Kan şekeriniz normal kabul edilen değerlerin altındaysa bu duruma tıpta hipoglisemi adı verilir. Hipogliseminin kendisi bir hastalık değildir ama vücutta başka bir sorunun belirtisidir. Kan şekeri, yemekler sindirim sisteminde parçalandıktan sonra vücuttaki hücreler tarafından kullanılmak üzere ortaya çıkan, basit haldeki şekerdir. Bu şekerin bir diğer adı glikozdur. Hipoglisemi söz konusuysa, vücudunuz karaciğerde depolanan glikozu salmıyor ve kan şekeri yükselmiyor demektir. Normal değer 70 mg/dl olarak kabul edilse de, bu değer kişiden kişiye farklılık gösterebilir. En iyisi doktorunuzla görüşüp sizin bünyeniz için normal veya düşük sayılan kan şekeri değerinin ne olacağını öğrenmenizdir.
Normalde vücudumuz çeşitli organların, hormonların ve salgı bezlerinin eş güdümlü çalışması sonucu kan şekeri değerlerini dar bir aralıkta tutar. Ancak kötü beslenme ya da bir hastalık gibi nedenlerden dolayı kan şekerini dengeleyen mekanizmada sorun oluşabilir. Kandaki şeker miktarı çok fazla arttığında diyabetin önemli belirtilerinden biri, hiperglisemi ortaya çıkar.
Öte yandan, diyabetli kişilerde hipoglisemi atakları çok daha yaygındır çünkü çok fazla insülin, kan şekeri değerlerinin düşmesine neden olabilir. Buna insülin reaksiyonu denir ve genellikle insülin iğnesi kullanan kişilerde rastlanır. İnsülin, kan şekerininin enerji olarak kullanması için vücuda yardım eden bir hormondur.
Hipoglisemi Belirtileri
Hipoglisemi tedavi edilmezse vücutta kalıcı nörolojik hasarlara ve hatta ölüme neden olabilir. Hipoglisemi sorunuyla karşı karşıya olup olmadığınızı anlamanızın başlıca yolu, kan şekerinizi ölçmeniz / ölçtürmenizdir. Kan şekeri, beynin başlıca yakıtı olduğundan, kan şekerinin düşmesi yani hipoglisemi sırasında pek çok belirti ortaya çıkar. Baş ağrısı, aşırı terleme, bulanık görme, baş dönmesi, titreme, kaygı, kafa karışıklığı, konuşma bozukluğu, halsizlik gibi belirtiler, hipoglisemi belirtileri arasındadır.
Bunların dışında halsizlik, depresyon, unutkanlık, gece terlemeleri, çarpıntı benzeri şikayetler de hipoglisemi belirtileri arasındadır.
Hipoglisemi Nedenleri
Ana başlıklar halinde topladığımızda:
Vücuttaki şeker (glikoz) çok hızlı tüketiliyorsa
Kana çok fazla insülin pompalanıyorsa
Glikoz kana çok yavaş karışıyorsa hipoglisemi ortaya çıkar.
Hipoglisemi nedenlerine daha ayrıntılı baktığımızda, belli başlı nedenler şu şekilde sıralanabilir:
Çok fazla insülin almak (diyabet hastalarında), diyabet ilaçlarının yan etkisi
Öğün atlamak
Yeme bozuklukları
Yorucu şekilde egzersiz yapmak (araştırmalar kan şekerinin egzersiz anından çok, egzersizden 4 ila 10 saat sonra düştüğünü gösterir)
Çok fazla alkol almak (diyabet hastalarında veya aç karnına)
Organ yetmezliği (böbrek, kalp ya da karaciğer hastalıkları, örneğin hepatit hipoglisemi nedeni olabilir)
Hormon eksiklikleri (kortizol veya tiroid hormonları vb.)
Tümörler (örneğin pankreasta görülen ve çok fazla insülin salgılanmasına neden olan bir tümör)
Oruç tutmak ya da kendini aç bırakmak
Kalıtsal sorunlar
Uygun şekilde beslenmeme (özellikle önemli bir hastalık söz konusuysa)
Mide bağırsak ameliyatları sonrası iyileşme süreci
Bazı zayıflama ameliyatları
Bazı ilaçlar – kinolonlar (antibakteriyel ilaçlar), pentamidin, kinin, beta engelleyiciler, metabolizmayı hızlandıran ilaçlar bu gruptadır)
Otoimmün hastalıklar
Yoğun stres ve kaygı durumu
Yeterince karbonhidrat almamak
Yemeklerden Sonra Hipoglisemi
Hipoglisemi çoğunlukla aç kalmışsanız meydana gelir ama bazen bu durum tam tersidir. Yemeklerden sonra vücut daha çok insülin salgıladığı için, yemek sonrası da hipoglisemi oluşabilir. Bu tip hipoglisemiye reaktif hipoglisemi denir ve gastrik bypass ameliyatı olan kişilerde görülebilir. Ancak bu ameliyatı geçirmemiş kişilerde de reaktif hipoglisemiye rastlanabilir.
Normalde vücudumuz çeşitli organların, hormonların ve salgı bezlerinin eş güdümlü çalışması sonucu kan şekeri değerlerini dar bir aralıkta tutar. Ancak kötü beslenme ya da bir hastalık gibi nedenlerden dolayı kan şekerini dengeleyen mekanizmada sorun oluşabilir. Kandaki şeker miktarı çok fazla arttığında diyabetin önemli belirtilerinden biri, hiperglisemi ortaya çıkar.
Öte yandan, diyabetli kişilerde hipoglisemi atakları çok daha yaygındır çünkü çok fazla insülin, kan şekeri değerlerinin düşmesine neden olabilir. Buna insülin reaksiyonu denir ve genellikle insülin iğnesi kullanan kişilerde rastlanır. İnsülin, kan şekerininin enerji olarak kullanması için vücuda yardım eden bir hormondur.
Hipoglisemi Belirtileri
Hipoglisemi tedavi edilmezse vücutta kalıcı nörolojik hasarlara ve hatta ölüme neden olabilir. Hipoglisemi sorunuyla karşı karşıya olup olmadığınızı anlamanızın başlıca yolu, kan şekerinizi ölçmeniz / ölçtürmenizdir. Kan şekeri, beynin başlıca yakıtı olduğundan, kan şekerinin düşmesi yani hipoglisemi sırasında pek çok belirti ortaya çıkar. Baş ağrısı, aşırı terleme, bulanık görme, baş dönmesi, titreme, kaygı, kafa karışıklığı, konuşma bozukluğu, halsizlik gibi belirtiler, hipoglisemi belirtileri arasındadır.
Bunların dışında halsizlik, depresyon, unutkanlık, gece terlemeleri, çarpıntı benzeri şikayetler de hipoglisemi belirtileri arasındadır.
Hipoglisemi Nedenleri
Ana başlıklar halinde topladığımızda:
Vücuttaki şeker (glikoz) çok hızlı tüketiliyorsa
Kana çok fazla insülin pompalanıyorsa
Glikoz kana çok yavaş karışıyorsa hipoglisemi ortaya çıkar.
Hipoglisemi nedenlerine daha ayrıntılı baktığımızda, belli başlı nedenler şu şekilde sıralanabilir:
Çok fazla insülin almak (diyabet hastalarında), diyabet ilaçlarının yan etkisi
Öğün atlamak
Yeme bozuklukları
Yorucu şekilde egzersiz yapmak (araştırmalar kan şekerinin egzersiz anından çok, egzersizden 4 ila 10 saat sonra düştüğünü gösterir)
Çok fazla alkol almak (diyabet hastalarında veya aç karnına)
Organ yetmezliği (böbrek, kalp ya da karaciğer hastalıkları, örneğin hepatit hipoglisemi nedeni olabilir)
Hormon eksiklikleri (kortizol veya tiroid hormonları vb.)
Tümörler (örneğin pankreasta görülen ve çok fazla insülin salgılanmasına neden olan bir tümör)
Oruç tutmak ya da kendini aç bırakmak
Kalıtsal sorunlar
Uygun şekilde beslenmeme (özellikle önemli bir hastalık söz konusuysa)
Mide bağırsak ameliyatları sonrası iyileşme süreci
Bazı zayıflama ameliyatları
Bazı ilaçlar – kinolonlar (antibakteriyel ilaçlar), pentamidin, kinin, beta engelleyiciler, metabolizmayı hızlandıran ilaçlar bu gruptadır)
Otoimmün hastalıklar
Yoğun stres ve kaygı durumu
Yeterince karbonhidrat almamak
Yemeklerden Sonra Hipoglisemi
Hipoglisemi çoğunlukla aç kalmışsanız meydana gelir ama bazen bu durum tam tersidir. Yemeklerden sonra vücut daha çok insülin salgıladığı için, yemek sonrası da hipoglisemi oluşabilir. Bu tip hipoglisemiye reaktif hipoglisemi denir ve gastrik bypass ameliyatı olan kişilerde görülebilir. Ancak bu ameliyatı geçirmemiş kişilerde de reaktif hipoglisemiye rastlanabilir.