Diyarbakır Auschwitz ‘i 5 No‘lu

eSc · Nisan 10, 2011

En büyük yanlışlarımızdan biridir Diyarbakır 5 No’lu Cezaevi. "Dünyanın en kötü şöhretli 10 cezaevi" arasında yer almaktadır.
1981-1984 yılları arasında 53 tutuklunun ölümüne, yüzlerce tutuklunun da sakat kalmasına ve psikolojik tahribata uğramasına neden olan insanlık dışı uygulamalar, daha sonra birçok kitaba ve yayına konu olmuştur .
Diyarbakır Cezaevi de, en ağır işkence ve aşağılama uygulamalarının yanı sıra, aynı zamanda PKK ana kadrolarının yetişmesini sağlayan yer olmuştur.
Cezaevindeki vahşet olmasaydı, Kürt meselesi bu ülkede açığa çıkmazdı. Diyarbakır Cezaevi'ndeki insanları birer militan haline getirdiler. Bunların %80'den fazlası dağa çıktı. İnsanın oradaki vahşeti gördükten sonra normal yaşama dönmesi çok zordu. "PKK hareketi 1984'te patladı" derler ya, bu tarih, Diyarbakır Cezaevi'nden ana tahliyelerin olduğu tarihtir.
Konu ile ilgili olarak Çayan Demirelin belgeseli nin bir kısmı:
http://www.archive.org/details/5NoluCezaevi
belgesel bu yıl Altın portakal film festivalinde altın almasına rağmen sümenaltı edilmiştir...

Ayrıca Tüm detaylar ve belgeleri içeren sitesinden de bilgi edinilebilir.
http://www.diyarbakirzindani.com

Diyarbakır zindanlarının işkence tezgâhlarından geçenlerin anlattıklarından burada aktaracağım kısa bir kesit bile zalimliği ve insanlık düşmanlığını kanıtlamaya yeterli.
inançlarını kırmak, bilinçlerini bulandırmak için ilk elde onların bedenlerine saldırılır

Bunu yaşayanlardan biri, cezaevine ilk getirilenlerin tâbi tutuldukları uygulamayı şöyle anlatıyor: “‘Banyolu mu televizyonlu koğuş mu istersin?’ diye sorup, cevap ne olursa olsun her iki durumda da alt katlardaki tuvaletleri tıkanmış ve pislik içindeki lağım sularının ve insan dışkılarının yüzdüğü bir yerde süründürülür, günlerce işkence ve kaba dayakla hoş geldin safhasında yıldırdıktan, tamamen teslim aldıklarına inandıktan sonra koğuşa gönderirlerdi

”
Bu uygulamalar elbette sonrasında da, özellikle direnenlere karşı daha da ağırlaştırılarak devam ediyordu

İşkenceciler en akıl almaz işkenceleri yaparlarken, başvurdukları bir diğer uygulamayla da, bir tutsağın onurunu bir başkasına çiğnettirerek, aynı zamanda tutsakların birbirlerine olan güven ve dayanışma duygusunu yok etmeyi hedefliyorlardı:
“Bişar Akbaş adında bir arkadaş vardı

Gardiyanların emrine karşı çıkıyordu, yürümüyordu, hem rahatsızdı hem de inat ediyordu

Bir gün gardiyan kolumdan tuttu ve “Çık” dedi

Bişar’ın yanına götürdüler

Onu karın içine yatırmışlardı ve bana dediler ki, “Ağzına işeyeceksin”… Beni dövmeye başladı

Epey dövdü, karın içinde süründürdü, tabanlarıma vurmaya başladı… Sonunda beni de Bişar’ın yanına yatırdı

”
Cezaevindekiler, gardiyanlık yapan tüm sıradan erlere bile “komutanım” şeklinde seslenmek ve tekmil vermek zorundaydılar

Böyle seslenmeyenler büyük zulümlere maruz bırakılırken, amaç, bu askeri cezaevinde tutukluları da kapsayan bir emir komuta zinciri yaratmak, direnen tutsakların verilen tüm direktiflere sorgusuzca itaat etmelerini sağlamaktı.
Oradaki doktorlar işkence etmek için vardı

Hastalansan da, delirsen de işkence devam ediyordu

Bize sıradan askerler işkence etmezdi, psikiyatristler, insan ruhunu bilenler işkence ederdi

Aynı işkenceye bağışıklık kazanmaman için, haftada bir işkence yöntemini değiştirirlerdi

Bir hafta lağıma sokarlardı mesela, ‘bu sizin hamamınız, tertemiz olmadan çıkmayacaksınız’ diyorlardı

Öbür hafta sürekli pislik yedirirlerdi

Kapıda, gözetleme deliği vardı

Camlar tamamen kırmızı beyaz bayrağa boyanmıştı

Üç kış kaloriferler hiç yanmadı

Yazın da camları açmak yasaktı

”
Zindanlardaki faşist askeri disiplin mahkeme salonlarında da sürdürülüyordu

Mahkemelerde bu disipline uymamak ve söz almaya çalışmak bile ölümü göze almak demekti

12 Eylül döneminde Diyarbakır’da siyasi dava avukatlığı yapan Cemşit Bilek bu durumu şöyle anlatıyor: “Müvekkillerimiz mahkemede hazırolda duruyordu

Konuşma hakları yoktu

Sandalyede oturmuş, ellerini nizami şekilde dizlerinin üstünde tutuyorlardı

Kafalar sıfır numara tıraşlı, tek tip elbise içinde, başlarını dik tutarak, tek bir noktaya bakarak, put gibi durmak zorundaydılar

Ölümü de göze alarak kalkıp konuşanlar oluyordu
Rahmetli Necmettin Büyükkaya, geldiği son duruşmada ayağa kalktı, söz istedi

‘Bir sonraki mahkemeye kadar yaşamayabilirim, haberiniz olsun, beni sürekli tehdit ediyorlar

Sonra «Yok kalpten gitti, şundan, bundan gitti» türünden düzmece bir tutanak da tutarak beni öldürebilirler

Ancak gördüğünüz gibi ben çok sıhhatliyim’ dedi

Ve gerçekten de bir sonraki mahkemeye gelmeden öldü”
Diyarbakır Cezaevinde üç yıl yatan ve siyasetle hiç ilgisi bulunmayan Selim Dindar ile yapılan söyleşi o dönemde yaşananları başka boyutlarıyla da gözler önüne seriyor

“İşkence görmemiş kimse var mıydı hapishanede?” sorusuna Dindar, “Yoktu

İtirafçılar dahi işkenceyi gördü” diye cevap veriyor

İnsanın algılamakta zorluk çekeceği bu vahşet ortamının gerçeklik duygusunu nasıl kaybettirdiğini de şöyle anlatıyor Dindar:
“Yaşadıklarımızın gerçekliğinden kuşkuya düşebiliyorduk tabii

Mesela Mehmet Salih Besen olayında gerçeklik duygumu ben tamamen yitirdim

50 yaşlarındaydı

TKİ’de memurdu

Kendisini ve bizleri ölü zannediyordu

‘Biz ölüyüz, şu anda kabirdeyiz’ diyordu

Biz, ‘Amca yok öyle bir şey, gerçek hayattayız’ desek de, koğuşun aslında bir mezar olduğunu öyle mantıklı savunuyordu ki, ben dâhil bazılarımız ölü olduğumuza inanmaya başlamıştık

Mesela cuma günleri görüşme günümüzdü

Bize soruyordu

‘Bizi ziyarete gelenlere biz dokunabiliyor muyuz? Hayır

Bize uzaktan bakıyorlar, ağlıyorlar ve gidiyorlar

Çünkü onlar bizim kabrimizi ziyaret ediyorlar

Cizre’de biliyorsunuz kabir ziyareti cumalarıdır’ diyordu

Gardiyanların da Zebani olduğunu söylüyordu

Gerçekten de koğuşun camları boyalıydı

Biz dışarıyı göremiyorduk, koklayamıyorduk, duyamıyorduk

Bu durum uzun sürdü ve ona yaşadığımızı bir türlü ispat edemiyorduk

Bir gün mazgal açıldı ve ‘Mehmet Salih Besen hazırlansın, tahliye oluyor’ dendi

Ben şahadet getirdim

Dedim ki, ‘Biz yaşıyoruz

!’ Salih amca ise ‘Seyidim beni gönderme

Sen bana sahip çıkıyordun

Şimdi tek başıma mahşere hesap vermeye gidiyorum’ diye ağladı

Sonradan onunla birlikte tahliye olan gençten öğrendik ki, onları Siirt’teki sivil cezaevine götürmüşler

‘Eğer beni hanımımla, çocuklarımla konuşturursan ölmediğime inanırım’ demiş

Cezaevi müdürü de telefon etmelerine izin vermiş

Genç, Salih Amca’nın evini aramış, karşısına hanımı çıkmış

Telefonu Salih Amca’ya vermiş

Salih Amca, hanımına ‘Ben sağ mıyım, ölmedim mi?’ diye sormuş

Ve ahize yere düşmüş

Salih Amca, içerideki vahşeti görünce, oradan sağ kurtulacağına inanamadı

Sağ kurtulduğuna inandığında ise buna kalbi dayanmadı

”
Tüm bu anlatılanlar, Diyarbakır Cezaevinde 12 Eylül sonrasında yaşananların sayfalara sığmayacak Faşizmin yarattığı kan denizinden damlalar

Ancak, Diyarbakır Cezaevinde faşizmin bu kanlı iradesi karşısında yılgınlıklar olduğu gibi direniş de vardır

Teslimiyeti kırmak ve direnişi yükseltmek amacıyla, Ferhat Kurtay, Eşref Anyık, Necmi Önen ve Mahmut Zengin, 1982 Mayısında kendilerini yaktılar

Onlar, faşist rejimin fiziksel işkence aracılığıyla, kendi bedenlerini kendilerine karşı bir silah olarak kullandığını düşünüyorlardı

Son derece ağır baskı ve işkence koşulları altında gerçekleştirilen bu eylemle, kendi bedenlerini faşist rejime karşı bir silah haline getirmeyi ve onu teşhir etmeyi amaçlıyorlardı

Gerek cezaevinde gerekse uluslararası alanda yankı uyandıran bu eylemin ardından direniş ruhu giderek büyüdü

Bunu Temmuz ayında başlatılan büyük ölüm orucu direnişi izledi

15 gün devam eden bu eylem sonucunda da dört devrimci yaşamını yitirecek, ancak karşı durulamayacağı düşünülen faşist rejimin cezaevi yönetimi, direnişçi tutsaklarla pazarlık yapmak ve kimi hususlarda geri adım atmak zorunda kalacaktı

1984’te gerçekleştirilen ikinci ölüm orucu direnişinde iki direnişçi tutsak daha yaşamını yitirdi

Onurlu bir şekilde yaşama hakkının bile can pahasına savunulmak zorunda kalındı

Diyarbakır Cezaevindeki kan denizini yaratanlar arasında bir isim vardır ki, adı hep Diyarbakır Cezaevi ile birlikte akla gelir: Esat Oktay Yıldıran. Onu ve burjuvazinin ona karşı gösterdiği vefayı özel olarak anmak gerekir

Esat Oktay Yıldıran 12 Eylül karanlığında Diyarbakır Cezaevi iç emniyet komutanıydı

Yüzbaşıydı

22 Ekim 1988’de Ümraniye’de bindiği otobüsten aşağı indirilip öldürüldüğünde ise binbaşı rütbesine yükseltilmişti

Yıldıran sadece basit bir sadist değildi şüphesiz

Bunun ötesinde, faşizmin eli kanlı bir neferiydi

Yaptıkları kocaman bir bütüne hizmet ediyordu

Zaten hizmetlerinin farkında olan burjuvazi tarafından unutulmamış, Aksaray’da anıtı dikilmiş, Etimesgut zırhlı birlikler tümeni içindeki bir caddeye de adı verilerek hatırası yaşatılmıştır

alıntı...

Foruma hoş geldin 👋, Ziyaretçi

Diyarbakır Auschwitz ‘i 5 No‘lu

eSc