Gümüş İşleme Sanatı

Konu sahibi son olarak 2690 gün önce görüldü
1prb8.png



Özellikle gümüş işlemeciliği (Telkâri) yaygındır. İnce yorucu el işçiliğiyle zarafetiyle tanınan gümüş işlemeciliği benimsenmekte gittikçe yaygınlaşmaktadır.

Gümüş işleme sanatı Beypazarı'na ahilik yoluyla kazandırılmıştır. Ahilik 13. yy. da Anadolu'da görülmeye başlanan esnaf ve sanatkarlar birliklerine verilen addır. Beypazarı halkı bu sanatı bir iş olarak kabul etmiş ve zaman içinde geliştirmişlerdir.

Tarih boyunca önemli ticaret yolları üzerinde bir Pazar niteliği taşıyan bölgede herhangi bir gümüş madeni yoktur. Eskiden olduğu gibi bugün de gümüş başka illerden getirilir. Daha çok süs eşyaları ve takıların yapıldığı gözlemlenmektedir. Külçe halinde getirilen gümüş birçok safhalardan geçirilerek işlenir. Kullanılan teknik "Telkâri" dir. Eritilip tel haline getirilen gümüş haddeden geçirilerek inceltilir. Hemen hemen saf halde olduğu için kolayca bükülür. Sanatkar ufak el aletleri kullanarak telleri istediği şekilde keser ve kıvırır. Parçaları birbirine gümüş kaynak kullanarak kaynatır ve eserini ortaya çıkarır.

Bugün ilçede planlı güzel bir çarşı içinde gümüş ustaları bir araya toplanmış ve usta çırak ilişkisiyle bu sanatın geliştirilmesine imkan sağlanmıştır. Büyük bir sabır el emeği göz nuru dikkat ve özenli işçilik gerektiren bu teknik eski ve yeninin sentezi olarak devam ettirilmektedir. Pazarlama ve turistik satım gücünün artması da üretimin eskiye oranla daha da çoğalmasına imkan sağlamıştır.

Yurdumuzda yok olmaya yüz tutmuş sanat kollarımızın canlandırılmasında Beypazarı'nın örnek olmasını Beypazar'ların artmasını diliyoruz.

İlçe el sanatları bakımından çok zengindir. Bazı el sanatları da yok olmak üzeredir. Örneğin; Bez ve kilim dokumacılığı semercilik Sim-sırma işlemeciliğisaraçlar gibi. İki dokuma tezgahı kalmıştır. Dokuma olarak Bürgü denilen kadın baş örtüsü dokunmaktadır. Halk Eğitim Merkezi'nde açılan kurslarda sim-sırma işlemeciliği canlandırılmaya çalışılmaktadır. Tarihi Telkâri gümüş işlemeciliğinde mutfak eşyaları (güğüm ibrik yemek kapları) Demircilik el işlerinde de çapa keser balta bıçak orak tırpan saban demiri tasma maşa kürek kapan soba mangal gibi eşyalar yapılmaktadır. Kaybolmaya yüz tutan telkâri isçiliğinin yurt dışında da tanıtım çalışmaları başlamıştır. Telkâri sanatı yakın gelecekte önemli bir döviz kaynağı olacaktır.


Telkâri ince telden takı süslemeciliğidir. Tel ne kadar ince olursa takının değeri de o kadar artmaktadır. Hammaddesi altın ve gümüştür. Altın pahalı olduğundan genellikle gümüş kullanılır. Gümüş takı çeşitleri; kemer kolye iğne başlık ve tılsım olarak sıralanabilir. Telkârideki motifler tabiatın Türk-İslam düşüncesi ile yorumlanışını ve Türk zevkini aksettirir.
Beypazarı'nın takıda sembolü "tılsım" dır. Tılsım giremesinin etrafı gümüşle süslenir kolye olarak takılır.

i%3E%3Ci%3E


i%3E%3Ci%3E

i%3E%3Ci%3E
 
Geri