bir şeylerin varlığını açıklamak için bir başka şeyleri referans göstermek, nihayetinde o referansın da bir şey olduğu için onun da var olduğunu açıklamanız gerekmektedir. bu da döngüsel bir mantık hatasına dönüşür. doğru soruyu sormak gerekirse, "hiçlik yerine neden bir şeyler var?" olabilir mesela. hiçliğin tanımını yapmak teorik olarak mümkün değildir çünkü hiçliğin tanımını yapabilirsek o şey hiçlik olmaktan çıkar ve bir şey olur. bilim camiasında genel kanı ise şu şekilde ; hiçliğin mükemmel simetrisi sürdürülebilir olmadığından bozulmaya mahkumdu, tıpkı evrenin kendisi gibi. hiçlik, tek başına varlığın sebebidir diyebiliriz.
tanrı yarattı deyip geçmek işin en basit ve kolay yoludur. sümerler zamanında da ay tanrısı evreni yarattı diye inanıyorlardı, maya, aztek ve inka zamanında da evreni güneş tanrısının yarattığına inanılıyordu, antik yunan zamanında da her şeyin bir yaratıcısı, bir tanrısı var olduğu inanılıyordu. anatomik olarak modern insanlar olarak yaklaşık 200.000 yıldır varız. homo sapiens'den öncesine gidersek, neandertal'ler, homo erectus, homo habilis'i de işin içine katarsak milyon yılı buluyor. inandığımız din ise sadece 1415 yaşında. tanrı varlığını bize göstermek ve kanıtlamak için gerçekten çok fazla beklemiş. Tatmin olana kadar, kendinizi kandırmadan arayışa devam edin derim.
yok söyleyemem umutlarını yıkmayım bunalıma girersin sonra vicdan azabı çekeriz
