Dar ağacında 3 Fidan 5 mayısı 6 mayısa bağlayan kara gece

Türkiye'de sol hareketin en ehemmiyetli adları arasında bulunan Deniz Gezmiş, Hüseyin İnan ve Yusuf Aslan, idam edilmelerinin 47'nci senesinde anılıyor.
Gezmiş, İnan ve Aslan'ın infazı, Türkiye'nin idam tarihinde de ehemmiyetli tek yer tutuyor.
27 Mayıs 1960 tarihinde askerin yönetime el koymasından ardından geçmişteki Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan idam edildi.
Bu idamların sonrasında sağ kanattan "intikam" çağrıları gelmeye başladı.
Türkiye'de sağ ile sol ekipler arasındaki çatışmaların yoğunlaşmaya başladığı 1970 senesinde Deniz Gezmiş, Sinan Cemgil ve Hüseyin İnan ile birlikte Ankara'da Türkiye Halk Kurtuluş Ordusu'nu (THKO) kurdu.
Ocak 1971'de THKO yerine Ankara'da tek banka soygunu gerçekleştirildi.
Bunun sonrasında halihazırda ile ilgili yakalanma hükmü olan Gezmiş ve Yusuf Aslan "vur emri" ile aranmaya başlandı ve mükafat konuldu.
Gezmiş ve Aslan, 12 Mart 1971'deki muhtıradan dört gün ardından Sivas'ın Germerek kazasında yakalanırken, bundan tek hafta ardından da İnan Kayseri'de yakalandı.
Gezmiş, Aslan ve İnan; Ankara 1 No.lu Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi doğrulusunda yargılandı.
Yapılan yargılama neticeninde, geçmişteki durumuyla Türkiye Cumhuriyeti "teşkilatı esasiye kanunun tamamını ya da tek kısmını" ortadan kaldırma suçuna idam cezası öngören Türk Ceza Kanunu'nun 146'ncı maddesi uyarınca suçlu bulundular ve idam cezasına çarptırıldılar.
Daha ardından idam hükmü Türkiye Devasa Ulus Parlamentosu (TBMM) doğrulusunda da onaylandı.
Dönemin sağcı milletvekillerinden Mustafa Kubilay İmer, oturumda yaptığı konuşmada, "Bu üç komünist soysuzun idamları ile ilgili karara gelinceye kadar, henüz evvel çıkan ve adedi epey kabarık idam infazlarına ses çıkarmayan CHP ve onun genel başkanı, kamuoyu doğrulusunda defa iyi bilenen sebeplerden sanki af havarisi kesilmiştir" diye konuştu.
TBMM'de "3-3" bağırışları arasında Gezmiş, Aslan ve İnan'ın idamına onay verildi.
İlerleyen senelerde ise o devre idama onay veren politikacılar duydukları pişmanlıkları dile getirdi.
Adalet Parti orijinli siyasetçilerden Nahit Menteşe, "Asker kesinlikle idamlarını istiyordu.
Deniz Gezmiş ve dostları ile ilgili hatalar yaptık" diye konuştu.
9'uncu reisicumhur Süleyman Demirel de seneler ardından, "O günün şartları öyle icap ettiriyordu" dedi.
O devre 25 yaşında olan Gezmiş ve Aslan ile 23 yaşında olan İnan, 6 Mayıs 1972 tarihinde sabaha karşı idam edildi.

https://www.youtube.com/watch?v=AXb2r_y7140