GNU Nedir?, Genel Kamu Lisansı Nedir?, GNU Ne demek?
Piyasaya sürülen her yazılım, üretici şahıs ya da firmanın haklarını ve kullanıcının
haklarını korumaya yönelik bir lisans anlaşması içerir. Bir lisans anlaşması görevini
yaparken, programın kopyalanması sırasında izlenecek yöntemler, lisans ücreti, destek
meselesi, kullanıcının yazılım üzerinde ne gibi hakları olduğu konularına açıklık
getirmelidir. Serbest yazılım anlaşmaları arasında en popüleri kuşkusuz Genel Kamu Lisansı
(GPL, General Public License)’dır.
GPL lisans anlaşması, 1983 yılında Richard Stallman tarafından geliştirilmiş, çok
akıllıca detaylarla bağlayıcılığı bulunan, teşvik edici, gerek kullanıcı gerekse üretici tarafa
büyük olanaklar sağlayan bir lisans türüdür. GPL'nin en çok üzerinde durduğu konu
yazılımların kaynak kodu ile birlikte dağıtılmasının gerekliliğidir. Üretici firma yazılımını
binary olarak dağıtsa bile kaynak kodunu da herkes tarafından erişilebilir bir yere bırakmak
zorundadır. Kullanıcı, bu kaynak kodu alıp inceleyebilir, üzerinde istediği değişikliği
yapabilir, kendi projelerinde, yazılımlarında kodun tamamını ya da bir parçasını kullanabilir.
Hatta başkasının kod parçasını alıp bir kaç değişiklik yapıp, satarak maddi kazanç da elde
edebilir. Ama tek bir şartla, yeni üretilen program da GPL ile lisanslanmak zorundadır.
GPL, özellikle programın kaynak kodunun açık olmasının gerekliliğini savunan bir
yapıdadır. Temel amaçları, şeffaflık, kullanıcının ne kullandığını bilmesi, yazılımın çok kişi
tarafından hızlıca geliştirilmesi olarak sayılabilir. GPL, yazılımın ücretlendirilmesi hakkında
hiçbir fikir beyan etmez. Pek çok lisans anlaşması ücretsiz kategorisine girerken GPL
yazılımları ücretsiz olmak zorunda değildir. Üretici firma ya da kuruluş, yazılımını GPL ile
lisanslayıp, dağıtabilir ve karşılığında da bir ücret talep edebilir. Bu madde en baştan beri
sözleşme içerisinde olmasına rağmen gariptir ki, GPL yazılımların çok büyük bir kısmı
ücretsizdir. Genel bir yaklaşım yazılımdan değil, kullanıcıya sunulan destekten para
kazanılması şeklindedir. Bu özelliği ile GPL, pek çok lisanstan ayrılmaktadır. Örneğin
yazılım konusunda teknik destek, öğrenme materyali, geliştirme kursları gibi arka planda
yürütülen faaliyetler ücretli olarak kullanıcıya sunulabilir.
GPL yazılımların kopyalanmasında piyasada bulunan pek çok yazılımdan farklı bir
mantık geçerlidir. İsteyen istediği gibi istediği medya ile bir GPL yazılımı kopyalayabilir,
dağıtabilir, dağıtması için bir üçüncü şahısa devredebilir. Bunda hiç bir kısıtlama mevcut
değildir. Eğer yazılıma karşılık olarak bir ücret talep ediyorsa, bu yazılımı kullanan kişi
ücretini ödemekle y
Piyasaya sürülen her yazılım, üretici şahıs ya da firmanın haklarını ve kullanıcının
haklarını korumaya yönelik bir lisans anlaşması içerir. Bir lisans anlaşması görevini
yaparken, programın kopyalanması sırasında izlenecek yöntemler, lisans ücreti, destek
meselesi, kullanıcının yazılım üzerinde ne gibi hakları olduğu konularına açıklık
getirmelidir. Serbest yazılım anlaşmaları arasında en popüleri kuşkusuz Genel Kamu Lisansı
(GPL, General Public License)’dır.
GPL lisans anlaşması, 1983 yılında Richard Stallman tarafından geliştirilmiş, çok
akıllıca detaylarla bağlayıcılığı bulunan, teşvik edici, gerek kullanıcı gerekse üretici tarafa
büyük olanaklar sağlayan bir lisans türüdür. GPL'nin en çok üzerinde durduğu konu
yazılımların kaynak kodu ile birlikte dağıtılmasının gerekliliğidir. Üretici firma yazılımını
binary olarak dağıtsa bile kaynak kodunu da herkes tarafından erişilebilir bir yere bırakmak
zorundadır. Kullanıcı, bu kaynak kodu alıp inceleyebilir, üzerinde istediği değişikliği
yapabilir, kendi projelerinde, yazılımlarında kodun tamamını ya da bir parçasını kullanabilir.
Hatta başkasının kod parçasını alıp bir kaç değişiklik yapıp, satarak maddi kazanç da elde
edebilir. Ama tek bir şartla, yeni üretilen program da GPL ile lisanslanmak zorundadır.
GPL, özellikle programın kaynak kodunun açık olmasının gerekliliğini savunan bir
yapıdadır. Temel amaçları, şeffaflık, kullanıcının ne kullandığını bilmesi, yazılımın çok kişi
tarafından hızlıca geliştirilmesi olarak sayılabilir. GPL, yazılımın ücretlendirilmesi hakkında
hiçbir fikir beyan etmez. Pek çok lisans anlaşması ücretsiz kategorisine girerken GPL
yazılımları ücretsiz olmak zorunda değildir. Üretici firma ya da kuruluş, yazılımını GPL ile
lisanslayıp, dağıtabilir ve karşılığında da bir ücret talep edebilir. Bu madde en baştan beri
sözleşme içerisinde olmasına rağmen gariptir ki, GPL yazılımların çok büyük bir kısmı
ücretsizdir. Genel bir yaklaşım yazılımdan değil, kullanıcıya sunulan destekten para
kazanılması şeklindedir. Bu özelliği ile GPL, pek çok lisanstan ayrılmaktadır. Örneğin
yazılım konusunda teknik destek, öğrenme materyali, geliştirme kursları gibi arka planda
yürütülen faaliyetler ücretli olarak kullanıcıya sunulabilir.
GPL yazılımların kopyalanmasında piyasada bulunan pek çok yazılımdan farklı bir
mantık geçerlidir. İsteyen istediği gibi istediği medya ile bir GPL yazılımı kopyalayabilir,
dağıtabilir, dağıtması için bir üçüncü şahısa devredebilir. Bunda hiç bir kısıtlama mevcut
değildir. Eğer yazılıma karşılık olarak bir ücret talep ediyorsa, bu yazılımı kullanan kişi
ücretini ödemekle y