Erzincan Yerel Konuşma Şivesi / Erzincan Şivesinde Kelimeler / Erzincan Lehçesi

Konu sahibi son olarak 673 gün önce görüldü
Aba............ .....: Ana, anne

Adak ..............: Ayak (çocuklar için söylenir)

Ağasi.......... .....: Dostum

Ağmak.......... ...: Dengesinden ağır

Ağrik.......... .....: Altıpara köylerinden biri

Ağşak.......... ....: iğin başındaki makara

Ağartı .............: Süt ve sütten elde edilen ürünler.

Ağu, Ağı .........: Zehir.

Ağuz........... ....: İneğin, yavrudan sonraki ilk sütü.

Ahbin.......... .....: Hayvan gübresi

Ahırat Suali .....: Bilinmesi zor sorular.

Ahlı Kesmek ....: Aklı yetmek, Yapacağına inanmak.

Ahşam .............: Akşam.

Ahur........... ......: Hayvan barınağı, Ahır.

Ahur Hergi ......: Erken nadasa bırakılmış tarla.

Ahpun (Ahbin).: Hayvan gübresi

Alaf ............... .: Otlardan hazırlanan hayvan yemi.

Alçacuh ..........: Alçacık.

Aluç........... ......: Alıç, yabani ağaç meyvası.

Anenge......... ...: Benzeri, tıpkısı

Anikko......... .....: Anne

Annaç .............: Tam karşısı.

Arğı ............... .: Ağrı.

Arha ............... : Sırt, sırtta taşınan yük, destek.

Arhasıguylı - Arka koyun .: Sırt, arka üstü

Arnet.......... .....: Sincap

Arustak........ ....: Tavan arası

Asbab (Esbab)..: Elbise

Aşşah, Aşak .....: Aşağı

Avara ..............: Boş, avare.

Avhalama ........: Hırpalama

Avlak ............... : Av yere, av için yapılan gizli barınak.

Ayahde gurumak..: Çok zayıflamak.

Ayam, eyyam .....: Hava

Ayakçak ...........: Basamak

Ayakyolu .........: Tuvalet




B

Badış ............: Taze fasulye tanesi.

Baha .............: Para olarak değer.

Baldırcan ......: Patlıcan.

Balik.......... .....: Sevgi özü

Barabar........ ..: Birlikte

Baroş.......... ....: Bakraç=Baruş, bakır kova.

Bastığ, bastık .: Dut veya üzüm pestili.

Başyoharı .......: Yukarı doğru, yukarı taraf.

Bayak ..............: Demin, az önce

Bazlama ..........: Kalın ve yağlı saç ekmeği

Becit.......... .....: Acele, eli tez, önemli.

Belbağı........ ....: Yumuşak ince kuşak

Bellik ..............: Kambur

Benne ............: Duvarcı

Bennem .........: Ben nebileyim, banane.

Besgimet .......: Peskimet.

Bıbılik........ ......: Gülün goncası

Bıbızik........ .....: Sivri

Bıcik.......... ......: Çörek

Bıcırik........ ......: Tez canlı

Bıldır ............... : Geçen yıl

Bızik ............... : Küçük abdest

Bibi ............... .: Babanın kız kardeşi, hala.

Bigodul beklemek .: Biraz beklemek.

Bi pırtik ..........: küçücük, ufak bir parça.

Bire ............... .: Bira.

Bizim it size balta gettü mi?.: Boş yere konuşmak

Bocik .............: Böcek, haşarat

Bocçik .............: Kuyruk sokumu

Boğazsız .........: İştahsız

Bostan ............: Kovun, karpuz tarlası.

Bozik .............: Yabani armut, ahlat.

Böcü, Böcük ..: Böcek.

Bön............ ....: Aptalımsı.

Böyganne .....: Büyükanne.

Bukağı ...........: Kelepçe.

Buncucuh ......: Bunun kadar küçük.

Bumbar .........: İşkembe.

Buymak ..........: Üşümek

Bük............ ....: Sık çalılık, fundalık, viraj

Boğunbağı ......: Atkı, kaşkol


C-Ç

Cadu .............: Büyücü kadın

Cağ, Cağik......: Parmaklık, parmakçalık

Can aşı .........: ölü evinde verilen yemek.

Canı ısınmak .: Güvenmek, kanı kaynamak.

Canik.......... ....: Sevgi sözü.

Cehez ............: Çeyiz.

Cemkürmek...... .: Gereksiz cevap

Cıbıl.......... ......: Çıplak, fakir

Cıbıliğ ............: Çırıl çıplak.

Cıllık . ............: Harap

Cılk ............... .: Bozulmuş

Cıkkırik....... .....: Kapı mandalı

Cikmik......... ....: Tekme.

Cıngirik ............: Küçük çıngırak

Cırnah ............: Tırnak.

Cicoz ..............: İri bilye.

Cırtik......... .....: Birazcıcık

Cırdig .............: Küçük salkım.

Cısik.......... ......: Yakıcı ateş

Cızu, Cuzu......: Uzun kuyruklu kanatlı ötücü böcek, Ağustos böceği

Cindik......... ....: Önemsiz, yetersiz , çok az.

Cücük, Cucug ....: Kuş, tavuk yavrusu.

Cottik .............: Kuyruk.

Çabigin ........: Acele edin

Çağa .............: Küçük çocuk

Çağla ............: Ham meyve.

Çapbik, çapik .: El çırpma, alkış.

Çaput.......... ....: Paçavra

Çaşır, Çaşur ....: Bir nevi hayvan yemi

Çebiş ..............: 2 yaşındaki keçi

Çedik.......... .....: Çocuk ayakkabısı

Çello ............... : Kaba, irice, büyük.

Çemiç .............: Dut kurusu.

Çermik......... .....: Ilıca, kaplıca

Çeper.......... .....: Bahçe etrafına konan çalı çırpı

Çevlik ............: Suyun dönemeç yeri

Çerçi .............: Seyyar satıcı

Çevürme .....: Etrafı çevrili meyve bahçesi.

Çığız ..............: Geçimsiz.

Çıra ............... : Tutuşturucu ağaç, lamba.

Çıyrık, Çığrıh......... .....: İp bükme aleti.

Çig ............... ..: Biriktirilerek ekşitilen süt.

Çigit ............... : çekirdek.

Çimmek, çunmak ...: Yıkanmak

Çittik......... ......: Zayıf

Çir ............... ...: Kuru erik ve kayısı

Çoçik ..............: Binilecek hayvan, eşek

Çırban......... .....: Su yollan bakıcısı, gerektiği zaman su vermekle görevli

Çırmak......... .....: İnce su arkı

Çırtma .............: Sebzeleri incecik doğramak

Çıtırik ..............: Gevrek

Çuşik ..............: Eşek.

Çüçük .............: Söğüt dalından yapılan düdük.

Çüt, çuft .........: Çift.

Çüt sürmek .....: Çift sürmek, harman kaldırmak.


D

Dadanmak .....: Alışmak.

Dağdan inme ..: Iz'ansız.

Dalda ...........: Issız, sakin taraf.

Daldalamak ...: Sığınmak, barınmak.

Danik.......... ...: Küçük dana.

Davar ...........: Koyun, keçi sürüsü.

Dayah ...........: Ağaç destek; dayak, dövmek.

Değmek ........: Meyvaların olgunlaşması.

Değirman ......: Öğütme yeri, aracı.

Değnek, degenek ..: ağaç baston, sopa.

Dehre ...........: Ağaç kesilen küçük alet.

Dene, dane ...: Tane.

Densiz, Densüz ...: Sulu, şımarık.

Depbik ..........: Tekme.

Derhe ............: Ağaç budama aracı.

Devrüsi ..........: Ertesi.

Deyin .............: Sincap.

Dıbız .............: Kel.

Dıngirik....... ....: Gergin

Dırmıh ..........: Tırmık, ot toplama aleti.

Dibek ............: Büyük ağaç havan.

Dindik......... ....: Kuvvetsiz.

Diş kirası .......: Gönüllü hizmet edenlere verilen para.

Dodik.......... ...: Ayak uçlan, Koyun ayağı.

Dömbelek .....: Darbuka.

Dolak ............: Başörtüsü

Duruh ...........: Ayakta beklemek.

Düğe .............: Yavrulamamış genç inek.

Düğür.......... ..: Gelin alayı.

Düvirçi ..........: Dünürcü.


E

Eğin ............... : Sırt, su kabı

Eğinik......... .....: Eğin'in bir köyü

Eğiş........... .....: Ateş çekmeye yarayan araç

Eksik (Esgüg) Etek .....: Kıt Düşünceli

Ekşi ............... .: Salça

Elekçi ............: Çingene

Elmini Bilmek ..: İlmini, usulünü bilmek.

Emce, emi .......: Amca, hayret edadı.

Emegeçmek...... : Yararlı olmak

Emü (Emmi) ....: Amca

Enük ............... ..: Kedi, köpek yavrusu.

Evcuman ...........: Evine düşkün

Evleg ............... .: Tarla veya bahçenin en ufak birimi.

Eylik ............... .: İyilik.

Eze ............... .: Teyze


F

Farime......... ...: Vazgeçme

Fatik.......... ....: Küçük Fadime


Ferik ............: Piliç

Fıldırik....... .....: Dönen, döndürücü


Fincik ............: Hayvanın tekmeler atarak kaçması.

Fıttırmak...... ...: Keyifli keyifli sıçramak


Firkete ...........: Toka, Çengelli iğne


G

Gadan alam ..: Kazan, belan bana gelesin!


Galem ..........: Aşı yapılan sürgün.


Galıbını vermek ..: ölçü vermek.


Gapının menteşeleri aşınmak .: Zarar vermeye başlamak.


Garannuh karışmak ..: Karanlığın basması.


Garez ...........: Kin


Garındaş .......: Kardeş, arkadaş.


Garman çorman olmak ..: Birbirine karışmak.


Gatığ, gatıh ..: Ekmek arası, Ayran


Gayle, Gaile ..: İş, sıkıntı, uğraş.


Gazzuh .........: Kazık


Gedik.......... ...: Zirvelerin geçit yeri


Gelin Bacı .....: Mahledeki yeni gelin


Genş ............: Genç


Gevar ...........: Sulama suyunun aktığı yer


Gevende ......: Geveze

Gıggilik .........: Ağacın en ucu, sivri tepe

Gıgirik ...........: Toplu, çömelmeden oturam


Gıldırik....... .....: Yuvarlak


Gılla ..............: Tahtadan yapılmış çekmece


Gırnap ..........: Kendir sicim.

Gidik.......... ....: Keçi yavrusu


Gimin ...........: Gibi.


Gış ..............: Kış.


Gocik ............: Parka, Kaban

Godik.......... ...: Ölbeden küçük tahıl ölçüsü:

Goddik ...........: Kısa boylu


Goni komşu ....: Komşular, tanıdıklar.


Gonuşuh, konuşuk ...: Konuşma

Goşdik ...........: Katı üzüm azığı


Göbek, Göbelek .: Manta


Göğermiş .......: Yeşermiş, Bozulmuş


Göncük ..........: Küçük cep


Göre ............... : Düğünde verilen bahşiş.


Gössüz ...........: Köstebek.

Gövnemek ......: Fazlaca kızarmış olan hali


Göze ............... : Su kaynağı.


Gözel ............... : Güzel


Guşgana .........: Tencere


Güğüm ...........: Su ısıtma kabı

Güman.......... .: Umut, umutla bekleyiş

Götürge........ ..: Değirmen taşını kaldıran manila


H

Hab ..............: Süt imecesi, komşular arasında süt dağıtımı

Hahut.......... ..: Güvensiz, eski ve çürük

Hamma.......... : Yenge

Harbısam ......: Halbuki, hal bu ise

Hedik.......... ...: Pişirilmiş diş buğdayı

Henek.......... ..: Şaka, yarenlik


Herfene, ferfene ..: Birlikte eğlenme.


Herk .............: Sürülmüş tarla.

Hezan.......... ..: Kalas, yontulmamış

Hizan.......... ...: Nekes

Hibılik........ .....: Kâbus

Hırik.......... .....: İşe yaramaz


Hırtliğ ...........: Gırtlak.

Hıntsan........ ...: Hınzan: Bağevi: Bağlarda bahçıvanın ikameti için yapılan kulübe.

Hıdik.......... ....: Şüphe, zan

Hindik......... ...: Sümük: Khıllig

Hışırik........ ....: Kuru şeyler

Hışik ..............: Kurutulmuş yeşil fasulye

Hırankeşan..... .: Kavga gürültü

Horata......... ..: Khoraka: Söz, laf

Hotik ...: Zehirli, Zıkkım, Çok ekşi


Hüsmek ........: Susmak

İ-I


İbik ............... .: İbrahim'in kısa adı


İfah ............... : Ufak.


İkibuçukluk ....: Reşat Altın.

İlinçağ ...........alıncak


İskarpin .........: Ayakkabı

İssot.......... .....: Biber


İşgilli .............: Şüpheci.

İt otarmak .....: İşsiz gezmek.

Irgalamak ........: Sallamak, kıpırdatmak


K


Kaban ...........: Taş aralarına yapılan basamaklı yol

Kabun.......... ..: Su yolu

Kadamak .......: İliştirmek

Kah ..............: Elma, armut kurusu

Kakkaroz....... ..: Mısır


Kalik ............: Eskimiş


Karpın......... ...: Bir cins toprak

Kavara......... ..: Yellenme


Kehan, kahan ..: Çapalamak, yabani otları ayırmak.


Kejgere .........: Yük taşımada kullanılan inşaat aracı.


Keleg ............: Olgunlaşmamış.


Kete .............: Yağlı ve sütlü hamurdan açılan yufkalar
arasına un serpilerek pişirilen çörek.

Kıdiş.......... ....: Arkadaş, dost

Kındik ...........: Salkımlardaki küçük dalcıklar.

Kırçik......... ....: Eski, püskü

Kırzı.......... .....: Yemeği yapılan bir nevi ot

Kısnik......... ....: Yanık tatlı


Kef ............... : Sıvıların kullanılmayan kısmı

Kellek ............: Şişirilmiş tulum salı


Kelik ............... : Çocuk ayakkabısı


Keşkere (Cezgere).: Dört kollu el arabası

Kenger ...: Öz suyundan sakız yapılan dikenli bitki


Kese ............... : Bez yada deri para çantası

Kesmük ..........: Elenmiş iri saman

Keveşe ............: Beceriksiz


Kevgir ..............: Süzgeç

Kıçcan, Kırçan ...: Ekmek kurutma askısı


Kıra ............... ....: Taşlı meyilli yer.


Kıran gelemek ...: Toplu ölüm


Kıska ............... ..: Ufak kuru soğan


Kıtmır ............... .: Gece

Kortik ..............: Küçük çukur.

Kova getirmek. : Teşvik etmek

Kolik.......... .....: Boynuzsuz

Kotoş.......... ...: Şişko sevimli

Kozik.......... ....: Kanbur


Kurik .............: At, eşek yavrusu.


Kurun ............: Kab, yalak.


Köçek ...........: Asma kilit


Kötek ............: Sopa


Köynek .........: Gömlek

Kundik ...........: Gizli çıkın

Kurik .............: At, eşek yavrusu

Külbe .............: Küçük kazma


Künk .............: Beton boru




L


Lağlanmak.....: Alay etmek

Lallik .............: Yayvan, düzce

Latik.......... ....: Pestilin kalıncası

Leçek.......... ...: Beyaz tülbent: laçag

Lertik......... ....: Ezik

Leyvaz ...........: Fasulye: Lovias: Fasulye

Lülük .............: Küçük delik


Loğ (Taşı) .....: Toprak sıkılaştırıcı silindirik taş

Lolik ............... : Küçük domates

Lopbik......... ...: Şişko


Lüllük .............: Çaydanlıkta çay dökülen yer.



M


Mabeyin .......: Evin giriş kısmı, odalar arasındaki boşluk.


Mağ............ ...: Bölüm, oda.

Mağ............ ...: Bir evin veya binanın büyüklük ölçüsü

Magma.......... .: Ateş, köz.

Mağmağ......... : Küle gömülmüş ateş parçalan


Mahana .........: Bahane


Mahanaya bakmak.: Bahane aramak


Malamat olmak ....: Rezil olmak


Massa ............: Meyva toplamakta kullanılan uzun sopa.

Masurik........ ..: Yabani gülün tohum yuvası.

Masur.......... ...: Yabangül meyvası


Mayana .........: Muayene.


Mehle ............: Mahle.

Memik.......... ..: Küçük Mehmet

Mendek......... .: Sicim, ilmeği

Mertek......... ..: Damlara dizilen ağaçlar


Mıh ............... : Çivi.


Mıhlama ........: Taze fasulyeden yapılmış susuz yemek.


Mındik ............: Küçük


Mıhlama .........: Domates, biber, soğan ve yumurtadan yapılmış yemek.


Mitil ............... : Eskimiş kilim, minder ve yatak


Mırmirik....... ....: Faal, becerikli

Mindik......... ...: Ufak

Mitil.......... .....: Çarşaf kaplanmamış yorgan. Mitil: Aynı anlamda


Mol............ ....: Ağacın ilk filizi (sürgü)


Mormorik....... ..: Böğürtlen kuş üzümü

Möhkem ...........: Sağlam dayanıklı


Murç ............... ..: Hyavanların yiyebileceği ağaç sürgünü




N


Nacah ...........: Kısa saplı küçük balta.


Nalet .............: Lanet


Narik.......... ....: Testereli bağ çakısı

Nekes.......... ...: Hasis


Neyin necüğün .: Neyinin neyi oluyor?


Noğda ..............: nokta.



O


Ocağı batmak ..: Yuvası yıkılmak.


Oğunmak........ .: Bunalarak ağlamak.


Oluh ............... : Yarım silindir şeklinde su yolu

Orcik.......... ....: Cevizli sucuk

Oşik ............... : Köpek, köpek yavrusu




Ö

Öğey ..............: Üvey


Öğünmek........ .: Övünmek


Ökünmek ........: Taklit etmek, özenmek

Ölbe ..............: Buğday ölçüsü (20 Kg.)


Önüne.......... ..: Beyhude, sözde kalan

Örek........... ....: Beşik veya salıncağın üstüne bağ


Örselemek .....: Hırpalamak


Össehet ..........: o an, o saat.



P


Paçuk.......... ...: Çörek

Pağaç, pağarç ............: Mayasız ekmek.

Palan ............: Ata veya eşeğe vurulan yayvan semer

Pambuh ........: Pamuk

Palavar ..........: Ahşap lento

Pardik......... ...: Fınn temizleme bezi

Part ..............: Karın

Paşagil ..........: Yaşantısı iyi olan.

Patdos, pados .: Ekini, samanından ayıran makine

Patik .............: El örgüsü çorap

Peğ ............... .: Yıkılmış bina arsası

Perdahlama ...: Sıvama, Parlatma

Peş ............... : Elbisenin etekleri

Pezük ...........: Filiz halinde meyve fidesi

Pcg............ .....: Arsa

Porik.......... ....: Kakül, perçem

Pıhırik........ ....: Baca, bacanın ucu. Pukhurik

Pırtik .............: Ufak parça


Pingal, pingel ..: Folluk, tavuğun yumurtlama yeri


Pirpirim .........: Semiz otu

Pisik ..............: Kedi

Pistik......... ....: Çürük

Pitot.......... ....: Buruk

Pilit.......... ......: Kalın pestil

Pıtpıt......... ....: Aşure ununa konulan


Potin ...........: Erkek ayakkabısı


Pürçekli (Pirçekli).: Havuç


R

Reşber .........: Rençber, işçi


S


Saçayağı .......: Üzerine pişirme kabı kolnulan üç ayaklı demir.


Sahan ..........: Geniş ve kapaklı bakır kab.


Sakar .............: Eli ters, meymenetsiz


Salhum .........: Salkım

Sallik .............: Yassı


Seğirtmek .....: Koşmak


Seyip .............: Yularsız, başıboş

Serpine ..........: Sebze desteği: Sarpina

Sırmik......... ....: Ufak bulgur: Sırmug


Sini ............... : Geniş ve yayvan tepsi


Soharıç .........: Yağda kavrulmuş soğan

Soyha.......... ...: Adı akla gelmeyen her şey


Soyğa ............: Uğursuz


Suratsuz .........: Yüzü asık


Südlaj .............: Sütlaç

Sümsük......... ..: Pisboğaz, her şeye imrenen

Süğük ....: Damın duvardan taşan sal dizilmiş kısmı

Süzek.......... ...: Süzgeç

Suyuk ............: Damların kenar bölümü


Ş


Şappik, Şaplah .: Şamar, tokat

Şaştik ............: Şaşı

Şıkkırik....... .....: Kapı arkası mandalı

Şıpır.......... .....: Acele


Şıra (Şire)......: Kaynatılarak elde edilen şerbetli sıvı

Şırik.......... .....: Gözyaşı

Şiplik .............: İnce çubuk

Şiv............ .....: Şıradan artan posa

Şıvan.......... ....: Yas, ağıt: Şivan: aynı anlamda

Şorik .............: Salya

Şogik: Salya



T

Tabaka ..........: Tütün konulan madeni kutu


Tahde da gitmek .: Ölmek, tabutla gitmek


Tahım ...........: Takım Elbise


Tahik.......... ...: Takke

Tahdik ...........: Peyke, raf: dakhdik: tahta

Talan.......... ....: Yağma

Tantik......... ....: Etin ağırlaşması

Tasik.......... ....: Küçük tas: Tasig: aynı anlamda


Tapiklemek ..: Ayakta veya oturarak uyuklamak.


Tar ............... : Ahırlardaki yüksek tavuk tüneği.

Tay............ ....: At yavrusu


Tehne, Tehna ..: Tenha yer.


Tekmüg, tepük ..: Tekme

Telek.......... ....: Ot demeti

Telesmek....... ..: Bunalmak


Tenha .............: Kuytu, ıssız yer


Terletdürmek ...: Birini zor işe koşmak

Teşt ............... ..: Derin leğen


Tevek ............... : Üzüm yaprağı


Tezeyağ ...........: Tereyağ


Tike ............... ..: Kuşbaşı doğranmış ve pişirilmiş et.


Tiv ............... ...: Tüy


Toklu, Tohlu ..: Erkek kuzu

Tol............ .....: Gevşek: Tul: Sırsaklamaz, boşboğaz

Tolik ..............: Sukabağı (saplı tas yerine kullanılır)


Topbuh ..........: Topuk


Toraman .........: Gelişken


Tosbağa ..........: Kaplumbağa


Totaba......... ...: Hantal, zarif olmayan


Törpüsüz .......: Gögüsüz


Tump .............: Ekilebilir kısımlar arasındaki yükseklik

Tunp ..............: Tepe, tümsek.

Tucik .............: Siğil

Tıncik......... .....: Dağınık saç: Tıncug

Toy............ ....: Acemi, tecrübesiz



Ü-V-Y-Z


Uyuntu ............: Beceriksiz, zayıf

Ürgülenme...... ..: Pervasızlık

Üvez ............... : Sinek

Vala........... .....: Dut altına serilen çarşaf

Vaşağa......... ...: Biçare


Yağır ..............: Hayvan sırtındaki yara

Yığılik........ ......: Hafif

Yıkışmak .........: Güreş tutmak


Yüklük ............: yatak dolabı

Zırdik......... .....: Kümes hayvanı gübresi

Zınik ..............: Hıyar, salatalığın ufağı

Zırza ..............: Kapı halkası


Zibil ............... : Süpürülen çöp
 
Geri