-
- Katılım
- Ağustos 30, 2020
-
- Mesajlar
- 18,007
-
- Tepkime puanı
- 5,090
-
- Puanları
- 239
-
- Konum
- Bursa
Facebook gibi sosyal medya araçlarının modern demokrasilerdeki yeri giderek daha yoğun bir şekilde tartışılıyor. Aralık 2020'de, çalışanlara özel bir toplantıda alınan (ve BuzzFeed News'a sızdırılan) bir ses kaydı, Facebook'un tartışmalı teknolojilerine yenilerinin ekleneceğini gösteriyor.[1]
Bu tartışmalı teknolojilerden birisi, haber siteleri tarafından girilen haber içeriklerini otomatik olarak özetleyerek, yazıların başında noktalar halinde haberin özünü veren, TLDR adı verilen ve ismini İngilizcedeki "Too Long; Didn't Read" yani "Çok Uzundu, Okumadım" kısaltmasından alan bir teknoloji. Bu araç sayesinde okurlar, "haberlerin tamamını okumak zorunda kalmayacak". Bu, halihazırda içerikleri okumadan, sadece başlık ve kapaklarla fikir üreten kişilerin yoğunluğu göz önüne alındığında, oldukça şaibeli bir girişim. Ancak kullanıcıların zihinsel faaliyetlerini harekete çevirmeyi planlayan girişimlerinin yanında bu bir hiç.
Facebook, son dönemde yapay zeka araştırmalarına yatırımlarını arttırmış halde. Bu yatırımların orijinal amacı, Facebook'un teknolojiyle, halkla ilişkilerle ve etik sorunlarla ilgili problemlerini makinaların çözmesiydi. Mark Zuckerberg'e göre "mutlak adalete sahip olabilen" yapay zeka botları, Facebook'un içerik moderasyonuyla ilgili problemlerini kökünden çözebilirdi. Ancak son dönemde firmadan ayrılan üst düzey araştırmacıların neredeyse hiçbiri bu vizyona katılmıyor. Örneğin Aralık 2020'de istifasını sunan ve vatandaşlar arasında dürüstlüğü öne çıkaran ürün tasarımları geliştirmek konusunda uzmanlaşan Nick Inzucchi, şöyle diyor:[2]
Yapay zeka bizi kurtarmayacak. Şu anda Facebook'un vizyonu, CEO Mark Zuckerberg'ün sahip olduğu kusursuz, adil ve her şeye gücü yeten robotların, bir gün bütün insani ilişkileri doğru bir şekilde yönlendirebileceği yönünde. Bu, açıkça bir distopyadır; ancak firmanın vizyonuna öylesine derinlemesine işlemiştir ki, artık bunu fark etmez hale geldik.
Bu vizyonun bir uzantısı olarak Facebook, 2019 yılında 1 milyar dolar kadar ödeyerek, CTRL-labs isimli, nöral arayüz teknolojileri geliştiren bir firmayı satın aldı.[3] O dönemde Facebook'un arttırılmış gerçeklik müdürü Andrew Bosworth, "bu satın alma sonucunda yeni yaratıcı olasılıkların önünün açıldığını ve nihayetinde bunların birbirimize bağlanma biçimlerimizi değiştireceğini" söylemişti. Bu sırada CTRL-labs, bileğinizden aldığı sinyalleri bilgisayar kontrollerine dönüştüren bir bileklik üzerinde çalışıyordu.
Satın almadan kısa bir süre sonra Facebook, bu teknolojiyi kullanarak "beyinden gelen, omurilikten geçen ve kolumuz ile bileklerimize ulaşan sinyalleri alıp, sonrasında bununla fiziksel faaliyetler gerçekleştirmemizi sağlayan" bir sensör geliştirdiklerini ilan ettiler. Bir diğer deyişle bu cihaz, beyindeki faaliyeti okuyup, harekete dönüştürebilecek. Nature Communications dergisinde yayınlanan bir makalede Facebook'tan uzmanlar, beyin aktivitesine dair sinyalleri anlık olarak toplayan ve kafaya takılan bir cihazın, kullanıcının söylediklerini yazıya çevirebildiklerini ilan ettiler.[7], [4], [5] An itibariyle, yeryüzünde yaratılan bütün dijital içeriklerin pratik olarak %0'ını Facebook ve Google üretirken, yeryüzünde el değiştiren tüm reklam gelirlerinin %75'ini Facebook ve Google kazanıyor.[6]
Bu gelişmelerin teknoloji devlerini hukuki ve etik olarak nasıl zora sokacağını zaman gösterecek. Ancak yüzeyde bu konularda endişeli gibi gözükseler de, özünde firmalar tam gazla geleceği inşa etmeyi sürdürüyorlar. Bu geleceğin özneleri olacak olan halkın bu gelecek inşasının ne düzeyde parçası olacağı ise belirgin değil.
Kaynaklar ve İleri Okuma
Bu tartışmalı teknolojilerden birisi, haber siteleri tarafından girilen haber içeriklerini otomatik olarak özetleyerek, yazıların başında noktalar halinde haberin özünü veren, TLDR adı verilen ve ismini İngilizcedeki "Too Long; Didn't Read" yani "Çok Uzundu, Okumadım" kısaltmasından alan bir teknoloji. Bu araç sayesinde okurlar, "haberlerin tamamını okumak zorunda kalmayacak". Bu, halihazırda içerikleri okumadan, sadece başlık ve kapaklarla fikir üreten kişilerin yoğunluğu göz önüne alındığında, oldukça şaibeli bir girişim. Ancak kullanıcıların zihinsel faaliyetlerini harekete çevirmeyi planlayan girişimlerinin yanında bu bir hiç.
Facebook, son dönemde yapay zeka araştırmalarına yatırımlarını arttırmış halde. Bu yatırımların orijinal amacı, Facebook'un teknolojiyle, halkla ilişkilerle ve etik sorunlarla ilgili problemlerini makinaların çözmesiydi. Mark Zuckerberg'e göre "mutlak adalete sahip olabilen" yapay zeka botları, Facebook'un içerik moderasyonuyla ilgili problemlerini kökünden çözebilirdi. Ancak son dönemde firmadan ayrılan üst düzey araştırmacıların neredeyse hiçbiri bu vizyona katılmıyor. Örneğin Aralık 2020'de istifasını sunan ve vatandaşlar arasında dürüstlüğü öne çıkaran ürün tasarımları geliştirmek konusunda uzmanlaşan Nick Inzucchi, şöyle diyor:[2]
Yapay zeka bizi kurtarmayacak. Şu anda Facebook'un vizyonu, CEO Mark Zuckerberg'ün sahip olduğu kusursuz, adil ve her şeye gücü yeten robotların, bir gün bütün insani ilişkileri doğru bir şekilde yönlendirebileceği yönünde. Bu, açıkça bir distopyadır; ancak firmanın vizyonuna öylesine derinlemesine işlemiştir ki, artık bunu fark etmez hale geldik.
Bu vizyonun bir uzantısı olarak Facebook, 2019 yılında 1 milyar dolar kadar ödeyerek, CTRL-labs isimli, nöral arayüz teknolojileri geliştiren bir firmayı satın aldı.[3] O dönemde Facebook'un arttırılmış gerçeklik müdürü Andrew Bosworth, "bu satın alma sonucunda yeni yaratıcı olasılıkların önünün açıldığını ve nihayetinde bunların birbirimize bağlanma biçimlerimizi değiştireceğini" söylemişti. Bu sırada CTRL-labs, bileğinizden aldığı sinyalleri bilgisayar kontrollerine dönüştüren bir bileklik üzerinde çalışıyordu.
Satın almadan kısa bir süre sonra Facebook, bu teknolojiyi kullanarak "beyinden gelen, omurilikten geçen ve kolumuz ile bileklerimize ulaşan sinyalleri alıp, sonrasında bununla fiziksel faaliyetler gerçekleştirmemizi sağlayan" bir sensör geliştirdiklerini ilan ettiler. Bir diğer deyişle bu cihaz, beyindeki faaliyeti okuyup, harekete dönüştürebilecek. Nature Communications dergisinde yayınlanan bir makalede Facebook'tan uzmanlar, beyin aktivitesine dair sinyalleri anlık olarak toplayan ve kafaya takılan bir cihazın, kullanıcının söylediklerini yazıya çevirebildiklerini ilan ettiler.[7], [4], [5] An itibariyle, yeryüzünde yaratılan bütün dijital içeriklerin pratik olarak %0'ını Facebook ve Google üretirken, yeryüzünde el değiştiren tüm reklam gelirlerinin %75'ini Facebook ve Google kazanıyor.[6]
Bu gelişmelerin teknoloji devlerini hukuki ve etik olarak nasıl zora sokacağını zaman gösterecek. Ancak yüzeyde bu konularda endişeli gibi gözükseler de, özünde firmalar tam gazla geleceği inşa etmeyi sürdürüyorlar. Bu geleceğin özneleri olacak olan halkın bu gelecek inşasının ne düzeyde parçası olacağı ise belirgin değil.
Kaynaklar ve İleri Okuma
- ^ R. Mac. Facebook Is Developing A Tool To Summarize News Articles. (16 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 09 Ocak 2021. Alındığı Yer: BuzzFeed News | Arşiv Bağlantısı
- ^ R. Mac, et al. After The Us Election, Key People Are Leaving Facebook And Torching The Company In Departure Notes. (11 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 09 Ocak 2021. Alındığı Yer: BuzzFeed News | Arşiv Bağlantısı
- ^ A. Cuthbertson. Facebook Buys Mind-Reading Startup Ctrl-Labs For $1Bn. (24 Eylül 2019). Alındığı Tarih: 09 Ocak 2021. Alındığı Yer: The Independent | Arşiv Bağlantısı
- ^ A. Meade. Australia Is Making Google And Facebook Pay For News: What Difference Will The Code Make?. (09 Aralık 2020). Alındığı Tarih: 09 Ocak 2021. Alındığı Yer: The Guardian | Arşiv Bağlantısı
- ^ M. Isaac, et al. Facebook Calls Truce With Publishers As It Unveils Facebook News. (25 Ekim 2019). Alındığı Tarih: 09 Ocak 2021. Alındığı Yer: The New York Times | Arşiv Bağlantısı
- ^ V. Pickard. (2019). Democracy Without Journalism?. ISBN: 9780190946753. Yayınevi: Oxford University Press, USA.
- ^ D. A. Moses, et al. (2019). Real-Time Decoding Of Question-And-Answer Speech Dialogue Using Human Cortical Activity. Nature Communications, sf: 1-14. doi: 10.1038/s41467-019-10994-4. | Arşiv Bağlantısı