İnsanları Çalışmaya Teşvik Eden Tek Şeyin Para Olmadığının İspatı Niteliğinde Deneyler

  • Kullanıcı Sanem
  • Başlangıç tarihi Başlangıç tarihi
  • - Bunları Biliyor musunuz? Arşiv
Konu sahibi son olarak 1205 gün önce görüldü
İnsanları Çalışmaya Teşvik Eden Tek Şeyin Para Olmadığının İspatı Niteliğinde Deneyler


Davranışsal ekonomi üzerine yaptığı çalışmalarla ünlenen Dan Ariely'nin yaptığı deneyleri ''chauncey1'' anlatıyor.
İnsanları Çalışmaya Teşvik Eden Tek Şeyin Para Olmadığının İspatı Niteliğinde Deneyler
iStock.com

ilk deneyde insanlar iki gruba ayrılmış.
1. gruptakilerden 3 dolar karşılığında lego parçalarından oyuncak yapmaları istenmiş, insanlar oyuncağı yaptıktan sonra oyuncak onların görebileceği bir yere konmuş. ardından başka lego parçaları verilip aynı oyuncağı 2.70 dolar karşılığında yapmaları istenmiş ve oyuncak yine görebilecekleri bir yere konmuş. bu şekilde 2.40, 2.10... diye azaltarak insanlar artık bu paraya oyuncak yapmam diyene kadar devam edilmiş.
2. gruptakilerden de 3 dolar karşılığında lego oyuncak yapmaları istenmiş ancak bu sefer yaptıkları oyuncak parçalanmış ve onun parçalarıyla 2.70 dolara yeni bir oyuncak yapmaları istenmiş. yine aynı şekilde 2.40, 2.10 diye azalan ücretler karşılığında oyuncak yapmaları teklif edilmiş.
deney sonunda 1. gruptaki insanların 2. gruptakilere göre çok daha düşük ücretler karşılığında oyuncak yapmaya devam ettiği görülmüş.
2. gruptakiler sürekli aynı oyuncağı tekrar tekrar yapıp bozmaktan emeklerinin boşa gittiği hissine kapılmışlar. (bkz: sisyphos)
1. gruptakiler ise nerdeyse hiç ücret almayana kadar oyuncak yapmaya devam etmişler çünkü emeklerinin boşa gitmediğini hissetmişler. yani yaptıkları işin bir anlamı olduğunu düşünmüşlerdi. oysa iki grubun yaptığı iş arasında neredeyse hiç fark yoktu.
iavA8sO4x8RtlPQF-636014269182891633.jpg
iStock.com
ikinci deneyde insanlara üzerinde rastgele harfler bulunan bir kağıt verilip yanyana gelen harf çiftlerini bulup işaretlemeleri istenmiş. tabi yine ilk kağıt için 3 dolar ve sonraki kağıtlarda gittikçe azalan ücretler karşılığında.
deneyde 3 farklı grup oluşturulmuş.
1. gruptakiler bitirdikten sonra kağıt alınmış, kontrol edilmiş ve kontrol eden kişi 'hı hı' diyerek onaylayıp kağıdı kenara kaldırmış.
2. gruptakiler bitirdikten sonra kağıt alınıp hiç bakılmadan kenara kaldırılmış.
3. gruptakiler bitirdikten sonra kağıt alınıp direkt olarak kağıt parçalama makinasına atılmış ve yok edilmiş.
deneyin sonucunda 1. gruptakiler nerdeyse hiç para almayana kadar verilen işi yapmaya devam etmişler.
2. ve 3. gruptakiler ise ilk birkaç kağıttan sonra işi bırakmışlar.
bu deneyde de insanlar yaptıkları işin boşa gittiğini görünce işi yapmaktan vazgeçme eğilimi göstermişler. ancak burada daha ilginç olan bir şey var.
2. ve 3. gruptaki insanlar hile yapabilirlerdi, yaptıkları kontrol edilmediği için harf çiftlerini bulmadan kağıdı verip paralarını alabilirlerdi, ama yapmadılar. çünkü emeklerinin karşılığını göremediler.
insanların motivasyonu yaptıkları işi gözden geçirip 'hı hı' demekle artmıştı. hem de tahmin edilenden çok daha fazla bir artış.
 
Çalışmak insanın karakterini geliştirir. Çalışmamak ta insanın karakterini bozar. İşsiz kaldığım süre boyunca saçmalamaya başladığımı fark ettim. Oysa çalıştığım zaman sürekli kendimi kendi alanımda geliştiriyordum.
 
On iki saate kadar cikan calisma saatleri dün ismini dahi bilmedigimiz ürünleri bugün alma cabamiz icindir. Nesneleri degil, duygusal getirilerini satin aliyoruz. Baskalari tarafindan yaratilmis bosluklar veyahut yonlendirilmis bosluklarin tatmin edilme arzusu. Pazarlanan duyguyu alin, mantik her zaman bir gerekce sunar nasilsa.
mantik insani misiniz, duygu mu?
mantik mi dinlenmeli, duygu mu?
bu minvaldeki sorulari bu yuzden tutarsiz buluyorum.
birbirlerinden bagimsiz degiller, temellendirme degistirilmeden ikisinden birini tamamen tercih edemeyiz.
hayati kelimelerle yasamak ne tuhaf degil mi?
oysa akip giden pratik yasam cok sade.
 
Biz buna teşvik diyoruz ve bu motivasyon & teşvik & gaz verme olarak bizim millette çok işe yarıyor.
 
Çalışmak var çalışmak var.
Köpek gibi çalışan ile tüm gün iş yerinde yatan gizli işsizler aynı motivasyona sahip mi acaba?
 
Kendimi ise verince zamanin nasil gectigini anlamiyorum. Agir bir isim var 12 saate yakin calisiyorum. Para onemli tabi ama tum gun insanlarla diyalog halindesiniz. Is arkadaslarinizla sohbet muhabbet. Belki her gun yeni bir sey ogrenebiliyorsunuz. Ev sıkıyor bir zaman sonra.. aile bireylerime sariyorum resmen.(:
 
aynı deneyi türkiyede de yapmalılar sonuçlar bence çok şaşırtıcı çıkıcaktır
 
Geri