Felsefe Evrenselcilik (Universalizm)

🕒 Konu sahibi 3 saat önce aktifti
Felsefe tarihinde, özellikle epistemolojide en eski kutuplaşmalar dah biri tümel-tikel, evrensel (genel)-tekil ilişkisindeki bu açmazdan kaynaklanır. Platon, “genel”in ancak mantıksal yoldan tasarlanıp düşünülebileceğini, ona empirik yoldan ulaşılamayacağını belirtmiş, “genel”e, “evrensel”e bu bakımdan “rasyonel olarak düşünülmüş şey” anlamına gelen idea adını vermiştir. Buna karşılık sofistlerden geç Ortaçağın ve Yeniçağ’ın nominalistlerine kadar, “evrensel” diye bir şeyin sadece mantıksal alanda düşünülebileceği, fakat reel dünyada onun bir karşılığının olmadığı ileri sürülmüştür. Çünkü reel dünyada kalındığı sürece empirik yoldan bir” evrensel”e ulaşma ilnk5nı bulunamaz. Kısacası, hiçbir genel kavramın, hiçbir “evrensel”in reel dünyada empirik yoldan elde edilmiş bir karşılığı yoktur. “Evrensellik” mantıksal fakat irreeldir. Buna karşılık o, Batı düşüncesinde hep var olan veya ulaşılacak olan bir şey, bir tür erek olma niteliği de kazanmıştır. Bu yönleriyle “evrensellik”, daha sonra göstermeye çalışacağım gibi, Batı düşüncesi ne özgü bir miras olarak kalmıştır.
 
Geri