Hakan
Gümüş Üye
-
- Katılım
- Şubat 12, 2015
-
- Mesajlar
- 9,153
-
- Tepkime puanı
- 2,811
-
- Puanları
- 349
-
- Yaş
- 53
-
- Konum
- Antalya
İsmini Fransız fizikçi Léon Foucault’dan alan, ilk defa deneysel olarak Dünya’nın kendi ekseni çevresinde döndüğünü kanıtlayan sarkaç düzeneğinin adı Foucault Sarkacı’dır. Bir sarkacın asılma noktası değiştiğinde bile salınımının değişmediğini gözleyen Leon Foucault, Sarkaç ne kadar büyük olursa olsun bu salınımın değişmeyeceğini, Böylece Dünya’nın hareket edeceği kuramını geliştirmiştir. Eğer Dünya dönüyorsa, Dünya ile birlikte sarkacı izleyen gözlemciler de dönecekler, buna karşın sarkacın salınım düzlemi hareketsiz kalacaktı. Bu nedenle sarkacın salınım düzlemi gözlemcilere göre yavaşça hareket ediyor gibi görünecekti. Gerçekte ise, gözlemcilerin dolaysız bir yolla izlemiş oldukları olay, Dünya’nın kendi etrafında dönmesinin bir sonucuydu.
İmparator III. Napolyon’nun iznini alan Foucault deneyini Paris’teki büyük kubbeli Panthéon binasında yapmıştır. Kubbenin ortasına 67 metrelik çelik telle 28 kg ağırlığında bir demir top asmıştır. Topun alt kısmına sivri bir uç takılarak, yere serili ince kum tabakasında, bu ucun bıraktığı izlerden yararlanarak, sarkacın salınım düzlemindeki değişimi 31 Mart 1851 yılında gözlemciler tarafından seyredilmiştir.
Başlangıç sırasında salınımı etkileyecek herhangi ters bir hareket oluşmasın diye de sarkaç gerilerek, demir kütle bir iple tutturulmuştu. Deney, bu ipin bir mumla yakılarak koparılmasıyla, yani sarkacın salınıma girmesiyle birlikte başlamıştı.
Foucault’un sarkacı saatte 11 derecelik bir hızla dönüyordu. Bu da tam bir turunu 32 saatte tamamladığı anlamına geliyor. Neden 24 saat değilde 32 saatte tamamlıyor gibi bir soru aklınıza gelebilir. Bunun nedenin düzlemin dönme hızı enleme bağlıdır. Bu durumda foucault sarkacı ekvatorda dönmez.
Dünyamız 24 saat içerisinde 360 derece döndüğünden dolayı dönme hızı 15 derecedir. Foucault sarkacı bu hıza ancak kuzey ya da güney kutbunda ulaşabilir.
Sarkacın dönme hızının hesabı = Yerkürenin dönme hızı * sin (sarkacın bulunduğu yerin enlem derecesi)
