1.2.3. Gut Artriti
Serum ürik asit düzeyinin yüksekliği (hiperürisemi), tekrarlayan artrit atakları ve
dokularda monosodyum ürat kristallerinin birikimi ile karakterize bir hastalıktır. Daha çok
erkeklerde görülür. 40-65 yaĢ en sık görüldüğü yaĢ grubudur.
Etyoloji: Gut, ürik asit metabolizmasının bozukluğu sonucu geliĢir. Ürik asit
yapımında artma veya ürik asitin böbrek yoluyla atılımında azalmaya bağlı
olarak hiperürisemi görülebilir. Hiperürisemi, serum ürik asit düzeyinin 7
mg/dl’nin üzerinde olmasıdır. Hiperürisemi her zaman guta neden olmaz. Gutun
ortaya çıkmasına zemin hazırlayan faktörler arasında yaĢ, cins, ĢiĢmanlık,
alkolizm, cerrahi giriĢimler ve bazı ilaçlar sayılabilir.
Belirtiler ve Bulgular: Gutta dört klinik evre izlenir:
Asemptomatik hiperürisemi dönemi: Serum ürik asit düzeyi yüksektir,
ama hiç klinik bulgu yoktur. Bu dönem, bazen ömür boyu bu Ģekilde
devam eder. Bazen renal taĢa neden olur ya da akut gut artriti ile sonlanır.
Akut gut artriti: Sinovyal (eklem sıvısı) sıvıda monosodyum ürat
kristllerinin birikimine bağlı geliĢen eklem enflamasyonudur. % 90’ı, ani
baĢlayan monoartrit Ģeklindedir. Ġlk ve en sık tuttuğu eklem, ayak
baĢparmağıdır. Artrit, gece veya sabaha karĢı baĢlar. Ağrı çok Ģiddetlidir.
Hasta, çarĢafın dokunmasına dahi dayanamaz. Tutulan eklemin derisi,
koyu kırmızı-viĢne rengindedir. Artrit, 2-3 gün veya 1-2 hafta içinde
kendini sınırlar.
Ara (interval) dönem: Akut ataklar arasındaki dönemdir. Süresi farklı
olup ilk iki atak arası 6 ay ile 2 yıl sürebilir. Hastalık ilerledikçe bu süre
kısalır.
Tofüslü kronik gut dönemi: Bu dönemin en önemli bulgusu tofüstür.
Tofüs, inflamatuar hücreler ve fibrozisin çevrelediği ürat kristal kitlesinin
birikimidir. Tofüs oluĢumu için ilk ataktan sonra yaklaĢık 10 yıl gibi bir
süre gerekir. Tofüs sıklıkla, ayak baĢparmağında, her iki dirsekte,
parmakların üst yüzeylerinde ve kulak kepçelerinde yerleĢir. Bu dönem
de romatoid artritten farklı olarak el fonksiyonları devam eder.8
Resim 1.4: Gut hastalığında tofüslü parmaklar
Komplikasyonlar: Renal komplikasyonlar gutun herhangi evresinde olabilir.
Böbrek tutulumunun en sık bulgusu böbrek taĢıdır.
Tanı Yöntemleri: Akut atakta, sedimentasyon hızı yükselir, lökositoz vardır.
Serum ürik asit düzeyi yüksek, % 10 olguda normal olabilir. Gut tanısını
kesinleĢtiren en önemli yöntem, sinovyal sıvının incelenmesinde ürat
kristallerinin görülmesidir. Ayrıca tofüs baĢta olmak üzere, doku biopsilerinde
ürat kristllerinin görülmesi tipiktir.
Radyolojik tetkikler yapılır ve ilk akut atakta grafide sadece yumuĢak doku ĢiĢliği
görülür. Kronik tofüslü gutta grafide, yumuĢak doku değiĢiklikleri bulunur.
Tedavi: ArtmıĢ gut ve böbrek taĢı riskinden dolayı antihiperürisemik ilaçlar
baĢlanabilir.
Serum ürik asit düzeyinin yüksekliği (hiperürisemi), tekrarlayan artrit atakları ve
dokularda monosodyum ürat kristallerinin birikimi ile karakterize bir hastalıktır. Daha çok
erkeklerde görülür. 40-65 yaĢ en sık görüldüğü yaĢ grubudur.
Etyoloji: Gut, ürik asit metabolizmasının bozukluğu sonucu geliĢir. Ürik asit
yapımında artma veya ürik asitin böbrek yoluyla atılımında azalmaya bağlı
olarak hiperürisemi görülebilir. Hiperürisemi, serum ürik asit düzeyinin 7
mg/dl’nin üzerinde olmasıdır. Hiperürisemi her zaman guta neden olmaz. Gutun
ortaya çıkmasına zemin hazırlayan faktörler arasında yaĢ, cins, ĢiĢmanlık,
alkolizm, cerrahi giriĢimler ve bazı ilaçlar sayılabilir.
Belirtiler ve Bulgular: Gutta dört klinik evre izlenir:
Asemptomatik hiperürisemi dönemi: Serum ürik asit düzeyi yüksektir,
ama hiç klinik bulgu yoktur. Bu dönem, bazen ömür boyu bu Ģekilde
devam eder. Bazen renal taĢa neden olur ya da akut gut artriti ile sonlanır.
Akut gut artriti: Sinovyal (eklem sıvısı) sıvıda monosodyum ürat
kristllerinin birikimine bağlı geliĢen eklem enflamasyonudur. % 90’ı, ani
baĢlayan monoartrit Ģeklindedir. Ġlk ve en sık tuttuğu eklem, ayak
baĢparmağıdır. Artrit, gece veya sabaha karĢı baĢlar. Ağrı çok Ģiddetlidir.
Hasta, çarĢafın dokunmasına dahi dayanamaz. Tutulan eklemin derisi,
koyu kırmızı-viĢne rengindedir. Artrit, 2-3 gün veya 1-2 hafta içinde
kendini sınırlar.
Ara (interval) dönem: Akut ataklar arasındaki dönemdir. Süresi farklı
olup ilk iki atak arası 6 ay ile 2 yıl sürebilir. Hastalık ilerledikçe bu süre
kısalır.
Tofüslü kronik gut dönemi: Bu dönemin en önemli bulgusu tofüstür.
Tofüs, inflamatuar hücreler ve fibrozisin çevrelediği ürat kristal kitlesinin
birikimidir. Tofüs oluĢumu için ilk ataktan sonra yaklaĢık 10 yıl gibi bir
süre gerekir. Tofüs sıklıkla, ayak baĢparmağında, her iki dirsekte,
parmakların üst yüzeylerinde ve kulak kepçelerinde yerleĢir. Bu dönem
de romatoid artritten farklı olarak el fonksiyonları devam eder.8
Resim 1.4: Gut hastalığında tofüslü parmaklar
Komplikasyonlar: Renal komplikasyonlar gutun herhangi evresinde olabilir.
Böbrek tutulumunun en sık bulgusu böbrek taĢıdır.
Tanı Yöntemleri: Akut atakta, sedimentasyon hızı yükselir, lökositoz vardır.
Serum ürik asit düzeyi yüksek, % 10 olguda normal olabilir. Gut tanısını
kesinleĢtiren en önemli yöntem, sinovyal sıvının incelenmesinde ürat
kristallerinin görülmesidir. Ayrıca tofüs baĢta olmak üzere, doku biopsilerinde
ürat kristllerinin görülmesi tipiktir.
Radyolojik tetkikler yapılır ve ilk akut atakta grafide sadece yumuĢak doku ĢiĢliği
görülür. Kronik tofüslü gutta grafide, yumuĢak doku değiĢiklikleri bulunur.
Tedavi: ArtmıĢ gut ve böbrek taĢı riskinden dolayı antihiperürisemik ilaçlar
baĢlanabilir.