İSTEK KİPİ- GENİŞ ZAMAN
Şart cümlelerinde ve yan cümlelerde kullanılan bu zaman geniş zaman çekimi ile aynı olmakla birlikte, çok defa çekilen fiilin başına “be” ﺏ edatı getirilir. Olumsuz çekim yapılırken bu edat düşer ve yerini olumsuzluk eki “ne” ﻥ alır.
Berevem / gideyim ﺑﺮﻭﻡ
Berevî / gidesin ﺑﺮﻭﯼ
Bereved / gide ﺑﺮﻭﺩ
Berevîm / gidelim ﺑﺮﻭﻳﻢ
Berevîd / gidesiniz ﺑﺮﻭﻳﺪ
Berevend / gideler ﺑﺮﻭﻧﺪ
İSTEK KİPİ- GEÇMİŞ ZAMAN
Bir fiilin edilgen ortacından sonra “bûden” fiilinin geniş zamanı çekilerek elde edilir. Bu zaman, daha çok ara cümlelerde veya “ki” ﮐﻪ ve “şâyed” ﺷﺎﻳﺪ gibi bağlaçlardan sonra gelen cümlelerde kullanılır.
Gitmiş olayım (ki) refte bâşem ﮐﻪ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻢ
Gitmiş olasın (ki) refte bâşî ﮐﻪ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﯽ
Gitmiş ola (ki) refte bâşed ﮐﻪ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ
Gitmiş olalım (ki) refte bâşîm ﮐﻪ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ
Gitmiş olasınız (ki) refte bâşîd ﮐﻪ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ
Gitmiş olalar (ki) refte bâşend ﮐﻪ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ
Olumsuz çekim yapılırken olumsuzluk eki “ne” ﻥ daima edilgen ortacın başında bulunur.
ﻧﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻢ ﻧﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﯽ ﻧﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ
Nerefte bâşem nerefte bâşî nerefte
bâşed
ﻧﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ ﻧﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻧﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ
Nerefte bâşîm nerefte bâşîd nerefte
bâşend
Şart cümlelerinde ve yan cümlelerde kullanılan bu zaman geniş zaman çekimi ile aynı olmakla birlikte, çok defa çekilen fiilin başına “be” ﺏ edatı getirilir. Olumsuz çekim yapılırken bu edat düşer ve yerini olumsuzluk eki “ne” ﻥ alır.
Berevem / gideyim ﺑﺮﻭﻡ
Berevî / gidesin ﺑﺮﻭﯼ
Bereved / gide ﺑﺮﻭﺩ
Berevîm / gidelim ﺑﺮﻭﻳﻢ
Berevîd / gidesiniz ﺑﺮﻭﻳﺪ
Berevend / gideler ﺑﺮﻭﻧﺪ
İSTEK KİPİ- GEÇMİŞ ZAMAN
Bir fiilin edilgen ortacından sonra “bûden” fiilinin geniş zamanı çekilerek elde edilir. Bu zaman, daha çok ara cümlelerde veya “ki” ﮐﻪ ve “şâyed” ﺷﺎﻳﺪ gibi bağlaçlardan sonra gelen cümlelerde kullanılır.
Gitmiş olayım (ki) refte bâşem ﮐﻪ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻢ
Gitmiş olasın (ki) refte bâşî ﮐﻪ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﯽ
Gitmiş ola (ki) refte bâşed ﮐﻪ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ
Gitmiş olalım (ki) refte bâşîm ﮐﻪ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ
Gitmiş olasınız (ki) refte bâşîd ﮐﻪ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ
Gitmiş olalar (ki) refte bâşend ﮐﻪ ﺭﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ
Olumsuz çekim yapılırken olumsuzluk eki “ne” ﻥ daima edilgen ortacın başında bulunur.
ﻧﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻢ ﻧﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﯽ ﻧﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ
Nerefte bâşem nerefte bâşî nerefte
bâşed
ﻧﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﻢ ﻧﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻴﺪ ﻧﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ
Nerefte bâşîm nerefte bâşîd nerefte
bâşend