BirDevrinSonu
Üye
-
- Katılım
- Ocak 10, 2010
-
- Mesajlar
- 38,599
-
- Tepkime puanı
- 3,179
-
- Puanları
- 354
-
- Konum
- Napıcan ?
Divan Edebiyatındaki Nesir Türleri
Tezkire:
Çeşitli Mesleklerden önemli kişilerin hayatlarını anlatmak üzere düzenlenen eserlere tezkire, şairleri tantan tezkirelere şuara tezkiresi denir.
Batı edebiyatlarındaki biyografinin karşılığı gibidir.
İlk örneği Ali Şir Nevai’nin Mecalisü’n-Nefais’idir.
Anadolu’daki en önemli örnek Sehi Bey Tezkiresi’dir (Asıl adı Heşt Behişt.)
Siyer (Siyer-Nebi):
Hz. Muhammed’in hayatını anlatmak üzere yazılan eserlerin ortak adıdır.
Manzum (mesnevi) olarak da yazılabilir.
Türk Edebiyatı’ndaki ilk örnek Erzurumlu Darir’in Siretü’n-Nebisid’tir. (14. yüzyıl) Düzyazı şiir karışımı bir eserdir.
Hilye:
Peygamber Efendimizin iç ve dış özelliklerini anlatan eserlerdir.
Manzum da olabilir. Bazılarına dört halifenin tanıtımı da katılır.
Mektup:
Divan Edebiyatı’nda pek yaygın değildir.
En bilinen örnek Fuzuli’nin Şikayetname’sidir.
Tarih:
Divan Edebiyatı’nda tarih türünde epey eser verilmiş-tir.
Bunların önemlilerini şöyle sıralayabiliriz:
Aşıkpaşazade Tarihi(15. yüzyıl.)
Tacü’t-Tevarih: Hoca Sadettin Efendi (16. yüzyıl)
Peçevi Tarihi: Peçevi İbrahim Efendi (17. yüzyıl)
Naima Tarihi: (18. yüzyıl)
Cevdet Paşa Tarihi: (19. yüzyıl)
Seyahatname:
En önemli örnek Evliya Çelebi Seyahatname’sidir.
Seydi Ali Reis’in Mir’atü’l-Memalik
Nabi’nin Tuhfet’ül-Haremeyn (Hac izlenimleri)
İzzet Molla’nın (19. yüzyıl) Mihnetkeşan (Keşan sürgünü izlenimleri) diğer ilginç örneklerdir.
Sefaretname:
Siyasi görevle gönderilen elçilerin gittikleri yerlerle ilgili olarak yazdıkları eserlerdir.
İlk örneği Kara Mehmet Çelebi’nin Viyana Sefaretnamesi (1655)
En tanınmışı Yirmisekiz Çelebi Mehmet’in Paris Sefaretnamesi’dir.
Surname:
Şehzadelerin sünnet düğünleri ve “kadın sultan”ların düğün törenleriyle ilgili eserlerdir.
Manzum (genellikle kaside biçiminde) olanları da vardır.
Şehrengiz:
Bir şehrin (bazen insanlarının ve özellikle kadınlarının özellikleri de katılarak) güzelliklerinin anlatıldığı eserlerdir. Manzum da olabilir.
Gazavatname:
Gaza (din uğruna savaşların anlatıldığı manzum veya düzyazılı eserlerdir.
Yükselme Devri’nde çok yazılmış, sonraları azalmıştır.
Habname:
Görülen bir rüya anlatılıyormuş gibi, bir olay ya da kişi hakkında görüşlerin söylenmesi biçiminde yazılır.
Manzum da olabilir.
Veysi’nin (17. yüzyıl) Habname’si bu türün en önemli örneğidir.
Tezkire:
Çeşitli Mesleklerden önemli kişilerin hayatlarını anlatmak üzere düzenlenen eserlere tezkire, şairleri tantan tezkirelere şuara tezkiresi denir.
Batı edebiyatlarındaki biyografinin karşılığı gibidir.
İlk örneği Ali Şir Nevai’nin Mecalisü’n-Nefais’idir.
Anadolu’daki en önemli örnek Sehi Bey Tezkiresi’dir (Asıl adı Heşt Behişt.)
Siyer (Siyer-Nebi):
Hz. Muhammed’in hayatını anlatmak üzere yazılan eserlerin ortak adıdır.
Manzum (mesnevi) olarak da yazılabilir.
Türk Edebiyatı’ndaki ilk örnek Erzurumlu Darir’in Siretü’n-Nebisid’tir. (14. yüzyıl) Düzyazı şiir karışımı bir eserdir.
Hilye:
Peygamber Efendimizin iç ve dış özelliklerini anlatan eserlerdir.
Manzum da olabilir. Bazılarına dört halifenin tanıtımı da katılır.
Mektup:
Divan Edebiyatı’nda pek yaygın değildir.
En bilinen örnek Fuzuli’nin Şikayetname’sidir.
Tarih:
Divan Edebiyatı’nda tarih türünde epey eser verilmiş-tir.
Bunların önemlilerini şöyle sıralayabiliriz:
Aşıkpaşazade Tarihi(15. yüzyıl.)
Tacü’t-Tevarih: Hoca Sadettin Efendi (16. yüzyıl)
Peçevi Tarihi: Peçevi İbrahim Efendi (17. yüzyıl)
Naima Tarihi: (18. yüzyıl)
Cevdet Paşa Tarihi: (19. yüzyıl)
Seyahatname:
En önemli örnek Evliya Çelebi Seyahatname’sidir.
Seydi Ali Reis’in Mir’atü’l-Memalik
Nabi’nin Tuhfet’ül-Haremeyn (Hac izlenimleri)
İzzet Molla’nın (19. yüzyıl) Mihnetkeşan (Keşan sürgünü izlenimleri) diğer ilginç örneklerdir.
Sefaretname:
Siyasi görevle gönderilen elçilerin gittikleri yerlerle ilgili olarak yazdıkları eserlerdir.
İlk örneği Kara Mehmet Çelebi’nin Viyana Sefaretnamesi (1655)
En tanınmışı Yirmisekiz Çelebi Mehmet’in Paris Sefaretnamesi’dir.
Surname:
Şehzadelerin sünnet düğünleri ve “kadın sultan”ların düğün törenleriyle ilgili eserlerdir.
Manzum (genellikle kaside biçiminde) olanları da vardır.
Şehrengiz:
Bir şehrin (bazen insanlarının ve özellikle kadınlarının özellikleri de katılarak) güzelliklerinin anlatıldığı eserlerdir. Manzum da olabilir.
Gazavatname:
Gaza (din uğruna savaşların anlatıldığı manzum veya düzyazılı eserlerdir.
Yükselme Devri’nde çok yazılmış, sonraları azalmıştır.
Habname:
Görülen bir rüya anlatılıyormuş gibi, bir olay ya da kişi hakkında görüşlerin söylenmesi biçiminde yazılır.
Manzum da olabilir.
Veysi’nin (17. yüzyıl) Habname’si bu türün en önemli örneğidir.