Dişi karıncalar kraliçe olmak için beyinlerini feda ediyor

Karıncalar çok ilginç yaratıklar. Salgıladıkları bir hormon var, keşke onun parfümü yapılsa da tüm kızlar izimizden gelse .dd

EVLİ İŞÇİLER VE İNANILMAZ DEĞİŞİMLERİ

ABD'nin Georgia eyaletinde bulunan Kennesaw Eyalet Üniversitesi Biyoloji Bölümü'nde asistan öğretim üyesi olarak görev yapan Dr. Clint Penick ve ekibi tam da bu değişiklikleri inceledi. Guardian'a konuşan Penick, "Yetişkinlik evresinde kendilerini tamamen değiştirme becerisine sahipler ve bu nedenle çok ilginç hayvanlar" derken, araştırmada elde ettikleri sonuçları da New York Times'a "Vücutlarının içine baksanız yaşadıkları dev değişimleri görebilirsiniz" sözleriyle özetledi.

Penick ve ekibi araştırma kapsamında 30 Hindistan zıplayan karıncası kolonisini inceledi. Gamergate'lerle işçilerin iç organlarını kıyaslayan bilim insanları, gamergate haline gelen dişilerin yumurtalıklarının normale kıyasla 5 kat büyüdüğünü buna karşın beyinlerinin yüzde 20 küçüldüğünü ortaya koydu. Ardından lazer destekli görüntüleme teknolojilerini kullanarak gamergate'lerin beyinlerini inceleyen uzmanlar daha da ilginç bir gerçekle karşılaştı.

Beyindeki küçülme özellikle karıncaların görmesini sağlayan optik loblarda yaşanıyordu. Penick bunu gamergate'lerin yer altındaki yuvalarında yaşarken görme yetisine ihtiyaç duymamasıyla bağlantılı olabileceğini belirterek, "Zifiri karanlıkta yaşıyorlar. Dolayısıyla görsel sinyalleri işleme becerilerini sürdürmelerinin hiçbir sebebi yok" diye konuştu.

DÖVÜŞÜ KAZANANIN DÜŞÜNMEYE İHTİYACI KALMIYOR

Bilim insanlarının küçüldüğünü keşfettiği bir diğer bölüm de beynin merkezindeki bölgelerdi. Penick bunu da gamergate'lerin yiyecek bulmak ya da yuvayı avcılardan korumak gibi bilişsel anlamda güç görevlerle uğraşmak zorunda olmamasıyla açıkladı ve ekledi:

"İşçi karıncalar bu bilişsel görevlerle uğraşmak için büyük bir beyne ihtiyaç duyar ama gamergate'lerin o kadar düşünmeye ihtiyacı yoktur. Turnuvayı kazandıkları andan itibaren, yumurtlama makinelerine dönüşürler."

Araştırmacılar karıncaların beyinlerini küçültmelerinin sebebini de enerji tasarrufu olarak açıkladı. Benzer bir davranış cüce sivri farelerde de görülüyor. Ağırlığı 2 gram olan bu minik hayvanlar kış aylarında vücudunun diğer yerlerine ısı gönderebilmek için beynini küçültüyor. Bahar gelince cüce sivri farelerin beyinleri yeniden büyüyor.

Araştırmayı New York Times'a değerlendiren Boston Üniversitesi Biyoloji Bölümü öğretim üyelerinden Dr. James Traniello da bunun olası bir açıklama olduğu görüşünde. Diğer karınca türlerinde beynin evrimi konusunda çalışmalar yürüten Traniello, "Beyin masraflı bir organdır" dedi ve beynin küçülmesiyle tasarruf edilen enerjinin üremeden sorumlu diğer organlara transfer ediliyor olabileceğini belirtti.

KOLONİDEN AYRILAN ESKİ HALİNE DÖNÜYOR

Benzer bir varsayımı benimseyen Penick ve ekibi, bu enerji transferinin geri döndürülebilir olup olmadığını da inceledi. Her koloniden 2 adet gamergate işaretlendi. Bu gamergate'lerden bir tanesi koloniden ayrılıp 3-4 haftalığına bir plastik kutuda izole edildi ve burada düzenli olarak beslendi. Diğer gamergate kolonide kaldı.

Araştırmacıların hipotezine göre, sosyal etkileşim ve bakım eksikliği, plastik kutudaki gamergate'in koloniye döndüğünde yeniden işçi statüsüne dönmesine sebep olacaktı. Gerçekten de bir-iki gün içinde bu gamergate'ler yumurta üretmeyi bıraktı. Birkaç hafta içinde de yeniden işçi karıncalar gibi davranmaya başladılar.

Bu gamergate'ler koloniye döndüklerinde diğer işçiler tarafından yakalanıp kendi aralarına çekildi. Penick, National Geographic'e bu olguyu "polislik" olarak tanımlarken, amacının da kolonide çok fazla üreyebilen dişi olmasını önlemek olduğunu belirtti. Kısmen gelişmiş yumurtalıkları olan karıncaların diğer karıncalar tarafından zaman zaman saatler hatta günlerce tutulduğunu da belirten Penick, "Bunu bir karınca hapishanesine konmak gibi tanımlayabiliriz" diye konuştu.

6-8 hafta sonra ayırdıkları gamergate'lerin anatomilerini yeniden inceleyen uzmanlar, iç organlarının yeniden ortalama işçi karınca büyüklüğüne ulaşmış olduğunu gördü. Penick, "Hayatta kalamayacaklarını düşünmüştüm ama birkaç gün içinde süreci tamamen tersine çevirdiler. Beyinlerini yeniden en baştaki büyüklüğe getirebildiklerini görmek gerçekten büyüleyiciydi" dedi.

İNSANLAR İÇİN BİR MODEL OLABİLİRLER

Penick, "Bu türler hem larva evresinde hem de yetişkinlik evresinde inanılmaz bir plastisite (esneklik) gösteriyorlar. Bu nedenle epigenetik ve insanlar dahil organizmalarda plastisitenin kontrolü gibi şeyleri anlamak için bir model olabilirler" İfadelerini kullandı.

Penick, bu sayede beyinde bir bölgenin büyüyüp küçülmesini kontrol eden mekanizmaları anlayabilmemiz için yeni fırsatlar doğduğunu da sözlerine ekledi. Zira insanlar beyin dokularını kaybettiklerinde yeni beyin hücreleri ürese bile beynin tamamen tamir olması ve ilk günkü haline dönmesi söz konusu değil. Ancak karıncalardaki bu durumu kontrol eden genin keşfedilmesi durumunda insanlardaki nörolojik tedaviler konusunda da yeni kapılar açılabilir.

Alıntı