Mephistophelés
Bronz Üye
-
- Katılım
- Eylül 10, 2012
-
- Mesajlar
- 3,744
-
- Tepkime puanı
- 2
-
- Puanları
- 293
-
- Yaş
- 48
Süt ve besi hayvanı yetiştirmeyi düşünenlerin ilk olarak bu alanda kaliteli yemin nasıl bir performans artışına sebep olacağını araştırması gereklidir.
Son yıllarda yüksek kuru madde içerek bitkilerin silajlanarak saklanması ve besicilik alanında sıkça kullanılmaya başlanması aslında büyük bir adım gibi görünebilir. Ancak doğru silajlama işlemi yapılmaması durumunda pek de bir anlamı kalmıyor bu besi yeminin.
Silaj üretiminde sıkça kullanılan mısır bitkisi dekara enerji üretimi noktasında en üstün değerlere sahiptir. Aynı zamanda mısır bitkisinin silajlaması çok kolaydır ve silajlanan bitkiler hayvanlar tarafından çok hızlı ve iştahlı bir şekilde tüketilmektedir.
Ancak Mısır Silajları ne yazık ki protein ve mineral madde bakımından biraz sıkıntılıdırlar. Bu noktada da eksikliğin giderilmesi için ek yemlere gereksinim duyulmaktadır. Mısır silajı ile birlikte verilecek protein ve mineral bakımından zengin bitkiler ve yemler beslenme ve bakım noktasında çok iyi olacaktır.
İklim ve Toprak Gereksinimleri
İyi bir mısır elde edebilmek için mısır bitkisinin yetiştirildiği alanda bazı şartlar sağlanıyor olmalıdır. Öncelikle mısır yüksek sıcaklıkları sever. Bu sebeple 30 – 35 derece sıcaklık bulunan yerlerde daha hızlı ve daha iyi gelişme göstermektedir. Daha düşük sıcaklıklarda çok fazla verimli olmayabiliyor.
Kurak iklime dayanıksız olan Mısır bitkisi bol su ve yağış isteyebilmektedir. Bu sebeple sıcaklığın yanında mısır tarlasının bol bol sulanması veya bol yağış alan bir yerde olması önemli bir etken olacaktır verimlilik için.
Nispi nem oranının da %60 seviyesinin üstünde olması, kurak bir havanın olmaması gereklidir.
Mısır bitkisi tarıma elverişli her türlü toprak ve hava yapısında yetiştirilebilmektedir. Ancak yukarı da belirttiğimiz şartlar sağlanması durumunda bitkiden alınacak verim ve ortaya çıkacağı enerji oranı da artacak, üretim daha kaliteli olacaktır.
Toprağın Hazırlanması
Mısır tohumları ılık, iyi havalandırılmış ve ufalanmış toprakta çok daha hızlı ve kolay çimlenirler. Bu şartların sağlanması için de toprağın ekimden önce 15 – 20 cm derinliğine kadar inilerek işlenmesi gerekecektir.
Ana ürün tarımında öncelikli olarak geçen senelerden kalan bitki artıklarının toprağa gömülmesi ve çürümesi gerekecektir. Bu sebeple sonbahar ayında ilk sürümün yapılmasında fayda vardır. Bu sürüm hem kalıntıların toprağa gömülmesine hem de toprağın nefes alarak kendini yenilemesine sebep olacaktır.
Sonbaharda yenilenme için ilkbaharda ise ekim için 15 – 20 cm derinliğinde ekilen toprak diskara ve tırmıkla işlenerek tavın kaçmaması için tapan veya sürgü çekilmelidir.
İkinci ürün tarımı yapılacak olan bölgelerde sezonun çok kısa olmasından dolayı hazırlık dönemi kısa tutulmalıdır. İlk ürün kaldırıldıktan sonra toprak nemli bir yapıda ise doğrudan, nemli bir yapıda değil ise sulandıktan sonra pullukla sürülür, diskara veya tırmık ile ekim yatağı hazırlanarak ekim yapılır.
Silajlık Mısır Ekim İşlemleri
En uygun ekim yapma dönemi hava sıcaklıklarının 13 ile 15 derece arasıunda olduğu dönemdir. Ege Bölgesinde ekim dönemi uzun yıl ortalamalarına göre Nisan ayının 2. Haftasına denk gelmektedir. İkinci ürün ekimi için ise sıcaklıkların sorun olmadığı bir döneme geldiği için genelde Haziran ayının sonunda, buğday hasadından sonra yapılmaktadır.
İlk ürün ekimlerinde 5-8 cm aralığında olan ekim derinliği ikinci ekimde biraz daha derine indirilmelidir. Bunun sebebi ilk ekim ile ikinci ekim arasında fazla zaman olmaması ve koçan gibi atıkların toprağa karışamamasıdır.
Mısır ekimlerinde 2-3 KG/DA yeterli gelecektir. Bu miktarın üzerine çıkılması veya altına inilmesi verimliliği düşürebilir veya ürünlerin daha ince çıkmasına sebep olabilir.
Ekim eğer kıyı kesimlerinde yapılacak ise sıra arası 60 – 80 cm, sıra üzeri ise 10-20 cm olacak şekilde aralıklandırılmalı ve ekilmelidir. İç bölgelerde ise sıra arası 40-60 cm arası iken sıra üzeri 20-30 cm olarak ayarlanmalıdır.
Silajlık Mısır Bakım İşlemleri
Mısır bitkisi ekimden sonra 10-15 cm boylarına ulaştığında seyreltme işlemine tabi tutulmalıdır. Çok fazla yoğunlukta olan yerlerde seyreltme yapılarak mısırların daha rahat bir alanda büyümeleri sağlanmalıdır.
Seyreltme işlemi ile birlikte ilk çapa işlemi de yapılabilir. İkinci çapalama işlemi ise mısır boylarının 40-50 cm oranına ulaştığı dönemde yapılmalıdır.
Yüksek bir verim alabilmek için toprak ve hava yapısına göre 3-4 kez sulama yapılması yeterli olacaktır. Bitkinin en fazla suya ihtiyaç duyduğu dönemler boğaz doldurma dönemi, tepe püskülü çıkarma dönemi ve süt olum dönemleridir.
Silajlık Mısır Gübreleme İşlemleri
Dekar başına ortalama olarak 14 KG saf azot ve 9 KG kadar Saf Fosfor verilmelidir. Fosforun tamamını ve azotun yarısını ekim ile birlikte vermek, kalanları ise bitkileri 40-50 cm boyuna ulaştığında vermek iyi olacaktır. İkinci çapa öncesinde azotlama işlemi yapılabilir.
Biçim Zamanı
Mısır bitkisinin en ideal biçim zamanı bitkilerdeki kuru madde oranının %27 ila %32 arasında değiştiği dönemdir. Bu dönemde yapılan silajlama çalışmasında elde edilen kuru madde sayısı oldukça yüksek olacaktır.
Kuru madde oranının çok düşük olması silo suyu kaybına neden olur ve hayvanlar tarafından silajın istekli bir şekilde yenmesine engel teşkil edebilir. Kuru madde oranının çok yüksek olması ise silajı hazırlarken yapılması gereken sıkıştırma oranının düşmesine sebep olacaktır.
Silaj olum dönemi tanenin yarısı veya 3/4 oranı sertleştiğinde elde edilen bir dönemdir.
Hasat ve Silajlama
Sıraya ekilen mısırlar silaj makinesi ile hasat edilmelidir. Mısır bitkisinin en uygun hasat dönemi hamur olum dönemidir.
Hasat işlemi yapıldıktan sonra parçalanan mısırlar zaman geçirmeden silajlama yapılacak yere götürülmelidir. Aksi takdirde güneş altında su ve besin değerlerini kaybedebilir.
Parçalanarak siloya doldurulan mısır bitkisinin çok iyi bir şekilde sıkıştırılması gerekmektedir. Sıkıştırma iyi olmaz ise ortamda kalan havanın içerisinde aerobik canlıların yaşamaya başlaması ve silajın kokması kaçınılmaz olacaktır. Bu durumda bir senelik emeğin çöpe gitmesi anlamına gelecektir.
İyice sıkıştırılan silaj içerisindeki havadan arınarak kokmaya ve çürümeye neden olacak havadan uzaklaşır. Silolanan silajın üzeri daha sonra hava almayacak şekilde bir naylon ile kapatılır. Naylonun daha sonra havalanmaması içinde üzerine bir toprak tabakası örtülür. (5 CM Kadar)
Bu şekilde yapılan silajlama işlemi sonrasında ortalama 45 gün sonunda silajlar istenen seviyeye gelerek hayvanlara yedirilme mertebesine ulaşırlar. İyi saklanan silajların 2 ila 5 sene arasında özelliğini kaybetmeme gibi bir durumu vardır. Yani saklama iyi olursa uzun bir dönem saklama yapılabilir.
Parçalama İriliği
İyi bir silaj elde edebilmek için parçaların küçük ve birbiri ile eşdeğer büyüklükte olmasıdır. Mısır silajlama ile yapılan biçimlerde boyut v homojenlik oldukça kolay bir şekilde elde edilebilmektedir.
Bu makineler mısırları ortalama olarak 1 cm boyutunda parçalamaktadırlar. Bu şekilde küçük parçalara ayrılan mısırlar silo içerisinde çok daha kolay bir şekilde sıkıştırılırlar ve daha iyi kalitede bir silaj olarak ortaya çıkarlar.
Genellikle büyük parçalara ayrılmış silajları koyunlar sindirebilmekte iken büyük baş süt hayvanları bu tarz büyük silajları sindirmekte güçlük çekmektedirler.
Bu nedenle silajlama yapılırken parçaların küçük olması önemlidir. Bu mümkün değil ise o zaman tanelerin ezilmesi yoluna da başvurulabilir.
Son yıllarda yüksek kuru madde içerek bitkilerin silajlanarak saklanması ve besicilik alanında sıkça kullanılmaya başlanması aslında büyük bir adım gibi görünebilir. Ancak doğru silajlama işlemi yapılmaması durumunda pek de bir anlamı kalmıyor bu besi yeminin.
Silaj üretiminde sıkça kullanılan mısır bitkisi dekara enerji üretimi noktasında en üstün değerlere sahiptir. Aynı zamanda mısır bitkisinin silajlaması çok kolaydır ve silajlanan bitkiler hayvanlar tarafından çok hızlı ve iştahlı bir şekilde tüketilmektedir.
Ancak Mısır Silajları ne yazık ki protein ve mineral madde bakımından biraz sıkıntılıdırlar. Bu noktada da eksikliğin giderilmesi için ek yemlere gereksinim duyulmaktadır. Mısır silajı ile birlikte verilecek protein ve mineral bakımından zengin bitkiler ve yemler beslenme ve bakım noktasında çok iyi olacaktır.
İklim ve Toprak Gereksinimleri
İyi bir mısır elde edebilmek için mısır bitkisinin yetiştirildiği alanda bazı şartlar sağlanıyor olmalıdır. Öncelikle mısır yüksek sıcaklıkları sever. Bu sebeple 30 – 35 derece sıcaklık bulunan yerlerde daha hızlı ve daha iyi gelişme göstermektedir. Daha düşük sıcaklıklarda çok fazla verimli olmayabiliyor.
Kurak iklime dayanıksız olan Mısır bitkisi bol su ve yağış isteyebilmektedir. Bu sebeple sıcaklığın yanında mısır tarlasının bol bol sulanması veya bol yağış alan bir yerde olması önemli bir etken olacaktır verimlilik için.
Nispi nem oranının da %60 seviyesinin üstünde olması, kurak bir havanın olmaması gereklidir.
Mısır bitkisi tarıma elverişli her türlü toprak ve hava yapısında yetiştirilebilmektedir. Ancak yukarı da belirttiğimiz şartlar sağlanması durumunda bitkiden alınacak verim ve ortaya çıkacağı enerji oranı da artacak, üretim daha kaliteli olacaktır.
Toprağın Hazırlanması
Mısır tohumları ılık, iyi havalandırılmış ve ufalanmış toprakta çok daha hızlı ve kolay çimlenirler. Bu şartların sağlanması için de toprağın ekimden önce 15 – 20 cm derinliğine kadar inilerek işlenmesi gerekecektir.
Ana ürün tarımında öncelikli olarak geçen senelerden kalan bitki artıklarının toprağa gömülmesi ve çürümesi gerekecektir. Bu sebeple sonbahar ayında ilk sürümün yapılmasında fayda vardır. Bu sürüm hem kalıntıların toprağa gömülmesine hem de toprağın nefes alarak kendini yenilemesine sebep olacaktır.
Sonbaharda yenilenme için ilkbaharda ise ekim için 15 – 20 cm derinliğinde ekilen toprak diskara ve tırmıkla işlenerek tavın kaçmaması için tapan veya sürgü çekilmelidir.
İkinci ürün tarımı yapılacak olan bölgelerde sezonun çok kısa olmasından dolayı hazırlık dönemi kısa tutulmalıdır. İlk ürün kaldırıldıktan sonra toprak nemli bir yapıda ise doğrudan, nemli bir yapıda değil ise sulandıktan sonra pullukla sürülür, diskara veya tırmık ile ekim yatağı hazırlanarak ekim yapılır.
Silajlık Mısır Ekim İşlemleri
En uygun ekim yapma dönemi hava sıcaklıklarının 13 ile 15 derece arasıunda olduğu dönemdir. Ege Bölgesinde ekim dönemi uzun yıl ortalamalarına göre Nisan ayının 2. Haftasına denk gelmektedir. İkinci ürün ekimi için ise sıcaklıkların sorun olmadığı bir döneme geldiği için genelde Haziran ayının sonunda, buğday hasadından sonra yapılmaktadır.
İlk ürün ekimlerinde 5-8 cm aralığında olan ekim derinliği ikinci ekimde biraz daha derine indirilmelidir. Bunun sebebi ilk ekim ile ikinci ekim arasında fazla zaman olmaması ve koçan gibi atıkların toprağa karışamamasıdır.
Mısır ekimlerinde 2-3 KG/DA yeterli gelecektir. Bu miktarın üzerine çıkılması veya altına inilmesi verimliliği düşürebilir veya ürünlerin daha ince çıkmasına sebep olabilir.
Ekim eğer kıyı kesimlerinde yapılacak ise sıra arası 60 – 80 cm, sıra üzeri ise 10-20 cm olacak şekilde aralıklandırılmalı ve ekilmelidir. İç bölgelerde ise sıra arası 40-60 cm arası iken sıra üzeri 20-30 cm olarak ayarlanmalıdır.
Silajlık Mısır Bakım İşlemleri
Mısır bitkisi ekimden sonra 10-15 cm boylarına ulaştığında seyreltme işlemine tabi tutulmalıdır. Çok fazla yoğunlukta olan yerlerde seyreltme yapılarak mısırların daha rahat bir alanda büyümeleri sağlanmalıdır.
Seyreltme işlemi ile birlikte ilk çapa işlemi de yapılabilir. İkinci çapalama işlemi ise mısır boylarının 40-50 cm oranına ulaştığı dönemde yapılmalıdır.
Yüksek bir verim alabilmek için toprak ve hava yapısına göre 3-4 kez sulama yapılması yeterli olacaktır. Bitkinin en fazla suya ihtiyaç duyduğu dönemler boğaz doldurma dönemi, tepe püskülü çıkarma dönemi ve süt olum dönemleridir.
Silajlık Mısır Gübreleme İşlemleri
Dekar başına ortalama olarak 14 KG saf azot ve 9 KG kadar Saf Fosfor verilmelidir. Fosforun tamamını ve azotun yarısını ekim ile birlikte vermek, kalanları ise bitkileri 40-50 cm boyuna ulaştığında vermek iyi olacaktır. İkinci çapa öncesinde azotlama işlemi yapılabilir.
Biçim Zamanı
Mısır bitkisinin en ideal biçim zamanı bitkilerdeki kuru madde oranının %27 ila %32 arasında değiştiği dönemdir. Bu dönemde yapılan silajlama çalışmasında elde edilen kuru madde sayısı oldukça yüksek olacaktır.
Kuru madde oranının çok düşük olması silo suyu kaybına neden olur ve hayvanlar tarafından silajın istekli bir şekilde yenmesine engel teşkil edebilir. Kuru madde oranının çok yüksek olması ise silajı hazırlarken yapılması gereken sıkıştırma oranının düşmesine sebep olacaktır.
Silaj olum dönemi tanenin yarısı veya 3/4 oranı sertleştiğinde elde edilen bir dönemdir.
Hasat ve Silajlama
Sıraya ekilen mısırlar silaj makinesi ile hasat edilmelidir. Mısır bitkisinin en uygun hasat dönemi hamur olum dönemidir.
Hasat işlemi yapıldıktan sonra parçalanan mısırlar zaman geçirmeden silajlama yapılacak yere götürülmelidir. Aksi takdirde güneş altında su ve besin değerlerini kaybedebilir.
Parçalanarak siloya doldurulan mısır bitkisinin çok iyi bir şekilde sıkıştırılması gerekmektedir. Sıkıştırma iyi olmaz ise ortamda kalan havanın içerisinde aerobik canlıların yaşamaya başlaması ve silajın kokması kaçınılmaz olacaktır. Bu durumda bir senelik emeğin çöpe gitmesi anlamına gelecektir.
İyice sıkıştırılan silaj içerisindeki havadan arınarak kokmaya ve çürümeye neden olacak havadan uzaklaşır. Silolanan silajın üzeri daha sonra hava almayacak şekilde bir naylon ile kapatılır. Naylonun daha sonra havalanmaması içinde üzerine bir toprak tabakası örtülür. (5 CM Kadar)
Bu şekilde yapılan silajlama işlemi sonrasında ortalama 45 gün sonunda silajlar istenen seviyeye gelerek hayvanlara yedirilme mertebesine ulaşırlar. İyi saklanan silajların 2 ila 5 sene arasında özelliğini kaybetmeme gibi bir durumu vardır. Yani saklama iyi olursa uzun bir dönem saklama yapılabilir.
Parçalama İriliği
İyi bir silaj elde edebilmek için parçaların küçük ve birbiri ile eşdeğer büyüklükte olmasıdır. Mısır silajlama ile yapılan biçimlerde boyut v homojenlik oldukça kolay bir şekilde elde edilebilmektedir.
Bu makineler mısırları ortalama olarak 1 cm boyutunda parçalamaktadırlar. Bu şekilde küçük parçalara ayrılan mısırlar silo içerisinde çok daha kolay bir şekilde sıkıştırılırlar ve daha iyi kalitede bir silaj olarak ortaya çıkarlar.
Genellikle büyük parçalara ayrılmış silajları koyunlar sindirebilmekte iken büyük baş süt hayvanları bu tarz büyük silajları sindirmekte güçlük çekmektedirler.
Bu nedenle silajlama yapılırken parçaların küçük olması önemlidir. Bu mümkün değil ise o zaman tanelerin ezilmesi yoluna da başvurulabilir.