Onur Gökmen
Üye
-
- Katılım
- Aralık 26, 2013
-
- Mesajlar
- 786
-
- Tepkime puanı
- 0
-
- Puanları
- 266
-
- Yaş
- 36
-
- Web sitesi
- www.facebook.com
Sembol: Mn
Atom numarası: 25
Atom ağırlığı: 54.938049 g/mol
Oda koşullarında (25°C 298 K): Gümüş renkli katı metal
d-blok elementi
Manganın keşfi hakkında bir bilgi bulunmamaktadır.
Manganın bilinen mineralleri piroluzit (MnO2), hausmannit (Mn3O4), manganit (Mn2O3.H2O) ve mangat spat (MnCO3) tir.
Elementel mangan, pirolizit mineralinin elektrikli fırında karbon ile indirgenmesi sonucunda elde edilir. Mineralde bulunan demiroksit de indirgenir ve ferromangan denilen kullanımı oldukça fazla olan bileşiği de elde edilir. MnSO4 bileşiğinin elektrolizi ile de saf mangan elde edillir.
MANGANEZ. Kısaca mangan da denilen manganez, metal özelliği taşıyan bir element¤tir. Katışıksız halde pek kullanılmaz, ama çelik yapımında yararlanılan çok önemli bir maddedir. Kimyasal simgesi Mn, atom numa¤rası 25, atom ağırlığı 24,312 olan manganez, katışıksız haldeyken demiri andıran, grimsi bir metaldir ve doğada genellikle demirle bir¤likte bulunur. Pek çok ülkede man¤ganez cevheri çıkarılır; önde gelen üretici ülkeler SSCB, Hindistan, Güney Afrika ve Gana'dır.
Çelik üretimi sırasında manganez ürüne üç biçimde katılır; bunlar, ferromanganez, spie-gel (beyaz demir) ve silikomanganezdir. Bun¤ların her üçü de demir ve manganez alaşımıdır (karışımı), demir ve manganez içeren cevher¤lerin, demir üretiminde kullanılan yüksek fırınlara benzeyen fırınlarda kokkömürü ve kireçtaşıyla birlikte eritilmesiyle elde edilir {bak. demir ve çelik). Dünyada üretilen man¤ganezin büyük bölümü çelik üretiminde ürü¤nün özelliklerini geliştirmek için katkı madde¤si olarak kullanılır. Oksijen gazı çelik için tehlikeli bir maddedir, çünkü ürünün göze¤nekli bir yapıda olmasına yol açar; oysa az miktarda katıldığında manganez, çelik içinde erimiş (çözünmüş) halde bulunan bu oksijen¤le birleşir ve gözenek oluşumunu önler. Öte yandan kükürt, çeliğin sıcakken kırılgan ol¤masına yol açar; manganez kükürtle birleşe¤rek bunu önler. Daha büyük miktarlarda katıldığında ise manganez, çeliği güçlendirir ve çok dayanıklı olmasını sağlar; bu tür ürünlere manganlı çelik denir. Manganlı çe¤likler, ağır iş makinelerinin çeşitli parçalarının yapımında kullanılır; örneğin, kazı makinele-rindeki kepçelerin bıçakları ya da tırnakları manganlı çelikten üretilir. Kasalar, koruyucu zırhlar ve demiryolu makasları da manganlı çelikten yapılır.
Bakır, çinko, kalay ve manganezden oluşan alaşıma manganezli tunç denir; manganezli tunç, deniz suyunun paslandırma ve çürütme etkisine karşı çok dayanıklı olduğundan gemi pervanelerinin yapımında kullanılır. Manga¤nezli bakır teller, elektrik akımına karşı bü¤yük bir direnç gösterir ve içinden akım geçirildiğinde çok ısınır. Bu tür teller elektrik¤li ısıtıcılarda ve tost makinelerinde kullanılır.
El fenerleri için pil yapımında kullanılan manganez dioksit ile her ikisi de birer mikrop öldürücü olan sodyum permanganat ve potas¤yum permanganat, yararlı manganez bileşik¤lerinden bazılarıdır. Manganez dioksit ayrıca, çabuk kurumalarını sağlamak amacıyla boya ve cilalara katılır.
Atom numarası: 25
Atom ağırlığı: 54.938049 g/mol
Oda koşullarında (25°C 298 K): Gümüş renkli katı metal
d-blok elementi
Manganın keşfi hakkında bir bilgi bulunmamaktadır.
Manganın bilinen mineralleri piroluzit (MnO2), hausmannit (Mn3O4), manganit (Mn2O3.H2O) ve mangat spat (MnCO3) tir.
Elementel mangan, pirolizit mineralinin elektrikli fırında karbon ile indirgenmesi sonucunda elde edilir. Mineralde bulunan demiroksit de indirgenir ve ferromangan denilen kullanımı oldukça fazla olan bileşiği de elde edilir. MnSO4 bileşiğinin elektrolizi ile de saf mangan elde edillir.
MANGANEZ. Kısaca mangan da denilen manganez, metal özelliği taşıyan bir element¤tir. Katışıksız halde pek kullanılmaz, ama çelik yapımında yararlanılan çok önemli bir maddedir. Kimyasal simgesi Mn, atom numa¤rası 25, atom ağırlığı 24,312 olan manganez, katışıksız haldeyken demiri andıran, grimsi bir metaldir ve doğada genellikle demirle bir¤likte bulunur. Pek çok ülkede man¤ganez cevheri çıkarılır; önde gelen üretici ülkeler SSCB, Hindistan, Güney Afrika ve Gana'dır.
Çelik üretimi sırasında manganez ürüne üç biçimde katılır; bunlar, ferromanganez, spie-gel (beyaz demir) ve silikomanganezdir. Bun¤ların her üçü de demir ve manganez alaşımıdır (karışımı), demir ve manganez içeren cevher¤lerin, demir üretiminde kullanılan yüksek fırınlara benzeyen fırınlarda kokkömürü ve kireçtaşıyla birlikte eritilmesiyle elde edilir {bak. demir ve çelik). Dünyada üretilen man¤ganezin büyük bölümü çelik üretiminde ürü¤nün özelliklerini geliştirmek için katkı madde¤si olarak kullanılır. Oksijen gazı çelik için tehlikeli bir maddedir, çünkü ürünün göze¤nekli bir yapıda olmasına yol açar; oysa az miktarda katıldığında manganez, çelik içinde erimiş (çözünmüş) halde bulunan bu oksijen¤le birleşir ve gözenek oluşumunu önler. Öte yandan kükürt, çeliğin sıcakken kırılgan ol¤masına yol açar; manganez kükürtle birleşe¤rek bunu önler. Daha büyük miktarlarda katıldığında ise manganez, çeliği güçlendirir ve çok dayanıklı olmasını sağlar; bu tür ürünlere manganlı çelik denir. Manganlı çe¤likler, ağır iş makinelerinin çeşitli parçalarının yapımında kullanılır; örneğin, kazı makinele-rindeki kepçelerin bıçakları ya da tırnakları manganlı çelikten üretilir. Kasalar, koruyucu zırhlar ve demiryolu makasları da manganlı çelikten yapılır.
Bakır, çinko, kalay ve manganezden oluşan alaşıma manganezli tunç denir; manganezli tunç, deniz suyunun paslandırma ve çürütme etkisine karşı çok dayanıklı olduğundan gemi pervanelerinin yapımında kullanılır. Manga¤nezli bakır teller, elektrik akımına karşı bü¤yük bir direnç gösterir ve içinden akım geçirildiğinde çok ısınır. Bu tür teller elektrik¤li ısıtıcılarda ve tost makinelerinde kullanılır.
El fenerleri için pil yapımında kullanılan manganez dioksit ile her ikisi de birer mikrop öldürücü olan sodyum permanganat ve potas¤yum permanganat, yararlı manganez bileşik¤lerinden bazılarıdır. Manganez dioksit ayrıca, çabuk kurumalarını sağlamak amacıyla boya ve cilalara katılır.