Latince adı Gardenia sp. olan gardenya botanikte Rubiaceae ailesine ait yaz kış yapraklarını dökmeyen çalı formunda çok yıllık bitkilerdir. Karşılıklı dizilmiş, tüylü ve koyu yeşil yapraklara sahiptir. Genellikle beyaz renkli çiçekleri türüne göre katmerli ya da yalın kattır. Tropikal ve subtropikal iklimlerde yayılım gösteren 200’den fazla türü bulunur. Kokulu beyaz çiçekleri ile gardenyalar değerli süs bitkileri arasında yer alır.
Gardenyalar doğal yetişme koşullarında tropik ve subtropik iklim bitkileridir. Yazların sıcak, kışların ılık geçtiği, nispeten nemli iklimlerde iyi gelişim gösterirler. Türkiye'de yaygın olarak Akdeniz ve Ege bölgelerinde kıyı kesimlerde yetiştirilen gardenyanın türlerine göre sıcaklık ve iklim ihtiyaçları farklılık gösterir. Bazı kültür çeşitleri soğuğa karşı dayanıklıdır. Önemli türleri arasında gardenia hjasminoides, gardenia amoena ve gardenia thunbergia yer alır.
Gardenia jasminoides: En değerli gardenya türleri arasında yer alan bu türün ana vatanı Uzakdoğu’dur. Dünyada Çin, Japonya ve Hindistan’da doğal olarak yetişir. 60 ile 180 cm arasında boylanır. Yazın açan çok güzel kokulu iri çiçeklere sahiptir. Çok sayıda hibrid bu türden elde edilmiştir.
Gardenia thunbergia: Ana vatanı Güney Afrika’dır. 4 metreye kadar boylanabilir. Pürüzsüz beyaz çiçekleri Ocak ve Mart ayları arasında açar. Ilıman ve tropikal iklimlerde yetişir.
Gardenia amoena: Ana vatanı Güney Afrika’dır. 90 ile 150 cm arasında boylanır. Kırmızı benekli çiçek açar.