Türk Dili ve Edebiyatı Dramatizasyon - Canlandırma

Konu sahibi son olarak 3349 gün önce görüldü
Okulöncesi çağındaki çocukların kendilerini en rahat ifade ettikleri etkinliğin oyun olduğu bilinir. Oyunun önemli bir yanı olan canlandırma, aynı zamanda dramanın da bir koludur. Ancak canlandırmanın (dramatizasyonun) anlamı drama kavramına göre daha dardır.

Canlandırma, daha çok yazılı bir metne dayalı olarak bir konu ya da durumun canlandırılmasıdır. Canlandırma, aynı zamanda "dramatize etmek" anlamında kullanılır. Daha çok yazılı bir metinden yola çıkılarak yapılır. Söz gelimi öğretmen, öyküyü okur ya da anlatır, rolleri dağıtır ya da rol almak isteyenler kendilerine uygun rolleri seçer ve oynar.

Öğretmen, öykülerin okunup canlandırılması sırasında çocukları, oyuna kendilerinden bir şeyler katmaları için cesaretlendirme çabasına girmez. Dramatizasyon diye nitelendirilen canlandırmalar çoğu zaman bir tiyatro oyunu çalışması gibi belli kurallara bağlı olarak gerçekleştirilir. Öğretmen gerektiğinde çocuklarla role girmez, bir yönetmen gibi davranır.

Canlandırma çalışmaları çocukların severek, zevkle katıldığı, ilgiyi üst düzeyde tutan yaratıcı bir etkinlik türüdür. Çocuklar herhangi bir öyküyü, masalı ya da şiiri canlandırırken, sözel yeteneklerinin yanı sıra beden dilini ve tartımsal algılarını da geliştirirler. Bu nedenle de okulöncesi eğitimde sıkça başvurulan bir tekniktir.

Kısaca değinmek gerekirse drama, înci San'ın dediği gibi "bireylerin bir yaşantıyı, bir eğitim ünitesini, bir durumu, bir konuyu oyun ve doğaçlama yoluyla anlamlandırması, canlandırmasıdır." Oyunla öğrenme ilkesine dayalıdır ve belirli uygulama süreçlerini kapsar. Bunlar kısaca ısınma, oyun, doğaçlama, oluşum, rahatlama ve değerlendirmedir. Daha çok ilköğretim ve diğer üst eğitim aşamalarında uygulanan bu aşamalar, okulöncesi eğitim açısından esnek bir yapıdadır. Çocuk edebiyatının drama yoluyla işlenmesinde her aşamanın uygulanması zorunluluğu yoktur.

Drama çalışmaları, çocukların yaratıcılıklarım geliştirmek üzere onlara olanaklar sunar. Oyunlar aracılığıyla çocuğun tüm gelişim alanlarına yanıt veren yaratıcı güçlerini geliştiren, katılımcı merkezli etkinliklerdir.

Eğitim ve öğretimde drama, aynı zamanda her yaş ve değişik meslekten insan için anaokulundan başlayarak öğretimin her basamağında ve yaygın eğitimde kullanılabilecek eğitsel ve sanatsal bir yöntemdir. Eğitimde drama çalışmaları yalnızca belli bir yaş düzeyine ilişkin değildir. Ancak okulöncesinde, dramanın bir alt kolu ya da dramanın tekniklerinden biri kabul edilen canlandırma (dramatizas-yon) çalışmalarıyla başlamak daha yararlı olabilir. Drama çalışmalarında tamamlayıcı öge olarak resim, fotoğraf, değişik nesneler, yazın türlerinin tümü, müzik vb. kullanılır.

Drama çalışmalarında müzik önemli bir işleve sahiptir. Çocuğu düşünsel ve bedensel olarak etkinliğe yönlendirmeyi amaçlar. Çocuğun, müzik eşliğinde bu amaca yönelik devinimlerde bulunması, yönergeleri dinleme, anlama çalışmaları yapması, kendini bedeniyle tanımlaması önemlidir. Onların gelişimlerine uygun bir müzik eserinin dinletilmesi ve o müziğin neler çağrıştırdığının sorulması, ardından da çağrışımların canlandırılması gerçekleştirilebilir. Ayrıca basit tartım çal-gılarıyla ya da kendi bedenleriyle de müzik yapmaları sağlanabilir. Doğadaki kimi seslerin bu çalgılar aracılığıyla yinelenmesi gözlemde bulunmalarına katkı sağlayacaktır. Son olarak da çalışmaların ardından dinlenmeleri, rahatlamaları için, amaca yönelik seçilmiş müzikler dinletilebilir.
 
Geri