Hac ve Önemi

Hac Kimlere ve Ne Zaman Farzdır?
Aşağıdaki şartları taşıyanlara hacca gitmek farz olur:
1) Akıllı olmak,
2) Erginlik çağına gelmiş olmak,
3) Müslüman olmak,
4) Hür olmak,
5) Haccın farz olduğunu bilmek. ( Bu şart müslüman olmayan ülkelerde müslümanlığı kabul edenler içindir. İslâm ülkelerinde yaşayan müslümanlar için haccın farz olduğunu bilmemek özür değildir. )
6) Zorunlu ihtiyaçlardan başka hacca gidip dönünceye kadar kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu aile fertlerinin geçinebileceği maddi güce sahip olmak.
7) Durumuna uygun bir vasıta ile hac yolculuğunu yapabilmesi için vasıta ve yol masraflarını karşılayacak parası olmak.
8) Hac vazifesini yapabilecek zamana yetişmiş olmak.

Saydığımız bu şartlardan başka hac vazifesini bizzat yapmak için şu şartların da bulunması gerekir. Bunlara haccın edasının şartları denir.

Haccın Edasının Şartları:
1) Vücutça sağlıklı olmak,
( Kör, kötürüm ve hac yolculuğuna dayanamayacak derecede hasta ve yaşlı olmamak. )
2) Hacca gitmesine bir engel bulunmamak, ( Hapiste olmak gibi )
3) Yol güvenliği olmak,
4) Kadının yanında kocası veya evlenmesi caiz olmayan bir mahremi bulunmak.
5) Kocası ölmüş veya boşanmış olan kadınların iddet süreleri bitmiş olmak.
Bu saydığımız şartlara sahip olan bir kimsenin önündeki ilk hac mevsiminde hacca gitmesi farz olur.

Haccın Vacipleri
1 - Müzdelife' de vakfe.
2 - Safa ile Merve tepeleri arasında sa'y etmek
3 - Cemreleri taşlamak ( Şeytan taşlamak )
4 - Saçları traş etmek veya kısaltmak
5 - Sader (veda) tavafını edâ etmek

Haccın Sünnetleri
Kudûm tavafı yapmak, erkeklerin kudûm ve ziyâret tavafında remel yapmaları ( Reml: Adımları kısaltıp, omuzları silkerek çalımlı bir şekilde yürümektir. Tavafın ilk üç şavt'ında yapılır ), Safa ile Merve arasında sa'y ederken, orada bulunan iki direk arasında erkeklerin süratlice geçmeleri, Bayram gecelerinde Mina'da yatmak, arefe günü, güneş doğduktan sonra Mina'dan Arafat'a gitmek, Müzdelife'den Mina'ya bayram günü sabahı, henüz güneş doğmadan hareket etmek, Müzdelife'de gecelemek ve cemreler arasında (Şeytan taşlama esnasında) tertibe riayet etmektir.

Haccın Çeşitleri:
Haccın üç çeşidi vardır:
1- İfrad Haccı : Sadece hac niyeti ile yapılan hacdır.
2- Temettu Haccı : İlk önce umreye niyet edilir. (Kişi, ülkesine ait mikat yerinden umre niyeti ile ihrama girer, sonra ihramdan çıkar ve daha sonra Mekke’den tekrar hac niyetiyle ihrama girer.)

Umre
Umre, belirli bir zamana bağlı olmadan usulüne göre ihrama girdikten sonra tavaf etmek, sa'y yapmak ve traş olmaktan ibarettir.

Umre sünnettir. Umre için belirli bir zaman yoktur. Arefe ve onu izleyen kurban bayramı günleri olmak üzere yılda beş günün dışında her zaman umre yapılabilir.

Sa'y ve Çeşitleri

SAFA VE MERVE ARASINDA SA’Y
Sa’y; Harem-i Şerif’in bitişiğinde bulunan Safa ile Merve tepeleriara-sında, yedi defa gidip gelmektir. Safa ile Merve veya Merve ile Safa arasındaki her gidiş veya dönüşe“Şavt” adı verilir.
Sa’y toplam yedi şavttan ibarettir ve haccın vaciplerindendir. Şafii Mezhebine göre sa’y Haccın bir rüknudur. Sa’y yapılmazsa hac sahih olmaz.
SA’YIN ŞARTLARI
1-Sa’yı ihramlı olarak yapmaktır.
2-Sa’yın tavaftan sonra yapılmasıdır. Çünkü sa’y tavafa tabidir. Tavaftan önce yapılması caiz değildir.
SAY’IN RUKUNLARI
1-Şafii, Maliki ve Hanbeli mezheb-lerine göre sa’y rükun olduğu için yedi şavttan az olmaz. Hacda sa’y olmazsa hac sahih olmaz,
Hanefi mezhebinde sa’y vaciptir rükun değildir. Sa’yın dört şavtının tamam olmasıyla vacip yerine geldiğinden sa’y tamamdır. Dört şavttan az yapılırsa vacip terk edildiği için kurban kesmek vacip olur.
2-Sa’ya safa tepesinden başlayıp merve tepesinde son bulmak.
SAY’IN VACİPLERİ
1-Hanefi ve Maliki Mezhebine göre sa’yı yürüyerek yapmak. (Şafii ve Hanbeli mezhebinde sünnettir)
Hanefi Mezhebinde özürsüz olduğu halde sa’yı araç yada hayvan üzerinden yapmak sa’yı yenilemek veya ceza kurbanı kesmek gerektirir.
2-Hanefi Mezhebine göre yedi şavtı tamamlamak. Üç şavttan sonra yedi şavtı tamamlamazsa sa’y sahih olur fakat yapılmayan her şavt için bir sadaka vermesi lazımdır.
SAY’IN SÜNNETLERİ
1-Dört Mezhebe göre; Tavaf ve say’ın arasında fasıla vermemek. Kim özürsüz olarak bunların arasına fasıla koyarsa, günahkar olur. Fakat fidye lazım gelmez.
2-Hacer-ul Esvedi istilam edip sonra sa’y’a geçmek.
3-Dört mezhebe göre hadesten ve necasetten temizlenmek.
4-Safa ve Merve’ye, Kabeyi görünceye kadar çıkmak.
5-Kıbleye doğru durmak ve salavat getirmek.
6-İki yeşil direğin arasında yedi şavtta koşarak sa’y etmek. Bu koşma remel’den biraz fazla, çok koşmadan az olur.
7-Sa’y esnasında şavtlar arasında mevalat (ara vermeden) yapmak.