-
- Katılım
- Aralık 7, 2013
-
- Mesajlar
- 1,969
-
- Tepkime puanı
- 4
-
- Puanları
- 293
-
- Yaş
- 44
Timur (Çağatay Türkçesi: Temur) batıda bilinen ismiyle Tamerlan, Büyük Timur İmparatorluğu’nun kurucusudur.
Babası Muhammed Tarağay Bahadır bir Türk aşireti olan Barlasların lideriydi. Annesi Buharalı asil bir aileden Tekine hanımdır. 9 Nisan 1336 senesinde Maveraünnehir’de Keş (Şimdiki Özbekistan’ın Şehrisebz) şehrine bağlı Hoca Ilgar Köyünde doğdu. Erken yaşta siyasete girdi. Tahta talip Emir Hüseyin ile birlikte Moğolistan Hükümdarı Tuğluk Timur’a karşı mücadele verdiler. Türk dilini ve kimliğini benimsemiştir. Saltanatı sırasında Türk edebiyatı büyüme ve gelişme göstermiştir. Çağatay Türkçesini Farsça ile birlikte resmi dil hâline getirmiştir.
Timur 1360’ta Maveraünnehir’de önemli bir üne sahip oldu. 1369’da, Emir Hüseyin ile arası açılan Timur, onun ölümünden sonra ülkeye tek başına hakim oldu; yedi senede İran’ı hakimiyeti altına a|dı. Azerbaycan, Irak-ı Acem ve Irak-ı Arab’ı ele geçirdi. 1371 ve 1379 yıllarında yaptığı seferlerle Harezm’i kendine bağladı. 1399’da Kuzey Hindistan’ı zabt etti. Emir Timur, 1400’de Ermenistan ve Gürcistan’ı, 1401-1402’de Suriye’yi aldı. Sonra Memlûkluları bozguna uğrattı ve 1401 Haziran’ında Bağdat’ı ele geçirdi. Yıldırım Bayezid ile yaptığı 1402 Ankara Savaşı sonunda Osmanlı topraklarını hakimiyeti altına aldı. Böylece Çin’e ve Delhi’ye kadar bütün Asya’yı, Irak, Suriye ve İzmir’e kadar Anadolu’yu aldı. 200.000 kişilik bir ordunun başında Çin’e sefere giderken, 18 Şubat 1405’te Sir Derya yakınlarındaki Otrar’da vefat etti.
Timur, Maveraünnehr’i şehirleştirmeye çok önem verdi. Obaları iskan etti. Su kanallarrı inşasıyla toplumu tarıma geçirdi. Büyük şehirleri ticaret yollarrna bağladı. Fetihleriyle âlimleri, sanatkârları Türkistan’a topladı. Timur, Teftazâni gibi âlimleri meclisinde bulundurur, nasihatlerini dinlerdi. Pek çok medrese ve kütüphane yaptırdı. Bilhassa başkent Semerkant şehrini imar etti. Burada pe çoksanat eserleri yaptırarak, onu örnek ve zengin bir şehir hâline getirdi. Tüzükât-ı Timur adıyla yasalar çıkardı ve kendi tarihini kendi yazdı. Çağatay Türkçesi’nde yazdığı bu kitaplar Farsça’ya ve Avrupa dillerine de tercüme edildi. Avrupa edebiyatında kendisine geniş yer verilmiş, 16. yüzyıldan itibaren hakkında pek çok eser neşredilmiştir.
Kaynak: Kutlukhan Şakirov - Adnan Aslan, Timur’un Günlüğü (Tüzükât-ı Timur), Sahibkıran Emîr Timur Muhammed Tarağay Bahadıroğlu
Babası Muhammed Tarağay Bahadır bir Türk aşireti olan Barlasların lideriydi. Annesi Buharalı asil bir aileden Tekine hanımdır. 9 Nisan 1336 senesinde Maveraünnehir’de Keş (Şimdiki Özbekistan’ın Şehrisebz) şehrine bağlı Hoca Ilgar Köyünde doğdu. Erken yaşta siyasete girdi. Tahta talip Emir Hüseyin ile birlikte Moğolistan Hükümdarı Tuğluk Timur’a karşı mücadele verdiler. Türk dilini ve kimliğini benimsemiştir. Saltanatı sırasında Türk edebiyatı büyüme ve gelişme göstermiştir. Çağatay Türkçesini Farsça ile birlikte resmi dil hâline getirmiştir.
Timur 1360’ta Maveraünnehir’de önemli bir üne sahip oldu. 1369’da, Emir Hüseyin ile arası açılan Timur, onun ölümünden sonra ülkeye tek başına hakim oldu; yedi senede İran’ı hakimiyeti altına a|dı. Azerbaycan, Irak-ı Acem ve Irak-ı Arab’ı ele geçirdi. 1371 ve 1379 yıllarında yaptığı seferlerle Harezm’i kendine bağladı. 1399’da Kuzey Hindistan’ı zabt etti. Emir Timur, 1400’de Ermenistan ve Gürcistan’ı, 1401-1402’de Suriye’yi aldı. Sonra Memlûkluları bozguna uğrattı ve 1401 Haziran’ında Bağdat’ı ele geçirdi. Yıldırım Bayezid ile yaptığı 1402 Ankara Savaşı sonunda Osmanlı topraklarını hakimiyeti altına aldı. Böylece Çin’e ve Delhi’ye kadar bütün Asya’yı, Irak, Suriye ve İzmir’e kadar Anadolu’yu aldı. 200.000 kişilik bir ordunun başında Çin’e sefere giderken, 18 Şubat 1405’te Sir Derya yakınlarındaki Otrar’da vefat etti.
Timur, Maveraünnehr’i şehirleştirmeye çok önem verdi. Obaları iskan etti. Su kanallarrı inşasıyla toplumu tarıma geçirdi. Büyük şehirleri ticaret yollarrna bağladı. Fetihleriyle âlimleri, sanatkârları Türkistan’a topladı. Timur, Teftazâni gibi âlimleri meclisinde bulundurur, nasihatlerini dinlerdi. Pek çok medrese ve kütüphane yaptırdı. Bilhassa başkent Semerkant şehrini imar etti. Burada pe çoksanat eserleri yaptırarak, onu örnek ve zengin bir şehir hâline getirdi. Tüzükât-ı Timur adıyla yasalar çıkardı ve kendi tarihini kendi yazdı. Çağatay Türkçesi’nde yazdığı bu kitaplar Farsça’ya ve Avrupa dillerine de tercüme edildi. Avrupa edebiyatında kendisine geniş yer verilmiş, 16. yüzyıldan itibaren hakkında pek çok eser neşredilmiştir.
Kaynak: Kutlukhan Şakirov - Adnan Aslan, Timur’un Günlüğü (Tüzükât-ı Timur), Sahibkıran Emîr Timur Muhammed Tarağay Bahadıroğlu