Türk Dili ve Edebiyatı İkileme Nedir - İkileme Türleri - İkilemeler Nasıl Yazılır

F
  • Kullanıcı Fenerbahçe
  • Başlangıç tarihi Başlangıç tarihi
  • - Ortaöğretim
İkileme; manayı pekiştirmek, anlatımı etkileyici hale getirmek için uzak, yakın, eş, zıt anlamlı kelimeleri yan yana kullanarak yapılmasıyla oluşan sözcük gruplarıdır.
Örnek: Eş dost, güzel çirkin, eninde sonunda, büyük küçük, güç kuvvet...

●Aynı sözcüğün tekrarıyla oluşanlar:
Ağır ağır
Yavaş yavaş
Hızlı hızlı
Garip garip
Ağlaya ağlaya
Seve seve
Sık sık...
●Eş anlamlı sözcüklerle oluşanlar:
Ses seda
Akıllı uslu
Sağlık sıhhat
Zarar ziyan
Yorgun argın
Gizli saklı
Kural kaide
●Yakın anlamlı kelimelerle oluşanlar
Eş dost
Doğru dürüst
Gelenek görenek
Ağrı sızı
Yer yurt
Bıkmak usanmak
Sorgu sual
Akıl fikir
●Zıt anlamlı kelimelerle oluşanlar:
Büyük küçük
Güzel çirkin
İyi kötü
Hızlı yavaş
İleri geri
Alt üst
●Biri anlamlı biri anlamsız kelimelerle oluşanlar:
Eğri büğrü
Çoluk çocuk
Cümbür cemaat
Ezik büzük
Yırtık pırtık
●Her ikisi de anlamsız kelimelerle oluşanlar:
Abur cubur
Eciş bücüş
Ivır zıvır
Çıtı pıtı
Paldır küldür
●Yansıma kelimelerle oluşanlar:
Tıkır tıkır
Şırıl şırıll
Horul horul
Fokur fokur
Çatır çatır
Çıtır çıtır
●İkinci kelimenin başına "m" getirilerek yapılanlar:
Para mara
Ev mev
Kiraz miraz
♧İkilemeler daima ayrı yazılır.
♧İkilemeler arasına kesinlikle hiçbir noktalama işareti gelmez.
♧Karmakarışık, altüst, hoşbeş gibi ikilemelerin bazısı ayrı yazılır.
♧Her ikisi de anlamsız kelimelerle oluşturulan ikilemelerin yerleri değişmez.

İkilemeler ayrı yazılır: adım adım, ağır ağır, akın akın, allak bullak, aval aval (bakmak), çeşit çeşit, derin derin, gide gide, güzel güzel, karış karış, kös kös (dinlemek), kucak kucak, şıpır şıpır, tak tak (vurmak), takım takım, tıkır tıkır, yavaş yavaş, kırk elli (yıl), üç beş (kişi), yüz yüz elli (yıllık) vb.

bata çıka, çoluk çocuk, düşe kalka, eciş bücüş, eğri büğrü, enine bo*yuna, eski püskü, ev bark, konu komşu, pılı pırtı, salkım saçak, sere serpe, soy sop, süklüm püklüm, yana yakıla, yarım yamalak vb.

m ile yapılmış ikilemeler de ayrı yazılır: at mat, çocuk mocuk, dolap molap, kapı mapı, kitap mitap vb.

İsim durum ekleri ve iyelik ekiyle yapılan ikilemeler de ayrı yazılır: baş başa, diz dize, el ele, göz göze, iç içe, omuz omuza, yan yana; baştan başa, daldan dala, elden ele, günden güne, içten içe, yıldan yıla; başa baş, bire bir (ölçü), dişe diş, göze göz, teke tek; ardı ardına, boşu boşuna, günü gününe, peşi peşine, ucu ucuna vb.
Genişletmek için tıkla ...

TDK
 
Cevap yazmak için giriş yap yada kayıt ol.
Geri