Çocuklarda Okul Fobisi Nedenleri

Konu sahibi son olarak 2595 gün önce görüldü
Okul fobisi nedir?

Okul fobisinin tanımı oldukça basittir. Terim, okula gitmekten korkmak anlamına gelmektedir. Çocuklar okula gitme konusunda, anksiyete (endişe) ya da panik gibi belirtiler gösterdiğinde, okul fobisinden bahsedilebilir. Özellikle de belirtiler, bu tür sorunların kaynağından (yani okul) bir daha bahsedilmediğinde ortadan kayboluyorsa, çocuğunuzun okul fobisi olduğundan şüphe edilebilir.

Bir Japon olgusu: Hikikomori

Okul fobisinin, kendilerini 7/24 odalarına kapatıp, yemeklerini bile burada yiyen ergenlerle birlikte Japonya’da kriz noktasına ulaştığı bilinmektedir. Sosyal geri çekilmenin bu seviyesi depresyona ve hatta hassas bazı gençler arasında intihara neden olabileceğinden, bu tür sorunlar yaşayan çocukların özel ilgiye ihtiyaçları vardır. Bu tür olaylara Japonya’da tanık olunmuşsa da okul fobisinin bu çeşidinin diğer ülkelerde de görülme ihtimali oldukça yüksektir.

Okul fobisinin belirtileri nelerdir?

İlk olarak çocuk (gerçek ya da değil) baş ya da mide ağrısı ya da hasta olduğu gibi sebepler sunarak okula gitmeyi reddeder. Daha sonra bu isteksizlik ebeveynlerin fazla ısrarı üzerine potansiyel olarak panik atak krizlerine yol açan anksiyete tepkilerine dönüşebilir. Bu da ağlama, titreme, baş dönmesi, kusma, egzama, baş ağrıları vb gibi bir dizi belirtinin ortaya çıkmasına neden olabilmektedir.

Bu tür durumlar, okula gitmek için evden çıkmak üzere olduğunuz anlarda, çocuğunuz sabah uyandığında ya da çocuğunuzu bir önceki gece yatağına yatırdığınızda, yani genel olarak çocuğunuz okul hakkında düşünmeye başladığı anlarda ortaya çıkabilmektedir.

Çocukların okula ilgili bu kaygıları o kadar büyüktür ki çoğunlukla uygunsuz tepkiler gösterme eğiliminde olurlar. Çocuğunuz, ilk endişesi okula gitmemek için uygun ve kabul edilebilir bir bahane bulmak olduğundan, sözünü tutamayacağını bile bile sizinle pazarlık etmeye çalışabilir.

Okul fobisi: ilkokulda mı, öncesinde ya da sonrasında mı?

Okul fobisi genel olarak okula yeni başlayan çocukları etkilemektedir. Bu korku ilkokulda ya da ortaokulda ortaya çıkabilmektedir. Buna rağmen, okul fobisi anaokulunun başlangıcında da görülebileceği için çocuğunuzun tepkilerine iyi kulak vermeniz faydalı olacaktır.

Okul fobisinin nedenleri nelerdir?

Okul fobisine neden olabilecek birçok sebebi olabilmektedir ve bu konuda kapsamlı bir liste sunmak imkansızdır. Yine de okul korkusunun sebepleri genellikle şunlardır:

Ayrılma endişesi

Temelde, bu endişe çocuğun doğal gelişim sürecinin bir parçası olduğundan oldukça normaldir. Ebeveynlerin çoğu, çocuklarının ayrılma endişesini, özellikle okul fobisi ortaya çıktığında normal olarak nitelendirmezler.

Genel endişe ve kaygı durumu

Nereye gittiğini bilmeme, kitaplarını unutma, arkadaş edinememe, öğretmenin talimatlarını anlayamama, dersi takip edememe gibi korkular, çocuklarda okul fobisinin ortaya çıkmasına sebep olabilirler.

Performans endişesi

Bu durum daha çok disleksi (okuma bozukluğu), diskalkuli (matematik öğrenme bozukluğu), dispraksi (hareket planlama bozukluğu) gibi sorunları olan çocukları içermektedir. Eğer çocuğun bu tür öğrenme bozuklukları fark edilmediyse ya da bunların üzerine düşülmediyse, çocuk haklı ya da yanlış bir biçimde başının belada olduğunu hayal edebilir. Çocuğunuz, yeterli çaba harcamadığı, aklı havada olduğu ya da dikkatini vermediği için azarlanabilir ve bu tür farklılıkları göz önünde bulundurmaya isteksiz öğretmenlerin insafına kalabilir. Bu da çocuğunuzun kolayca giderilebilecek endişesinin bir fobiye dönüşmesine neden olabilir.

Farklı hissetmek

Dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu olan, üstün zekalı ya da hassas çocuklar diğer çocuklardan farklı olduklarını hissedebilirler. Bu farklılıkları onların tutuk davranmasına yol açar ve uygun olmadıkları bir yer olan okula gitmekten endişe duymalarına neden olur.

Kilo, ten rengi, ırk gibi fiziksel farklılıklar

Çocuklar birbirlerine karşı oldukça acımasız olabilmekte ve çok az şeyi tolere edebilmektedirler. Eğer okuldaki arkadaşları çocuğunuza hoş olmayan lakaplarla sesleniyorlarsa, okuldaki yaşamı gerçekten katlanılamaz bir hal alabilir.

Diğer öğrencilerle yaşadığı sorunlar

Okulda diğer çocuklara kötü davranıp kabadayılık eden öğrenciler de, çocuğunuzun sürekli olarak kötü muamele gördüğü bir yere gitmek istememesine neden olabilir.

Okul fobisinin tedavisine nereden başlamak gerekir?

Çocuğunuzun okul fobisine doğru tedaviyi bulmanın yolu, sorunun gerçek kaynağını bulmanızdan geçer. Bu konuda oldukça ilgili ve dikkatli olmanız gerekir çünkü sorunun asıl nedeni genellikle ebeveynlerin sandığı şey çıkmayabilmektedir.

Bu işe çocuğunuza sorular sormakla ya da onları rahatsız edebilecek bir araştırma yaptığınızı fark ettirmeden, arkadaşlarıyla konuşmakla başlayabilirsiniz.

Bazen oyun bahçesindeki küçük bir ağız dalaşı büyüyebilir, ancak bu, durumu çocuğunuz için eski haline getirmenize ve onun endişesini yenmesine yardımcı olmanıza engel olacağı anlamına gelmez.

Altta yatan nedenleri fark etmek

Çocuğunuzdaki okul fobisinin nedenini bulmanıza rağmen yine de ihtiyatlı davranmanızda fayda var, çünkü okul fobisinin altında daha ciddi sorunlar yatabilmektedir.

Okul fobisinin nedenleri yaşa bağlı olarak değişkenlik gösterebilmektedir. Örneğin, ortaokul öğrencileri, ilkokul öğrencilerine göre daha fazla çantaları ya da saatlerinin markaları konusunda bile sıkıntı yaşayabilmektedirler.

Tüm çabalarınıza rağmen çocuğunuzu bu konuda konuşturmayı başaramıyorsanız, dışarıdan yardım almanız gerekebilir. Böyle bir durumda çocuğunuzun sınıf öğretmeniyle ya da aile hekiminizle konuşabilir ve çözüm konusunda onlardan tavsiye alabilirsiniz.

Çocuğu okuldan almak bir çözüm mü?

Çocuğunuzu okuldan almak ya da uzaklaştırmak iyi bir seçenek olmayacaktır. Eğer doktorunuz ilk olarak ve kısa bir süreliğine bunu öneriyorsa, çocuğunuzu yeniden okula alıştırmak kaydıyla, acil çözüm olarak çocuğunuzu okuldan uzaklaştırmayı bir seçenek olarak düşünebilirsiniz. Çocuğunuzun hazırlanması gereken sınavları varsa, çocuğunuzu okuldan uzaklaştırmanız zor olabilir. Okuldan uzaklaştırmak, ilkokulda, ortaokulda olduğundan daha az önemli olacaktır.

Çocuğunuzun okul fobisi yaşamasındaki sebep ne olursa olsun, bunu iyi anlamanız, ona anlayışlı davranmanız ve sabırlı olmanız, bu sorunu atlatmanızı kolaylaştıracaktır.
 
Geri