Darbeler Tarihi

B
  • Kullanıcı BuYuCu
  • Başlangıç tarihi Başlangıç tarihi
  • - Tarih
Ülke iradesine el koymak son 100 yıllık bir olay değildir. Fakat son 100 yıllık olaylar çok taze olduğu için birçok başarılı ve başarısız darbe girişimleri hafızalarda yerini korumaktadır. Fakat bu makalemiz de Türk tarihinde yaşanan darbeleri sizlere anlatmaya çalışacağız. Bu makale de okuyacağınız Darbeler Tarihi nedenleri ve sonuçları ile sizlere aktaracağız. Fakat Darbeler Tarihi konusuna geçmeden önce sizlere şunu hatırlatmak istiyoruz. Web sitemiz bin bir farklı konu ile sizlerle olmaya devam edecektir. Önümüzde ki haftalarda spor tarihimize kısaca göz atmak istiyoruz. Şimdiden hepinize keyifli okumalar. Fakat unutmayınız ki taht kavgalarını bu konuya dahil etmedik.


Darbeler Tarihi​


Darbeler Tarihi konusunu araştırırken Türk Tarihi’nin ilk yıllarına kadar gittik. Bize göre Türk Tarihi’nde ilk darbe yapan kişi Mete Han’dır. Darbeler Tarihi şöyle sıralanabilir.


  • Mete Han
  • Muhammed Tapar
  • Yavuz Sultan Selim
  • İkinci Osman
  • Üçüncü Selim
  • Sultan Abdülaziz
  • Sultan 2. Adülhamid
  • 60 Darbesi
  • Talat Aydemir kalkışması
  • 80 Darbesi
  • 28 Şubat
  • 15 Temmuz 2016

Metehan​


Tarihte bilinen ilk Türk hükümdarı, Hun Devleti’nin kurucusu Teoman’dır. Darbeler Tarihi ‘de Teoman ve oğlu Metehan ile beraber başlamaktadır. Çin kaynaklarından edindiğimiz bilgiye göre Mete Han babası Teoman tarafından Çin’e esir olarak verilir. Mete Han esirlikten kurtulur. Bunu göre babası Mete Han’a ordu verir. Mete Han emrinde ki orduyu kendi icat ettiği “ıslıklı ok” ile eğitir. Mete Han oku nereye atarsa askerler de oku o yöne atar. Fakat atmayan asker öldürülür. Teoman oğlu Mete ile ava gider. Mete Han ıslıklı oku babası Teoman’a doğru atar. Emrindeki askerler de oku Teoman’a doğru fırlatır. Bu olay Türk Tarihi’ne ilk darbe olarak geçer. Bu darbe sonucu olumlu olarak yansımıştır. Tahta geçen Mete Han sınırları genişletmiş ve orduyu disiplinli hale getirmiştir. Bulduğu onluk sistem günümüzde tüm dünyada kullanılmaktadır. Bu darbe olumlu sonuçlar doğurmuştur.


Muhammed Tapar​


Büyük Selçuklu Devleti, Sultan Melikşah’ın vefatından sonra çok zorlu dönemlerden geçmiştir. Melikşah’ın vefatı üzerine tahta Berkyaruk geçmiştir. Beryaruk dönemi oldukça sıkıntılı ve çetin geçmekteydi. Bir yandan Haçlılar, bir yandan Terken Hatun, diğer yandan ise Muhammed Tapar Berkyaruk’un işini zorlaştırıyordu. Fakat Berkyaruk mücadeleden asla vazgeçmiyordu. Ama Muhammed Tapar sürekli isyan çıkararak, Berkyaruk’un devlet idaresini zora sokuyordu. Söylenilene göre Muhammed Tapar en az beş kere Berkyaruk’a savaş ilan ediyor. Fakat bunların hepsini kaybediyordu. En sonunda kardeşi ile konuşan Berkyaruk bazı bölgeleri Muhammed Tapar’a vermek şartı ile Muhammed Tapar’ı dizginliyordu. Muhammed Tapar’ın bu girişimleri Darbeler Tarihi konusunda yer almıştır. Fakat bu başarısız darbe girişimi Selçuklu idaresini de zora sokmuştur. Vergiler toplanamamış ve birçok başıbozukluk meydana gelmiştir.


Osmanlı Dönemi​


Osmanlı Devleti yaklaşık 600 yıl boyunca cihana hükmetmiş bir devlettir. Fakat hükmettiği süre zarfında Darbeler Tarihi ‘ne konu olacak pek çok olay yaşanmıştır.

Yavuz Sultan Selim​


Tarihler 1512 ‘yi gösterdiğin de Yavuz Sultan Selim Trabzon’da valilik yapıyordu. Yavuz, Şah İsmail tehlikesinin farkındaydı. Osmanlı tahtında ise Sultan İkinci Bayezid vardı. Sultan İkinci Bayezid, Cem Sultan olaylarından ötürü eli kolu bağlanmış durumdaydı. Fakat veliaht olarak oğlu Ahmet’i seçti. Bunun üzerine Selim Trabzon’dan Uğraş köyü mevkiine geldi. Burada babası Bayezid’a yenildi. Bir müddet sonra Sultan Bayezid, tahtı oğlu Ahmet’e bırakmak istedi. Ahmet’in tahta geçeceğini duyan Yeniçeriler ayaklandı. Diğer oğlu Korkut’ta tahta geçmek istedi. Fakat Yeniçeriler onuda tahtta istemiyordu. Yeniçeriler Selim’i sultan olarak görmek istiyorlardı. Bunun üzerine Selim 25 Nisan 1512’de İstanbul’a gelerek tahta oturdu. Bu Darbeler Tarihi konusunun olumlu son darbesi diyebiliriz. Tahta geçen Yavuz Sultan Selim Halifeliği Osmanlı hanedanına kazandırmıştır.


İkinci Osman (Genç Osman)​


Genç Osman 14 yaşında hükümdar oldu. Genç yaşına rağmen iyi bir tahsil görmüş ve beş farklı dil biliyordu. Osmanlı Devleti artık savaşlarda başarısız olmaya başlamıştı. Genç Osman bunun sebebinin Yeniçeriler olduğunu düşünüyor ve ıslahat yapmak istiyordu. Hacca gideceğini söyleyen Genç Osman’ın planı; Anadolu’dan askerler toplamak ve Yeniçerileri ortadan kaldırmaktı. Bunu haber alan Yeniçeriler tarafından tahttan indirilerek Yedikule zindanlarına götürüldü. Bura da işkencelere maruz kaldı ve şehit edildi.


Üçüncü Selim​


Yeniçeri zorbaları 25 Mayıs 1807 tarihinde Kabakçı Vakasını bahane ederek asıl niyetlerini ortaya koydular. Sultan Üçüncü Selim’i tahttan indirerek amcasının oğlu Dördüncü Mustafa’yı tahta çıkardılar. Gidişattan memnun olmayan Sultan Selim taraftarları Alemdar Mustafa paşa etrafında toplanıp Bab-ı Ali ve Topkapı sarayını basarak Sultan Selim’i tahta çıkarmak istediler. Fakat Sultan Üçüncü Selim harem dairesinde katledilerek şehit edildi .Bu olay Darbeler Tarihi ‘ne son Yeni çeri darbesi olarak geçti.


Sultan Abdülaziz​


Darbeler Tarihi Sultan Abdülaziz darbesi ile devam ediyor. Süleyman, Mithat, Hüseyin Avni ve Mütercim Rüştü Paşa’lar şahsi meseleleri için padişahı tahttan indirmek istiyorlardı. Fakat Sultan Abdülaziz halk arasında çok sevilen ve itibar edilen bir padişahtı. Bu yüzden başta Mithat Paşa ve Hüseyin Avni Paşa olmak üzere geniş bir iftira propagandası yaptılar. Sultanı halkın gözünde küçük düşürmek için her türlü iftirayı attılar. 30 Mayıs 1876 tarihinde Cuma günü sabaha karşı 04:30 civarı harekete geçip Mektebi Harbiye talebeleri ile Dolma Bahçe Sarayı çevrildi. Fakat askeri talebelere “padişahı suikastten koruyacağız” diyerek kandırdılar. Daha sonra Sultan Abdülaziz sarayın deniz tarafından alınarak kayıkla Üçüncü Selim Han’ın katledildiği odaya götürdüler. 4 Haziran 1876 tarihinde caniler tarafından bileklerini kesip şehit ettiler.


Sultan 2. Abdülhamid (31 Mart Vakası)​


İttihatcılar padişaha bağlı birinci orduya güvenmeyerek Selanik Üçüncü Ordu’dan Avcı taburlarını getirdiler. Talat Paşa’nın baskısı sonucunda 27 Nisan 1909 yılında Sultan İkinci Abdülhamid tahttan indirildi. Fakat Sultanı tahttan indirenler, koca cihan devletini yanlış politikalar yüzünden yıkılmasına sebep oldular. 31 Mart vakası Osmanlı Darbeler Tarihi ‘nin son darbesi olarak tarihe geçmiştir.


Cumhuriyet Dönemi Darbeler​


Darbeler Tarihi cumhuriyet dönemi ile devam ediyor.


60 Darbesi​


Türkiye 1946 yılında ilk çoklu siyasi parti seçimine girmiştir. 1950 yılında ise ilk kez CHP haricinde bir parti iktidar olmuştur. O partinin adı Demokrat Partisi’ydi. Merhum Adnan Menderes önderliğinde 1950 senesinde Demokrat Parti tek başına iktidar olmuştur. Adnan Menderes liderliğinde Demokrat Parti, Kıbrıs’ta garantörlük kazandırılmış ve ezan orjinal haline getirilmişti. Fakat tüm bu olumlu girişimlere rağmen CHP yöneticileri Adnan Menderes’e ağır iftiralar atıyorlardı. Seçimle Adnan Menderes’i yenemeyeceklerini anlayanlar 27 Mayıs 1960 tarihinde silah zoru ile Adnan Menderes’i indirdiler. 17 Eylül 1961 yılında Adnan Menderes ve dava arkadaşları idam edildi.1960 darbesi, Türkiye Cumhuriyeti Darbeler Tarihi ‘nin ilk askeri darbesidir. Çok olumsuz sonuçları olmuştur.

Talat Aydemir​


27 Mayıs 1960 darbesini yapan subayların tasfiyesini isteyen Talat Aydemir 22 Şubat 1962 yılında kalkışma yapar. Fakat İsmet İnönü’nün kararlı duruşu Talat Aydemir’i geri adım attırır. Talat Aydemir ve yanında ki askerler affedilerek emekliye ayrılır. Fakat Talat Aydemir temaslarına devam eder. 20 Mayıs 1963 yılında bir kez daha kalkınma yapar. Fakat bu kalkışma da başarısız olur. Talat Aydemir 5 Temmuz 1964 yılında idam edilir. Bu olay Darbeler Tarihi konusuna başarısız darbe girişimi olarak geçer.


80 Darbesi​


12 Eylül 1980 darbesi Türkiye’de her kesimin unutmadığı ağır bir darbe dönemidir. 60 Darbesi ve 80 Darbesi ile ilgili daha ayrıntılı makaleler önümüzde ki günlerde tarafımızca yayınlanacaktır. Fakat şimdilik kısa bir giriş yapalım. 80 darbesi öncesi ülkemiz adeta kaos dönemi yaşamaktaydı. Sağcı ve solcu diye ikiye ayrılan halk adeta karanlık ellerin tezgahına düşmüştü. Bu sağ sol çatışmasını bahane eden dönemin Genel Kurmay Başkanı Kenan Evren 12 Eylül 1980 darbesiyle yönetime el koymuştu. Hemen hemen tüm siyasi parti liderlerine siyasi yasak ve hapis cezası getirilmişti. 80 darbesinin bilançosu çok ağır olmuştu. Yüzlerce insan hapishaneler de işkenceden dolayı hayatını kaybetmiş, milyonlarca kişi de fişlenmişti… Darbeler Tarihi 28 Şubat ile devam ediyor.


28 Şubat​


30 Ocak 1997 ‘de Sincan’da düzenlenen Kudüs gecesi, Sincan Belediye Başkanı Bekir Yıldız’ın tutuklanmasına ve 4 Şubat günü Sincan’dan 20 tank ve 15 zırhlı askeri araçların geçmesine sebep olmuştur. Dönemin başbakanı Merhum Necmettin Erbakan’dı. Erbakan için, çeşitli iftiralar propagandalar yaptılar. Sözde irtica faaliyetlerinin “PKK’dan daha tehlikeli” olduğunu söylediler. 28 Şubat günü MGK toplandı. MGK’dan çıkan karar “Laiklik” vurgusu üzerineydi. 8 yıllık kesintisiz eğitime geçileceği ve Kuran kurslarının denetleneceği bilidirildi. Necmettin Erbakan hükümetine destek veren her türlü şirketlere zamanla ambargo koyuldu. Necmettin Erbakan 18 Haziran’da, başbakanlığı Tansu Çiller’e devretmek için istifa etti. Fakat dönemin cumhurbaşkanı Süleyman Demirel hükümet kurma görevini, mecliste üçüncü parti konumunda olan Bülent Ecevit’e verdi. İlerleyen günlerde başörtüsü yasakları, ikna odaları ve bir çok iftira kampanyaları düzenlendi. 28 Şubat süreci Darbeler Tarihi ‘ne post modern darbe olarak geçti. 28 Şubat süreci dönemin Orgenerali Çevik Bir tarafından yönetildi.


15 Temmuz 2016​


15 Temmuz 2016 günü Fettullah Gülen Terör Örgütü mensupları tarafından, Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ve Akparti hükümetine karşı askeri bir kalkışma gerçekleştirildi. Fakat cuntacı askerler Erdoğan’ın ve Türk milletinin iradesi ile karşı karşıya kaldılar. Ama gözleri ihanetle bürünen cuntacılar, sivil halka pervasızca ateş açtılar. 48 saat süren mücadelenin ardından 248 vatandaşımız şehit olurken 2196 vatandaşımız yaralandı. Fakat cuntacılar da ağır bir yenilgiye uğratıldı. Tüm FETÖ’cü işbirlikçi askerlerin üniformaları çıkartıldı ve vatana ihanetle yargılandı. Darbeler Tarihi konusu 15 temmuz darbe girişimi ile son buldu.
 
Geri