-
- Katılım
- Kasım 5, 2010
-
- Mesajlar
- 11,182
-
- Çözümleri
- 2
-
- Tepkime puanı
- 5,027
-
- Puanları
- 354
Bakırköy'de kurulu Derby Lastik Fabrikası'nda 1968'de gerçekleştirilen İstanbul'un ve Türkiye'nin ilk fabrika işgali.
İşgal temelde işçilerin sendika seçme özgürlüğüne müdahale edilmesinden kaynaklandı. İşçilerin eğilimli oldukları DİSK kurucusu Lastik-İş Sendikası'na karşı Derby Lastik Fabrikası işvereni önce bir işyeri sendikası kurdurmaya çalıştı, ardından TÜRK-İŞ üyesi Kauçuk-İş adlı sendikayı işyerine soktu.
3 Temmuz 1968'de Kauçuk-İş Sendikası işyerine bir duyuru asarak 4 Temmuz 1968 Perşembe günü işverenle toplusözleşme imzalayacaklarını, cuma günü de işyerinde bayram olacağını açıkladı. Bunun üzerine işçiler 4 Temmuz 1968 sabahı çalışmayı bıraktılar ve fabrikayı işgal ettiler. Sabah vardiyasını içeri aldıktan sonra işe gelen fabrika sahiplerini, müdür ve amirleri işyerine sokmadılar.
İşgalle beraber kurulan boykot komitesi ilk bildirisinde işverenin karşılarına bir sarı sendika çıkardığını, kendileri adına sahte imzaların atıldığını, bu nedenle de hangi sendikaya üye olduklarının belirlenmesi için işyerinde sayım istediklerini açıkladı; ayrıca 16 maddelik bir işyeri reform taslağı öne sürdü.
(...) Derby işgali sürerken Lastik-İş'in başvurusu üzerine, 13. Asliye Hukuk Mahkemesi 8 Temmuz 1968 günü işyerinde işçilere tek tek hangi sendikanın üyesi olduklarını sorma kararı aldı. Bu arada 4 işçi ‘‘kışkırtıcı’’ sıfatıyla tutuklandı.
Türkiye'de işgal altındaki bir işyerinde yapılan bu ilk ‘‘referandum’’da işçiler gizli oy ile özgürce diledikleri sendikayı işaretlediler. Hákim tarafından açıklanan sonuç şöyleydi: 930 işçi DİSK üyesi Lastik-İş'i, 6 işçi Kauçuk-İş'i seçmişti. 9 işçi çekimser kalırken oy pusulalarının ikisinde ‘‘eski sendika’’, diğer ikisinde ‘‘işçi sendikası’’ yazıyordu. İzinde olan 250 kadar işçi oylamaya katılmamıştı.
İşveren ile Lastik-İş arasında işgalci işçiler hakkında herhangi bir işlem yapılmayacağı, 4 işçinin kefaletle tahliyesinin isteneceği, fabrika müdürünün değiştirileceği maddelerini de içeren bir anlaşma yapıldı. (...)
(İstanbul Ansiklopedisi. Tarih Vakfı Yayınları)