Biyoloji Enzimlerin Çalışmalarına Etki Eden Etmenler

🕒 Konu sahibi 13 saat önce aktifti
sıcaklık enzimlerin çalışmasını nasıl etkiler - su enzimlerin çalışmasını nasıl etki eder - enzim faaliyetini ve reaksiyon hızını etkileyen bazı faktörler
a.Sıcaklık :Enzimler protein yapıda moleküllerdir.Enzimler protein yapısında olduğu için, ortamdaki sıcaklık değişmelerinden etkilenir. Enzimler belirli sıcaklıkta çalışır.Enzimin en iyi çalışabileceği sıcaklığa optimum sıcaklık denir, 30-35 °C.Daha düşük ve daha yüksek sıcaklık, enzimlerin çalışma hızını azaltır.Enzimlerin yapısı yüksek sıcaklıkta bozulur.Örneğin,yumurtanın kaynar suda katılaşması,proteinlerin bozunmasındandır.

Enzimler yüksek sıcaklıkta tamamen bozulurken, düşük sıcaklıkta( 0 oC) yapı bozulmaz.Sadece reaksiyon durur.Örneğin,kıyma ve etin buzdolabında dondurularak saklanması enzimlerin çalışmasını engelleyerek sağlanır.Yani Soğuk, enzimin yapısını bozmadığı için, dondurmak suretiyle besin maddelerinin saklanması, enzimlerin inaktif hâle geçirilmesiyle sağlanır.
b.Kimyasal maddelerin etkisi:Bazı maddeler enzimlerin etkinliğini artırırken,bazıları yavaşlatır.Bu maddelere aktivatör madde denir.Örneğin,pankreasta üretilen tripsinojen,ancak ince bağırsakta üretilen enterokinazla aktif hale gelebilir.

Tripsinojen + Enterokinaz ---> Tripsin

(İnaktif enzim) (Aktif enzim)

Örneğin, mide hücreleri tarafından üretilen pepsinojen, ancak hidroklorik asit HCI ile aktifleşirse çalışabilir.
Bunun yanı sıra, pankreas hücrelerinden üretilen tripsinojenin ince bağırsaktaki enterokinaz enzimi ile aktifleştirilmesinde olduğu gibi, bazı enzimlerin etkinliğini artıracak yeni bir enzimin eklenmesi gerekebilir.
Bazı maddeler de enzimlerin etkinliğini durdurur. Bunlara inhibitör madde denir. Örneğin,Siyanür, kurşun, civa,kalay gibi ağır metal iyonları inhibitör maddelerdir.Buradan siyanür,solunumda görev yapan enzimlerin kofaktörlerine bağlanır.Bu durumda enzim görev yapamayacağı için ölümle sonuçlanır.

c.pH derecesi(Hidrojen iyonları derişimi):Her enzimin en iyi çalıştığı optimum bir pH aralığı vardır. Genellikle enzimler pH’nin 7 olduğu ortamlarda en iyi çalışırken bazıları farklılık gösterir ve asidik ve bazik ortamda çalışan enzimler vardır.Örneğin,ağızdaki amilaz enzimi pH =7,4’te,insan midesindeki pepsin enzimi pH= 2’de incebağırsaktaki Tripsin enzimi pH=8 olan ortamda en iyi çalışır.
d.Enzim miktarı:Enzimatik bir reaksiyonun gerçekleştiği ortamda fazla miktarda etkinen madde(substrat) varsa enzim miktarı arttıkça tepkime hızı da orantılı olarak artar.

e.Substrat:Yani Ortamda yeterli substrat varsa, enzim yoğunluğu arttıkça tepkimenin hızı da artar Substrat yoğunluğu Enzim miktarının sabit tutulduğu bir ortamda substrat yoğunluğu arttıkça, tepkimenin hızı da artar.Tepkime hızı en yüksek noktaya eriştikten sonra sabit kalır. Çünkü enzim substrat ile iyice doymuştur.

f.Substrat yüzeyi:Enzimler etkinliği substratın dış yüzeyinden başladığı için, substrat yüzeyi arttıkça tepkimenin hızı da artar.Örneğin,aynı miktarda kıyma,kuşbaşı etten daha kolay sindirilir.

g.Su:Enzimler, etkilerini su içinde gösterdiklerinden ortamın su yoğunluğu enzimlerin etkinliğini değiştirir. Genellikle su yoğunluğu %15′ in altında olan ortamlarda enzimler görev yapamaz.Su hücredeki biyokimyasal reaksiyonların gerçekleşmesi için uygun ortamın hazırlanmasını sağlar.Bu nedenle yeterli suyun olmadığı ortamlarda enzimlerin çalışması mümkün olmaz.Örneğin,normal yoğunluktaki bal ve reçelde hiçbir mikroorganizma yaşayamaz.ancak içersine bir miktar su konulursa mikroorganizmalar çoğalabilir.Ayrıca bitki tohumunun kuru ortamda çimlenememesinin nedeni budur. Besinlerin kurutularak saklanması da bu esasa dayanır.
 
Geri