Harita Mühendisliği

🕒 Konu sahibi 2 saat önce aktifti
Harita mühendisliği, yeryüzünün tamamının veya bir parçasının çeşitli tekniklerle (uydulardan konum belirleme, uydu görüntüleri vb.) metrik anlamda ölçülmesi ve elde edilen mekansal verilerin bilgisayar ortamında değerlendirilerek harita ve planlar şeklinde ifade ve tasvir edilmesi; ayrıca konuma bağlı her türlü ölçüm, hesaplama, analiz ve görselleştirme çalışmaları ile ilgilenen mühendislik dalıdır.

Harita Mühendisliği, teknolojik gelişmelere açık, çağdaş teknolojiyi en iyi uygulayan mühendislik dallarından biridir. Harita ve Kadastro Mühendisliği, Jeodezi ve Fotogrametri Mühendisliği ve Geomatik Mühendisliği, bu meslek alanını tanımlamada kullanılan diğer isimlerdir.

Özetle, harita mühendisliğinin başlıca amacı; yaşadığımız yeryüzünü daha iyi anlamak, planlamak, düzenlemek, izlemek ve yönetmek için modern teknolojiye dayalı çeşitli mekansal tekniklerin geliştirilmesi ve kullanımı, ülke ihtiyaçlarına (planlama, mülkiyet, savunma vb.), mühendislik projelerine ve topluma yönelik çeşitli haritaların ve mekansal bilgilerin üretimidir.

Anabilim dalları

Jeodezi

Jeo: yer, dezi: ölçme anlamına gelen iki kelimenin birleşmesiyle oluşur. Basit tanım olarak yer ölçmesi anlamına gelir. Genel bir ifadeyle, zamana bağlı olarak yerin şeklini, büyüklüğünü ve yeryuvarının gravite (ağırlık) alanını belirlemekle uğraşan bilim dalıdır. Yerin geometrik şeklinin belirlenmesi ve haritaya aktarılması matematiksel jeodezinin, gravite alanının belirlenmesi fiziksel jeodezinin konusudur.

Fotogrametri

Fotogrametri eski yunancadaki Photos+Grama+Metron (Işık+çizim+ölçme) kelimelerinden oluşan ve ışık ile çizerek ölçme anlamına gelen bir kelimedir.

Fotogrametri anabilim dalında hava fotogrametrisi ve yersel fotogrametri uygulamaları yapılmakta ve eğitimleri verilmemektedir.

Fotogrametri anabilim dalı'nın araştırma ve eğitim konularından bazıları şunlardır:
Fotogrametri
Uzaktan algılama
Görüntü işleme
Lazer tarayıcılar (yersel ve havadan)
Hava kameraları (klasik ve dijital)
Sensör tabanlı mekansal veri üretimi
Görüntü bazlı mekansal veri analizi
Radar verilerinin işlenmesi ve analizi
Mekansal nesne çıkartımı
Ölçme tekniği

Uygarlık ilerledikçe ve insanlar arasındaki ilişkiler arttıkça, mülkiyet kavramının önemi anlaşılmış ve insanlar sahip oldukları arazileri ölçme gereksinimi duymuşlardır. Ülkemizde önceleri kadastro haritaların oluşturulmasında önemli bir rol oynayan ölçme tekniği, günümüzde tüm meslek disiplinlerinin gereksinimi olan bir dal haline gelmiştir.

Teknolojideki değişime paralel olarak sürekli gelişen uydu bazlı konum belirleme sistemleri (GPS) ve uygulamaları, yatay ve düşey jeodezik kontrol ağları tesisi, mühendislik yapılarının deformasyon ve deplasman ölçmeleri, yerkabuğu hareketlerinin izlenmesi, hidrografik ölçmeler, karayolu, demiryolu, köprü, baraj, tünel projeleri ve uygulamaları, v.b. Ölçme Tekniği Anabilim Dalının çalışma alanlarıdır.

Kartografya

Kartografya anabilim dalı, coğrafi/mekansal verilerin/bilgilerin modellenmesi, işlenmesi, analizi, sunumu, görselleştirilmesi, yönetimi ve harita tasarımı, üretimi ve çoğaltımı üzerine araştırma ve eğitim-öğretim faaliyetlerinde bulunmaktadır.

Kartografya'nın başlıca çalışma konuları;
Topografik kartografya
Tematik kartografya
Harita tasarımı ve üretimi
Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS)
Mekansal Bilişim (jeoenformatik)
Mekansal veri tabanları
Genelleştirme ve çok ölçekli mekansal gösterim
Coğrafi görselleştirme ve sanal gerçeklik
Web CBS ve kartografya
Mobil CBS ve kartografya
Konum temelli servisler
Mekansal veri/bilgi modelleme, işleme ve analiz teknikleri
Sayısal arazi ve yükseklik modelleri
Harita projeksiyonları
Mekansal Veri Altyapısı
Kamu ölçmeleri (arazi yönetimi)

Kamu ölçmeleri anabilim dalı; ülke toprak politikası temelinde iyelik hakları, çevresel değerler ve toprak kullanım verilerine göre arazi yönetimi, kadastro, kentsel ve kırsal toprak düzenlemesi, taşınmaz değerlemesi ve finansmanı, kamulaştırma; kısacası mülkiyet haklarının düzenlenmesi ve biçimlendirilmesi konuları ile ilgilenmektedir.

Harita Mühendislerinin Çalışma Alanları

Mezunlar, mesleki faaliyetlere altlık oluşturacak yatay ve düşey kontrol ağlarının oluşturulması, yeryüzü hareketlerinin izlenmesi ve mühendislik yapılarının kontrolü için deformasyon ölçmeleri ve değerlendirilmesi, karayolu, demiryolu, köprü, baraj, metro, tünel projeleri ve araziye uygulanması, uydulardan yararlanarak konum belirleme ve araç takip sistemleri, hava fotoğrafları ve uydu görüntüleri yardımıyla veri toplama ve işleme, yersel fotoğraflarla restorasyon faaliyetlerine altlık oluşturacak planların çizimi, çeşitli çalışmalara altlık oluşturacak büyük, orta ve küçük ölçekli sayısal(dijital) ve basılı topografik ve tematik haritaların üretimi,mekansal verilere ve haritalara ilişkin çeşitli multimedya, görselleştirme çalışmaları ve internet ve mobil cihazlar aracığıyla sunumları, çeşitli konulara ilişkin mekansal veri tabanlarının ve coğrafi bilgi sistemlerinin oluşturulması, kentsel ve kırsal alan düzenlemeleri ve ilgili hukuki çalışmalar, imar uygulamaları, kadastro çalışmaları, kamulaştırma, taşınmaz (gayrimenkul) değerlemesi üzerine faaliyet gösteren resmi ve özel kurumlarda çalışmaktadır.

Çalışılan Kurum ve Sektörler
Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
Belediyeler
Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü
İller Bankası Genel Müdürlüğü
İl Özel İdareleri
Karayolları Genel Müdürlüğü
Bayındırlık ve İskan Müdürlükleri
Vakıflar Genel Müdürlüğü
Kültür ve Turizm Bakanlığı
Milli Emlak Genel Müdürlüğü
Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve İl Müdürlükleri
Toplu Konut İdaresi
Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü
DSİ
TCDD
BOTAŞ
İGDAŞ
TEDAŞ
TEİAŞ
EİE
MTA
TKİ
GAP İdaresi
Demiryollar
Limanlar ve Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü
Toprak ve Tarım Reformu Genel Müdürlüğü
Afet İşleri Genel Müdürlüğü
Harita Genel Komutanlığı
Orman ve Su İşleri Bakanlığı ve İl Müdürlükleri
İnşaat Şirketleri
Harita Mühendislik Büroları
Harita Üretim Şirketleri
Coğrafi Bilgi Sistemi Şirketleri
Yazılım Şirketleri
Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları
Arsa Arazi Değerleme Şirketleri
Emlakçılık Şirketleri
Madencilik Şirketleri
Üniversiteler vb.
 
Geri