Çelebi; Türkçe bir unvandır. «Çeleb» (Tanrı) kelimesinden gelir. Anadolu Türkçesi’ne mahsustur; diğer Türk diyeleklerinde yoktur. Genel olarak «centilmen» karşılığıdır («çelebi adam» misalinde olduğu gibi).
Unvan olarak, Osmanlılarda Divan-ı Hümayun (bakanlar kurulu) kâtiplerine «efendi» yerine «çelebi» denilirdi. Bu kalem, Osmanlı teşkilâtında yüksek mevkilere namzet devlet adamları için bir çeşit staj yeri vazifesini de gördüğü için, önemliydi. Padişah’ın nedimlerine de «Çelebi» denilirdi. «Evliya Çelebi» bunlardandır. Bu unvan XV. yüzyıl ortalarına kadar pek daha itibarlıydı. Osmanlı şehzadelerine bile «çelebi» denilirdi. Bu çağlarda ilmiye sınıfına da «efendi» yerine «çelebi» denmiştir.
Bir de Konya dergâhında Mevlevi tarikatinin başkanı olarak Mevlânânın yerine geçen torunları böyle anılmıştır. Son yüzyıllarda kelime mutlak olarak bir şahıs hakkında yalnız «Çelebi» şeklinde kullanıldığı zaman Konya’daki en büyük Mevlevi şeyhi anlaşılmıştır ki, bu zat daima Mevlânâ’nın torunları arasından seçilirdi.
Unvan olarak, Osmanlılarda Divan-ı Hümayun (bakanlar kurulu) kâtiplerine «efendi» yerine «çelebi» denilirdi. Bu kalem, Osmanlı teşkilâtında yüksek mevkilere namzet devlet adamları için bir çeşit staj yeri vazifesini de gördüğü için, önemliydi. Padişah’ın nedimlerine de «Çelebi» denilirdi. «Evliya Çelebi» bunlardandır. Bu unvan XV. yüzyıl ortalarına kadar pek daha itibarlıydı. Osmanlı şehzadelerine bile «çelebi» denilirdi. Bu çağlarda ilmiye sınıfına da «efendi» yerine «çelebi» denmiştir.
Bir de Konya dergâhında Mevlevi tarikatinin başkanı olarak Mevlânânın yerine geçen torunları böyle anılmıştır. Son yüzyıllarda kelime mutlak olarak bir şahıs hakkında yalnız «Çelebi» şeklinde kullanıldığı zaman Konya’daki en büyük Mevlevi şeyhi anlaşılmıştır ki, bu zat daima Mevlânâ’nın torunları arasından seçilirdi.