Fesin Ecnebi Kökeni ve Bir İngiliz Oyunu

Konu sahibi son olarak 3170 gün önce görüldü
Atatürk ve Cumhuriyet düşmanı kesimin öteden beri sembolüdür fes… Atatürk düşmanı kafaya sorsanız “şapka” ecnebi/Hıristiyan başlığı, “fes” ise Müslüman/Osmanlı başlığıdır! Bu düşüncesi nedeniyle Atatürk düşmanı , adeta şapkanın üstünde tepinip, sabah akşam şapkaya küfrederken, fesi din ve iman simgesi sanarak sevip sayar, hatta bugün 21. yüzyılda kafasına kalıbı bozulmuş bir vişneçürüğü fes takıp, püskülünü gururla dalganlandıra dalgalandıra arz-ı endam eder! Onu bu fesli haliyle gören cemaat mensupları da “Adama bak amma Müslüman!” diye takdirlerini belirtmekten kendilerini alamazlar!...

Oysa ki Atatürk düşmanı fena halde yanılmaktadır.

Her şeyden önce fesin Müslümanlıkla hiçbir alakası yoktur. Fesi ilk kullananlar da, fesi üretip Osmanlı’ya satanlar da Müslüman değildir!

Dahası, fes Osmanlı Devleti’nin geleneksel şer’i yapısı değişmeye, devlet Batılılaşmaya başladığı bir dönemde 19. yüzyılın başında reformist (yenilikçi) Osmanlı Padişahı II. Mahmut tarafından bir reform, bir modernleşme adımı olarak kullandırılmaya başlanmıştır. II. Mahmut Kaptan Hüsrev Paşa’nın Kalyoncu askerlerine giydirdiği TUNUS FESLERİNİ beğenerek devlet mamurlarının da aynı başlığı kullanmasını istemiştir. II. Mahmut 1826’da Yeniçeri Ocağı’nı kaldırdıktan sonra kurduğu Asaker-i Mansure-i Muhammediye ordusuna da fes giydirmiştir. 1829’dan itibaren din adamları ve kadınlar dışındaki herkesin fes giymesini zorunlu kılmıştır. 1832’den itibaren neredeyse herkes fes giymeye başlamıştır. II.Mahmut, devlet memurlarına fes kullanımını zorunlu tuttuğunda dönemin yobazları “Sarığımızı çıkartmayız!”, “Bu ecnebi başlığını kabul etmeyiz!” “Kahrolsun fes!” diye bağırarak fesin gavur başlığı olduğunu belirterek, fes takmayı reddetmişlerdir. Bunun üzerine II. Mahmut fesin “dinen caiz olduğunu” belirten fetvalar yayınlatmak zorunda kalmıştır.

Çok daha önemlisi Fes gerçekte bir Ortaçağ BİZANS BAŞLIĞI’dır. Yeniçağ’da Avrupa’da İSKOÇ BAŞLIĞI olarak da kullanılmıştır.

fez%202.jpg

Demetrius Chalcocondyles (1423-1511) Yunanistan'da 15 ve 16. yüzyılda kullanılan ilk fesler.

fez%20.jpg

1830'larda fesli Yunan askerleri

Aslına bakılacak olursa II. Mahmut’un fes reformunun tek nedeni modernleşmek değildir. Bu durumun pek bilinmeyen çok ilginç bir nedeni daha vardır.

Şöyle ki:

II. Mahmut bilindiği gibi 1838 tarihli Balta Limanı Ticaret Antlaşması’yla İngilizlere çok geniş ekonomik ayrıcalıklar vermiştir. Bu ayrıcalıklardan biri de İngiliz üretimi feslerin Osmanlı topraklarına pazarlanmasıdır. II. Mahmut daha bu anlaşmayı imzalamadan önce İngilizlere FES imtiyazı vermiş gibidir.

Her şeyi en başından anlatalım:

İngiltere Kraliçesi Elizabeth 1583’te İngiliz ticaret temsilcisine, Cezayir ve Tunus’ta ‘Benettos Colorados Rugios’ (Kırmızı Renkli Başlık) adı verilen kenarsız bir tür kırmızı İskoç başlığı için Türkiye’de (Osmanlı’da) Pazar bulması buyruğu vermiştir. Bunun üzerine İngilizler, Fesi Tunus ve Cezayir gibi iller dışında bütün Osmanlı illerine pazarlamaya hazırlanmışlardır. Fes kelimesinin sözcük kökeni bakımından Kuzey Afrika’daki “Fez” şehriyle ilgili olması bunun böyle olduğu olasılığını güçlendirmektedir.

Özetle, İngiliz Kraliçesi 16. yüzyılda Osmanlı’daki elçisine “kenarsız kırmızı İskoç başlığı” diye tanımladığı, Cezayir’de ve Tunus’a pazarlanan fesin, bütün Osmanlı topraklarına yayılmasını istemiştir.

Cengiz Özakıncı’nın dediği gibi, İngilizler, İngiliz Kraliçesi’nin, “kenarsız kırmızı bir tür İskoç şapkası –fes- giye buyruğunu 250 yıl boyunca unutmamışlar, sonunda 1832’de II. Mahmut döneminde Türklere bunu giydirmeyi başarmışlardır”.

Osmanlı Devleti İngilizler dışında Avusturya-Macaristan'dan da fes satın almıştır bir dönem. Avusturya, Bosna-Hersek'i ilhak edince İstanbul'da Osmanlı Boykotaj Cemiyeti Avusturya feslerini protesto kampanyası başlatmıştır. Bu kampanya çok etkili olmuş ve çoluk çocuk, yaşlı genç tüm Osmanlılar başlarındaki fesleri çıkarıp üzerinde tepinmiştir.

Bu fes boykotu kampanyası dönemin basınına da yansımıştır. Örneğin, 17 Aralık 1908 tarihli Kalem Dergisi'nde, Sayı 16, Sayfa 1'de aşağıdaki karikatür yayınlanmıştır:

fb2.jpg

Karikatürün alt yazısı: "Fes fabrikalarını sıyanet maksadıyla Avusturya Ordusu için fesi serpuş-u resmi olarak kabul etmiştir."

fb.jpg

Doğan Çetinkaya, "1908 Osmanlı Boykotu" adlı kitabının kapağında Avusturya'dan ithal edilen feslere yönelik tepkiyi anlatan bir karikatüre yer vermiştir.


Fesi Din-İman Sembolü Sananlara Kötü Haber:

Sonuç olarak bizim insanlarımız din ve iman sembolü sandığı FES aslında İngiliz emperyalizminin Osmanlı’yı daha çok sömürmek için Osmanlı’ya pazarladığı bir ihraç malından başka bir şey değildir. Bugün OSMANLICI olduğunu göstermek için fes giyenler de aslında OSMANLICI değil OSMANLI'YI fesle sömüren İNGİLİZCİ olduklarının bilincinde değillerdir herhalde!.. Ayrıca fes, Osmanlı'nın haşmetli dönemlerini değil, Batı karşısında her bakımdan geri kalıp, emperyalizme sömürüldüğü dönemleri çağrıştıran bir semboldür.

II. Mahmut özünde bir BİZANS VE İSKOÇ BAŞLIĞI olan fese karşı dinsel tepkileri önlemek için şeyhülislama “FES GİYMEK DİNEN CAİZDİR” diye fetvalar yayınlattığı için ve Atatürk'ün, yerine şapka giydirip kaldırdığı püsküllü vişneçürüğü/kırmızı FESİ din ve iman sembolü sanıp hala kafasından çıkarmayanlar var bu ülkede…Allah akıl fikir versin… AMİN!

07_kadir.jpg

(Şekil:1 Kadir Mısıroğlu, başında kırmızı fesi, sırtında frenk ceketi (daha doğrusu frenklerin de kullandığı ceket), boğazında frenk kravatı, elinde frenk mikrofonu ile Cumhuriyeti din düşmanlığıyla suçlarken!

Atatürk ve Cumhuriyet düşmanlığıyla tanınan, her sözüyle Atatürk'ü ve Cumhuriyeti "İslama zarar vermekle" eleştiren Kadir Mısıroğlu, "şapkayı" Hıristyan başlığı diye lanetlerken, fesi Müslüman başlığı sanarak yüceltmekte, hatta bugün bile başının üstünde taşımaktadır. Mısıroğlu'nun başında BİZANS ve İSKOÇ başlığı fes, boynunda ise HIRVAT boyun bağı kravat vardır genelde!...

fe%204.jpg

Bugünkü fesli Yunan askerleri

fez.jpg


Yunanistan'da fesli katılımcıların ön planda olduğu bir Ortadoks ayini

(Konunun ayrıntıları ATATÜRK İLE ALLAH ARASINDA adlı kitabımdadır.)

Sinan Meydan- 20 Ekim 2012
 
Nasıl güzel bir konu, tekrar tekrar okuyacam. Ellerin dert görmesin Öğretmenim
 
Nasıl güzel bir konu, tekrar tekrar okuyacam. Ellerin dert görmesin Öğretmenim

Rica ederim canım.Okuyan gözlerine,duyarlı yüreğine şükranlar Deniz cim.:hi:
Sinan Meydan çok beğendiğim bir tarihçidir.Bu işin ihtisasını almış bir bilim adamı.
Onun birçok yazısı okunmaya değer .
 
demek ki fes İngiliz ise bizde sonrasında Yahudi şapkalarını yada İtalyan şapkalarını taktık yine bize göre bir şey olmamış

yani demek istediğim ikisi de aynı hesap


 
Kardeşim,önce yazın ve emeğin için çok teşekkür ederim.Fesin müslüman başlığı olarak boy gösteridiğini ilk defa duydum.Fesli bazı şarlatanları görüyordum da o mantıkla olaya yaklaştıkları beni şaşırttı.Bunun böyle olmadığını biraz tarih bilgisi olan bilir zaten.Enterasan millettiz.
 
Kardeşim,önce yazın ve emeğin için çok teşekkür ederim.Fesin müslüman başlığı olarak boy gösteridiğini ilk defa duydum.Fesli bazı şarlatanları görüyordum da o mantıkla olaya yaklaştıkları beni şaşırttı.Bunun böyle olmadığını biraz tarih bilgisi olan bilir zaten.Enterasan millettiz.

Yorumun için teşekkürler Nfu canım:hi:
Ne yazık ki tarih bilgisi bile ,tarihçilerin kitapları bile( ki Sinan Meydan'ı gerek program sunumları gerek araştırmaları ile çok takdir ederim) belli bakışa odaklı ve bilgi temelli düşünmeyenler için önemli değil kardeşim.İngiliz hayranlığını anlayamıyorum .

Bugün OSMANLICI olduğunu göstermek için fes giyenler de aslında OSMANLICI değil OSMANLI'YI fesle sömüren İNGİLİZCİ olduklarının bilincinde değillerdir herhalde!..
 
Fesin Fas'tan geldiğine inanmayan vatandaşlarımız bütün dünyanın Morocco olarak bildiği ülkeye bizim neden Fas dediğimize dair henüz bir fikir beyan edemedikleri için, fesin Fas'tan geldiğine inanılır. Bunun nedeni bulunana kadar da bu şekilde kabul görmeye devam edecektir.

Öte yandan tarafsız olduğu düşünülen, Oxford İngilizce sözlükleri ve Wiki ansiklopedilerinde fesin karşılığı olarak, bu zamana kadar bildiğimiz Fas maddesi geçiyorken, ben doğruyu arayan bir vatandaş olarak "Atatürk düşmanı kafa" veya "Fas giyen şarlatanlar" diyerek insan küçümseyen, onlara kin tutan insanların yazı veya yorumlarına neden inanayım?

Benim aklımda şahsen, bu kini nedeniyle bu şekilde bir yazı yazdığı düşüncesi baş göstermiş durumda.

En öte yandan, fesin bir Osmanlı şapkası olduğuna da inanmıyorum. Nereden geldiğine dair %100 kesin bilgi olmasa da %70-80 dolaylarında Fas şapkası olduğu bilgisi mevcut.

Müslüman şapkası demek te yanlıştır ama Osmanlı'da kullanılmasının asıl nedeninin ibadet ederken zorluk çıkarmamasıdır.

Bence olaya biraz tarafsız bakmak lazım. Zira, son kılık kıyafet kanununda kullandıklarımızın aslen nereden geldikleri daha kesindir.
 
Geri