S
SiyahBeyaz
Ziyaretçi
Ziyaretçi
Goşevnay İdar (1544-1 Eylül 1569; Adigece: İdar Goşevnay/Идар Гощэунай) Kabartayca: İdar Goşenay/Идар Гощэнай Kabartay büyük derebeylerinden Pşı Temrıko İdar'ın (İdar Temrıko) kızı ve ilk Rus çarı IV. İvan'ın ikinci eşi. Bir Müslüman iken kilisede vaftiz edilip Ortodoks Hıristiyan yapıldı ve Mariya Temrukovna (Мария Темрюковна/Temrıko kızı Mariya) adını aldı. Ardından 17 yaşında ikenIV. İvan (Korkunç İvan/İvan Grozni) ile evlendirildi (1561). IV. İvan'dan Vasiliy adı verilen bir oğlan çocuğu oldu ancak oğlu ve kendi erken öldüler (1569). Saray içi rekabetler sonucu her ikisinin de zehirlenerek öldürüldükleri söylenir. Mariya bir Sibirya yolculuğu sırasında ağır hasta olarak yatağa düşmüş hastanın başında kocası doktoru ve erkek kardeşi sabaha değin beklemiş Mariya ateşler içinde ve kendinden geçmiş halde çok özlediği annesinin adını Çerkesçe olarak gece boyunca sayıklamış ve gün ağarırken de can vermiştir.
Rus-Kabartay dostluğunun bir simgesi olmak üzere Mariya'nın (Goşevnay İdar) Sovyetler dönemindeRusya'ya bağlı Kabardey-Balkar Cumhuriyeti başkenti Nalçik'te dikilen heykelinin yüzü ve sağ eli Moskova'yı işaret etmektedir (Bk. "Adigece eğitim asimilasyon durumu ve geleceğimize ilişkin bir değinme-1 internet"). Heykelin Kabardeylerin Rusya'ya olan bağlılığını simgelediği söylenir. Bu son yıllarda Mariya Temrukovna'nın yaşamını konu alan aynı adlı bir film Adıge Cumhuriyeti Devlet Televizyonu tarafından Adıge film yapımcısı Bayan Yemıj Muliet'e hazırlattırılmıştır. Filmde AdıgeKabartay ve Rus sanatçıları rol almışlardır. Ayrıca Rusya Federasyonu Devlet Ödülü sahibi ünlü Adıge yazarı İshak Meşbaş'ın "Adıgeh'er" (Адыгэхэр=Adıgexer=Çerkesler) adlı 752 sayfalık Adıgece romanı (Maykop 2005) Mariya Temrukovna ekseninde 16. yüzyıl Rus-Çerkes ilişkilerini konu edinmektedir (Bk. "Örgütlerimiz Soçi ve Yayın Alemimiz Ne Durumda" makale Serbest Kürsü04.03.2010).
Rus-Kabartay dostluğunun bir simgesi olmak üzere Mariya'nın (Goşevnay İdar) Sovyetler dönemindeRusya'ya bağlı Kabardey-Balkar Cumhuriyeti başkenti Nalçik'te dikilen heykelinin yüzü ve sağ eli Moskova'yı işaret etmektedir (Bk. "Adigece eğitim asimilasyon durumu ve geleceğimize ilişkin bir değinme-1 internet"). Heykelin Kabardeylerin Rusya'ya olan bağlılığını simgelediği söylenir. Bu son yıllarda Mariya Temrukovna'nın yaşamını konu alan aynı adlı bir film Adıge Cumhuriyeti Devlet Televizyonu tarafından Adıge film yapımcısı Bayan Yemıj Muliet'e hazırlattırılmıştır. Filmde AdıgeKabartay ve Rus sanatçıları rol almışlardır. Ayrıca Rusya Federasyonu Devlet Ödülü sahibi ünlü Adıge yazarı İshak Meşbaş'ın "Adıgeh'er" (Адыгэхэр=Adıgexer=Çerkesler) adlı 752 sayfalık Adıgece romanı (Maykop 2005) Mariya Temrukovna ekseninde 16. yüzyıl Rus-Çerkes ilişkilerini konu edinmektedir (Bk. "Örgütlerimiz Soçi ve Yayın Alemimiz Ne Durumda" makale Serbest Kürsü04.03.2010).