MÂZÎ-Yİ MELMÛS
Bu çekim şekli on dokuzuncu yüzyılda Avrupa dillerinden yapılan çeviriler yoluyla Farsça’ya girmiştir. Şimdiki veya geniş zamanın hikâyesi yerinde kullanılır. Geçmişteki bir zaman dilimi içinde süreklilik gösteren eylemlerin ifadesinde bu zamandan yararlanılır.
Bunun için önce “dâşten=sahip olmak”
ﺩﺍﺷﺘﻦ masdarının -di’li geçmiş zamanı,
bunun ardından ilgili fiilin şimdiki zamanının hikayesi çekilir. Önekli ve birleşik fiillerde yardımcı fiil
başta kalır. Bu zamanın olumsuz çekimi yoktur.
Sade fiil: gitmek reften ﺭﻓﺘﻦ
Gitmekteydim, gidiyordum dâştem mî
reftem ﺩﺍﺷﺘﻢ ﻣﯽ ﺭﻓﺘﻢ
Gitmekteydin, gidiyordun dâştî mî reftî
ﺩﺍﺷﺘﯽ ﻣﯽ ﺭﻓﺘﯽ
Gitmekteydi, gidiyordu dâşt mî reft ﺩﺍﺷﺖ
ﻣﯽ ﺭﻓﺖ
Gitmekteydik, gidiyorduk dâştîm mî
reftîm ﺩﺍﺷﺘﻴﻢ ﻣﯽ ﺭﻓﺘﻴﻢ
Gitmekteydiniz, gidiyordunuz dâştîd mî
reftîd ﺩﺍﺷﺘﻴﺪ ﻣﯽ ﺭﻓﺘﻴﺪ
Gitmekteydiler, gidiyorlardı dâştend mî
reftend ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻣﯽ ﺭﻓﺘﻨﺪ
MUZÂRÎ’-İ MELMÛS
Bu çekim şekli de “mâzî-yi melmûs” gibi sonradan Farsça’ya girmiş olup, şimdiki zaman ve yakın gelecek zaman yerinde kullanılmaktadır.
Fiilin şimdiki zamanından önce “dâşten”
ﺩﺍﺷﺘﻦ yardımcı fiilinin geniş zamanı
çekilir. Bu zamanın da olumsuz çekimi
yapılmaz.
(şu anda) gidiyorum, gitmekteyim dârem
mî revem ﺩﺍﺭﻡ ﻣﯽ ﺭﻭﻡ
(şu anda) gidiyorsun, gitmektesin dârî
mî revî ﺩﺍﺭﯼ ﻣﯽ ﺭﻭﯼ
(şu anda) gidiyor, gitmektedir dâred mî
reved ﺩﺍﺭﺩ ﻣﯽ ﺭﻭﺩ
(şu anda) gidiyoruz, gitmekteyiz dârîm
mî revîm ﺩﺍﺭﻳﻢ ﻣﯽ ﺭﻭﻳﻢ
(şu anda) gidiyorsunuz, gitmektesiniz
dârîd mî revîd ﺩﺍﺭﻳﺪ ﻣﯽ ﺭﻭﻳﺪ
(şu anda) gidiyorlar, gitmekteler dârend
mî revend ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻣﯽ
Bu çekim şekli on dokuzuncu yüzyılda Avrupa dillerinden yapılan çeviriler yoluyla Farsça’ya girmiştir. Şimdiki veya geniş zamanın hikâyesi yerinde kullanılır. Geçmişteki bir zaman dilimi içinde süreklilik gösteren eylemlerin ifadesinde bu zamandan yararlanılır.
Bunun için önce “dâşten=sahip olmak”
ﺩﺍﺷﺘﻦ masdarının -di’li geçmiş zamanı,
bunun ardından ilgili fiilin şimdiki zamanının hikayesi çekilir. Önekli ve birleşik fiillerde yardımcı fiil
başta kalır. Bu zamanın olumsuz çekimi yoktur.
Sade fiil: gitmek reften ﺭﻓﺘﻦ
Gitmekteydim, gidiyordum dâştem mî
reftem ﺩﺍﺷﺘﻢ ﻣﯽ ﺭﻓﺘﻢ
Gitmekteydin, gidiyordun dâştî mî reftî
ﺩﺍﺷﺘﯽ ﻣﯽ ﺭﻓﺘﯽ
Gitmekteydi, gidiyordu dâşt mî reft ﺩﺍﺷﺖ
ﻣﯽ ﺭﻓﺖ
Gitmekteydik, gidiyorduk dâştîm mî
reftîm ﺩﺍﺷﺘﻴﻢ ﻣﯽ ﺭﻓﺘﻴﻢ
Gitmekteydiniz, gidiyordunuz dâştîd mî
reftîd ﺩﺍﺷﺘﻴﺪ ﻣﯽ ﺭﻓﺘﻴﺪ
Gitmekteydiler, gidiyorlardı dâştend mî
reftend ﺩﺍﺷﺘﻨﺪ ﻣﯽ ﺭﻓﺘﻨﺪ
MUZÂRÎ’-İ MELMÛS
Bu çekim şekli de “mâzî-yi melmûs” gibi sonradan Farsça’ya girmiş olup, şimdiki zaman ve yakın gelecek zaman yerinde kullanılmaktadır.
Fiilin şimdiki zamanından önce “dâşten”
ﺩﺍﺷﺘﻦ yardımcı fiilinin geniş zamanı
çekilir. Bu zamanın da olumsuz çekimi
yapılmaz.
(şu anda) gidiyorum, gitmekteyim dârem
mî revem ﺩﺍﺭﻡ ﻣﯽ ﺭﻭﻡ
(şu anda) gidiyorsun, gitmektesin dârî
mî revî ﺩﺍﺭﯼ ﻣﯽ ﺭﻭﯼ
(şu anda) gidiyor, gitmektedir dâred mî
reved ﺩﺍﺭﺩ ﻣﯽ ﺭﻭﺩ
(şu anda) gidiyoruz, gitmekteyiz dârîm
mî revîm ﺩﺍﺭﻳﻢ ﻣﯽ ﺭﻭﻳﻢ
(şu anda) gidiyorsunuz, gitmektesiniz
dârîd mî revîd ﺩﺍﺭﻳﺪ ﻣﯽ ﺭﻭﻳﺪ
(şu anda) gidiyorlar, gitmekteler dârend
mî revend ﺩﺍﺭﻧﺪ ﻣﯽ