Eksensiz Eklemler
Plana Eklem: (Art. plana-düz eklemler) Eklem yüzleri düzdür. Belli
bir eksenleri yoktur. Sınırlı kayma hareketi yapabilirler. El bileği
kemikleri (ossa carpi) ve ayak bileği kemiklerinin (ossa tarsi) birbirleri ile
yaptığı eklemleri örnek verebiliriz. (Bakınız Ģekil 6.4.a)
6.2. Vücuttaki Önemli Oynar Eklemler
Vücuttaki önemli oynar eklemler Ģunlardır:
6.2.1. BaĢ-Boyun Eklemleri
Alt Çene Eklemi: (Temporamandibular eklem-art. temporamandibularis)
Temporal kemik ile mandibula arasındaki eklemdir. BaĢın tek oynar eklemidir.
Alt çenenin aĢağıya, yukarıya, öne, arkaya hareketini, az da olsa rotasyon
hareketini yaptırır.
Atlantooksipital Eklem: (Art. atlantooccipitalis) Oksipital kemik ve birinci
boyun omuru atlas arasındaki elipsoid tip eklemdir. BaĢa, öne fleksiyon,
ekstansiyon hareketleri, sağa sola eğme hareketleri yaptırır.
Atlantoaksiyal Eklem (Art. atlantoaxialis): Atlas ile ikinci boyun omuru
aksisin densi arasındaki trokoid tip eklemdir. BaĢa, sağa sola dönme hareketi
yaptırır.
6.2.2. Üst Ekstremite Eklemleri
Omuz Eklemi: (Art. humeri) Humerus baĢı ile skapulanın sığ bir çukur olan
glenoid çukuru arasında oluĢan eklemdir. Sferoid (küresel) eklemdir. Hareket
yeteneği çok fazladır. Tüm eklem hareketlerini yapabilir.
Dirsek Eklemi: (Art. cubiti) Humerusun alt ucu ile radius ve ulnanın üst uçları
arasında oluĢan üç eklemden ibarettir. Fonksiyonel olarak ginglimus tipte bir
eklemdir. Fleksiyon, ekstansiyon hareketlerini rahatlıkla yapar.
El Bileği Eklemi: (Radio karpal eklem, art. radiocarpae) Radiusun alt ucu
ile el bilek kemikleri, üst sıra ilk üç kemiği arasında oluĢur. Elipsoid tiptedir.
Fleksiyon, ekstansiyon, abduksiyon, adduksiyon hareketleri yapabilir.
6.2.3. Alt Ekstremite Eklemleri
Kalça Eklemi: (Art. coxae) Femurun baĢı ile kalça kemiğinin acetabulum
çukuru arasında oluĢan sferoid tipte bir eklemdir. Omuz eklemi gibi tüm
eksenleri kullanarak her tür hareketi yapabilir.
Diz Eklemi: (Art. genus) Femurun alt ucu, tibianın üst ucu ve patella arasında
oluĢan bikondiller tipte eklemdir. Fleksiyon, ekstansiyon, rotasyon hareketi
yapabilir. Diz ekleminde eklem içi bağlar ve menisküsler bulunur. (Bakınız
Resim 6.2.)
Ayak Bileği Eklemi: (Art. talocruralis, talokrural eklem) Tibia ve fibulanın
alt uçları ile ayak bileği kemiklerinden talusun üst bölümü arasında oluĢur.
MenteĢe Ģeklindedir. Ayağa; dorsifleksiyon, (ayak bileğinin ayakucunu yukarı
kaldıracak Ģekilde bükülmesi) plantarfleksiyon (ayak bileğinin ayakucunu aĢağı
indirecek Ģekilde bükülmesi) hareketlerini yaptırır.
Plana Eklem: (Art. plana-düz eklemler) Eklem yüzleri düzdür. Belli
bir eksenleri yoktur. Sınırlı kayma hareketi yapabilirler. El bileği
kemikleri (ossa carpi) ve ayak bileği kemiklerinin (ossa tarsi) birbirleri ile
yaptığı eklemleri örnek verebiliriz. (Bakınız Ģekil 6.4.a)
6.2. Vücuttaki Önemli Oynar Eklemler
Vücuttaki önemli oynar eklemler Ģunlardır:
6.2.1. BaĢ-Boyun Eklemleri
Alt Çene Eklemi: (Temporamandibular eklem-art. temporamandibularis)
Temporal kemik ile mandibula arasındaki eklemdir. BaĢın tek oynar eklemidir.
Alt çenenin aĢağıya, yukarıya, öne, arkaya hareketini, az da olsa rotasyon
hareketini yaptırır.
Atlantooksipital Eklem: (Art. atlantooccipitalis) Oksipital kemik ve birinci
boyun omuru atlas arasındaki elipsoid tip eklemdir. BaĢa, öne fleksiyon,
ekstansiyon hareketleri, sağa sola eğme hareketleri yaptırır.
Atlantoaksiyal Eklem (Art. atlantoaxialis): Atlas ile ikinci boyun omuru
aksisin densi arasındaki trokoid tip eklemdir. BaĢa, sağa sola dönme hareketi
yaptırır.
6.2.2. Üst Ekstremite Eklemleri
Omuz Eklemi: (Art. humeri) Humerus baĢı ile skapulanın sığ bir çukur olan
glenoid çukuru arasında oluĢan eklemdir. Sferoid (küresel) eklemdir. Hareket
yeteneği çok fazladır. Tüm eklem hareketlerini yapabilir.
Dirsek Eklemi: (Art. cubiti) Humerusun alt ucu ile radius ve ulnanın üst uçları
arasında oluĢan üç eklemden ibarettir. Fonksiyonel olarak ginglimus tipte bir
eklemdir. Fleksiyon, ekstansiyon hareketlerini rahatlıkla yapar.
El Bileği Eklemi: (Radio karpal eklem, art. radiocarpae) Radiusun alt ucu
ile el bilek kemikleri, üst sıra ilk üç kemiği arasında oluĢur. Elipsoid tiptedir.
Fleksiyon, ekstansiyon, abduksiyon, adduksiyon hareketleri yapabilir.
6.2.3. Alt Ekstremite Eklemleri
Kalça Eklemi: (Art. coxae) Femurun baĢı ile kalça kemiğinin acetabulum
çukuru arasında oluĢan sferoid tipte bir eklemdir. Omuz eklemi gibi tüm
eksenleri kullanarak her tür hareketi yapabilir.
Diz Eklemi: (Art. genus) Femurun alt ucu, tibianın üst ucu ve patella arasında
oluĢan bikondiller tipte eklemdir. Fleksiyon, ekstansiyon, rotasyon hareketi
yapabilir. Diz ekleminde eklem içi bağlar ve menisküsler bulunur. (Bakınız
Resim 6.2.)
Ayak Bileği Eklemi: (Art. talocruralis, talokrural eklem) Tibia ve fibulanın
alt uçları ile ayak bileği kemiklerinden talusun üst bölümü arasında oluĢur.
MenteĢe Ģeklindedir. Ayağa; dorsifleksiyon, (ayak bileğinin ayakucunu yukarı
kaldıracak Ģekilde bükülmesi) plantarfleksiyon (ayak bileğinin ayakucunu aĢağı
indirecek Ģekilde bükülmesi) hareketlerini yaptırır.