BirDevrinSonu
Üye
-
- Katılım
- Ocak 10, 2010
-
- Mesajlar
- 38,600
-
- Tepkime puanı
- 3,180
-
- Puanları
- 354
-
- Konum
- Napıcan ?
BURUNDAKİ KİMYASAL ANALİZ TESİSİ
(Şekil 3) Gün boyunca burnumuzdan nefes alıp veririz. Burnumuz
içeri giren havayı akciğerler için en uygun hale getirirken
havanın bir kısmını koku alan bölgeye yönlendirir ve böylece aynı zamanda koku da alırız.
Koku soğancığı Elek kemiği Koku bölgesi (Şekil 4) Şekilde
nefes ile alınan havanın bir bölümünün yönlendirildiği koku bölgesi görülüyor
Gün boyunca ortalama 23.040 defa nefes alırız.5 Sürekli tekrarladığımız bu işlem sırasında
burnumuz alınan havayı akciğerler için en uygun duruma getirir. Bu işi yaparken
aynı anda çok önemli bir işlevi daha gerçekleştirir: Koku alır. (Şekil 3)
Her nefes alışımızda
"hava" olarak adlandırdığımız gaz karışımı
burun deliklerinden içeri girer. Tek bir nefeslik hava
milyar kere trilyon sayıda molekülden meydana gelir.6 Çıplak gözle göremeyeceğimiz kadar küçük olan koku tanecikleri de muazzam miktardaki molekülden oluşan bu grubun içinde yer alırlar. Soluk almamızın ardından
burnun içindeki özel kemikler (türbin kemikler) havanın bir kısmını koku alıcı bölgeye yönlendirir. Böylece koku molekülleri
burun boşluğunun üst bölümünde bulunan koku algılayıcı bölgeye varırlar. Burası burun deliklerinden yaklaşık olarak 7 santimetre içeride ve yukarıdadır. (Şekil 4) Koklamak istediğimiz bir çiçeği burnumuza yaklaştırıp derin bir nefes aldığımızdaysa
daha fazla koku molekülü koku bölgesine ulaşır.
Çoğu insan olağanüstü bir kimyasal analiz tesisine sahip olduğunun farkında dahi değildir. İşte bu tesis burnun içindeki koku bölgesinde yer alır
adeta bir kimya fabrikası gibi durup dinlenmeksizin çalışır
çevredeki kokuları tahlil eder. Biz günlük işlerimizi yaparken koku almak için hiçbir çaba göstermediğimiz sırada
o faaliyet halindedir. Geceleyin uyku halinde olduğumuz zaman bile
duman gibi zararlı bir kokuyu fark ederek hemen bizi uyarır. Söz konusu olan öyle benzersiz bir tesistir ki on binden fazla kokuyu teşhis edebilir 7
üstelik mükemmel bir doğruluk oranı ve duyarlılıkla çalışır.
Kokunun kaynağını oluşturan koku molekülleri
değişik şekil ve boyutlardadır ve diğer moleküllere kıyasla daha "küçük"türler.8 Bahçedeki çiçeklerin etkileyici kokuları
leziz bir yemeğin çekici kokusu veya çürük bir meyvenin itici kokusu farklı moleküllerden oluşur. Burnumuzdaki kimyasal tesis tüm bu molekülleri kolaylıkla teşhis eder. Hatta aynı kimyasal formüle
yani aynı atomlara sahip molekülleri bile anında tanır. Örneğin
"L-carvone" ile "D-carvone" molekülleri arasındaki küçücük farklılık
atomlarının değişik diziliminden kaynaklanır. Bu denli benzerliğe rağmen burnumuz
söz konusu iki molekülü rahatlıkla ayırt edebilir; bunlardan birincisinin kimyon
ikincisinin ise nane benzeri koktuğunu bize bildirir.9
Burnun bilim adamlarını hayrete düşüren diğer bir özelliği de mükemmel duyarlılığıdır. Bir kokunun fark edilebilmesi için gereken en düşük konsantrasyon "koku eşiği" olarak adlandırılır. Burnumuzdaki analiz mekanizması akıl durduracak bir hassasiyete sahiptir: Bazı kokuların yoğunluğu havada trilyonda birden az olması durumunda dahi hissedilir. Örneğin yapılan araştırmalar
butirik asitin 10 milyarda bir yoğunlukta bile algılandığını göstermiştir.10
(Şekil 3) Gün boyunca burnumuzdan nefes alıp veririz. Burnumuz
Koku soğancığı Elek kemiği Koku bölgesi (Şekil 4) Şekilde
Gün boyunca ortalama 23.040 defa nefes alırız.5 Sürekli tekrarladığımız bu işlem sırasında
Her nefes alışımızda
Çoğu insan olağanüstü bir kimyasal analiz tesisine sahip olduğunun farkında dahi değildir. İşte bu tesis burnun içindeki koku bölgesinde yer alır
Kokunun kaynağını oluşturan koku molekülleri
Burnun bilim adamlarını hayrete düşüren diğer bir özelliği de mükemmel duyarlılığıdır. Bir kokunun fark edilebilmesi için gereken en düşük konsantrasyon "koku eşiği" olarak adlandırılır. Burnumuzdaki analiz mekanizması akıl durduracak bir hassasiyete sahiptir: Bazı kokuların yoğunluğu havada trilyonda birden az olması durumunda dahi hissedilir. Örneğin yapılan araştırmalar