Nükleer füzyon tehlikeli mi?
Çernobil ve Fukuşima'daki nükleer felaketler, çok yüksek sıcaklıkların üretildiği nükleer füzyonun tehlikeli olup olmadığı sorusunu akla getiriyor.
Bilim insanları nükleer fizyon ile füzyonun farklı şeyler olduğunu vurguluyor. Fizyon yanma, bölünme, parçalanma; füzyon ise erime, birleşme anlamına geliyor.
Plazmanın birleşebilmesi için güneş ısısının 10 katına kadar ısıtılması gerekiyor ve bu şekilde iki hidrojen çekirdeği bir helyum çekirdeğine dönüşüyor.
Füzyon işlemi tokamakta gerçekleşiyor. Bu makine dokunduğu her şeyi eritecek kadar ısıtılmış plazmanın uçlara değmesine engel oluyor. Füzyon reaktöründe bir hata oluşması durumunda alet kendi kendini durduruyor bu nedenle aşırı sıcağın dışarı çıkması tehlikesi bulunmuyor.
Nükleer fizyonda ise enerji "ağır" bir atomun, ki genellikle uranyum kullanılıyor, ikiye bölünmesiyle enerj yaratıyor. Bu parçalanma süreci çok yüksek miktarda radyoaktif atık oluşturuyor ve bu yıllarca tehlike yaratabiliyor.
Füzyon, 1986 Çernobil faciasında olduğu gibi bir sızıntı da üretmiyor. Bu nedenle örneğin Tokamak Enerji'nin Didcot'taki tesisinde bir yasak bölge bulunmuyor.
Nükleer füzyon ne zaman kullanılabilir bir enerji kaynağı haline gelebilir?
Nükleer füzyon fosil yakıt yakılmasından çok daha fazla enerji açığa çıkarıyor ancak bilim insanları bu enerjinin günlük kullanıma ne zaman sunulabileceği sorusunun yanıtının bu deneylerin başarısına bağlı olduğunu belirtiyor.
Bu deneyler sonucu dünyada "yapay güneşlerin" yaratılabilmesi halinde füzyon enerji güneş, rüzgar ve dalga gibi diğer doğal kaynaklarla birlikte yeşil dönüşümün yolunu açabilir. Füzyon için gerekli hidrojenin de deniz suyundan elde edilebileceği belirtiliyor.
İngiliz bilim insanlarının son 50 yıldır üzerinde çalıştığı teknolojiye son dönemde hükümetlerin ciddi destek vermesi üzerine bu dönüşüm beklenenden daha hızlı gerçekleşebilir. İngiliz hükümeti geçen yıl Tokamak Energy'ye 10 milyon sterlin yatırım yaptı.
Bilim insanları nükleer füzyon, bir diğer değişle termonükleer enerji tesislerinin bir gün ulusal şebekeye bağlanarak evleri, sokakları aydınlatmasının hayalini kuruyor. Bu örneklerin çoğalarak bütün dünyaya yayılması umuluyor.
Çin ve İngiltere 'Yapay Güneş' deneyleriyle nükleer füzyon peşinde