Boşanma sürecinde çocuğa nasıl davranılmalı?
Her çocuk anne ve babasıyla birlikte yaşamak ve onların tanıklığıyla büyümek ister. Ancak durum tam tersine ise evde çocuğu olumsuz etkileyen, huzursuz bir ortam var ise çocuklarımız için evliliği devam ettiriyoruz inancı çok yanlış olup sağlıksız bir karardır. Boşanma ise psikolojik ve sosyal açıdan hem ebeveynleri hem de çocuğu etkileyen oldukça zor ve stresli bir dönemdir. Çocuk için o güne kadar en fazla bağ kurduğu ve dilediğinde ulaşabildiği anne ve babasına eşit olarak ulaşamayacağı ve dünyasının bölüneceği bir dönemdir.
Anne ve baba için ise boşanmayla birlikte yeni bir yaşam kurma, maddi-manevi zorlukları beraberinde getirdiği ve hem eski eşle hem çocuklarla yeni bir ilişki modelinin geliştirileceği ve sosyal ilişkilerde de değişikliklerin yaşanabileceği bir süreçtir. Boşanmanın çocuk üzerindeki yıkıcı etkilerinin en aza indirilmesi için anne ve babanın bazı konular üzerinde hassas davranması, özen göstermesi gerekir.
Boşanma Sürecinde Anne-Babanın Dikkat Etmesi Gerekenler
• Boşanma kararı veren eşler, ayrılık kararlarını çocuğun yaşına uygun bir dille birlikte olacak şekilde açıklanmalıdır. Bu açıklama yapılmadan önce anne ve babanın ortak bir dil kullanması, çocuktan gelebilecek her türlü tepkiye, soruya nasıl bir yanıt verileceğini kararlaştırması için birlikte planlanmalı ve hazırlanılmalıdır. Ortak bir dil kullanılması ve çocuğun iki ebeveynden de aynı şeyleri duyması onu birazda olsa rahatlatacaktır.
• Çocuklara boşanma sebebinizi sakin ve net bir şekilde açıklayınız. Belirsizlik çocuğun kaygılarının artmasına neden olur. Yetişkinlerin de anlaşamadığı zamanlar olabileceğini ve birlikteyken geçinemediklerini birbirlerini mutsuz edebildiklerini bundan dolayı ayrılmak istediklerini bu kararın çocukla hiçbir ilgisi olmadığını hala onun anne-babası olduklarını ve onu çok sevdiklerini net bir şekilde belirtmeleri gerekir.
Çocuk böylelikle anne- babası ayrılsa bile onun hep bir ailesi olduğunu bilir ve kendisini güvende hisseder. Çocuk bundan sonraki hayatında ne gibi değişiklikler olacağı konusunda bilgilendirilmelidir. Çocuklar rutinlerine önem verir ve güvende hissettirir. Çocuğun bundan sonraki süreçte kiminle kalacağı ve diğer ebeveynini ne zamanlar görebileceği açıklanmalıdır.
• Rutinlerinin eskisi gibi devam edeceği, hala onun ödevlerine yardım edecek ona masal okuyacak, babası aynı evde yaşamasa bile hala onu okula bırakabileceği anlatılmalıdır. Zaman zaman bu rutinlerde değişikliklerin olabileceği ya da esneyebileceği çocuğa aktarılmalı çocuk gerçekleşmeyecek vaatler ile yatıştırılmamalıdır.
• Anne- baba birbirlerine olan kızgınlıklarını bir güç savaşı haline dönüştürülmemelidir. Bu şekilde çocuk anne ve babasının arasında kalarak tercih yapma durumuna düşüp bir tarafı suçlama yoluna gidebilir. Karşı tarafı suçlamak yerine biz babanla anlaşamadık ayrıldık ama baban seni çok seven iyi bir insan onunla gurur duymalısın şeklinde bir konuşma yapılmalıdır.
Çocuk bu karardan sonra yas duygusuna benzer bir duygu yaşayabilir. Bu süreçte çocuğun duygularını aktarabilmesi, kendini ifade edebilmesi için onu destekleyin. Onu anladığınızı ve neler hissettiğinin sizin için önemli olduğunu hissettirin.
Bu süreçte anne baba çocuklarına gösterdikleri hassasiyet kadar kendi içsel yaşantılarına da gereken önemi vermelidir. Mutsuz bir anne baba çocuğunu mutlu edemez. Siz iyi olun ki çocuğunuz iyi olsun!
Özetle boşanma süreci hem ebeveynler hem de çocuklar için hassas ve zor bir dönemdir. Bu sürecin çocuklar üzerinde kısa süreli ve uzun süreli etkileri vardır. Çocukların boşanmaya uyum sağlaması ve en az şekilde etkilenmesi için anne ve babanın yaşadıkları durumu ciddiye almaları ve ona göre davranmaları gerekmektedir. Unutulmamalıdır ki boşanmanın getirdiği belirsizlik, güvensizlik, endişe ve kaygılarla baş etmek için çabalayan çocuk için, anne ve babasının tutarlı, ilgili, güven veren davranışları sürecin sağlıklı olarak atlatılması için oldukça önemlidir.
Psk. Beyza GÜLMEZ
Psikoloji
Her çocuk anne ve babasıyla birlikte yaşamak ve onların tanıklığıyla büyümek ister. Ancak durum tam tersine ise evde çocuğu olumsuz etkileyen, huzursuz bir ortam var ise çocuklarımız için evliliği devam ettiriyoruz inancı çok yanlış olup sağlıksız bir karardır. Boşanma ise psikolojik ve sosyal açıdan hem ebeveynleri hem de çocuğu etkileyen oldukça zor ve stresli bir dönemdir. Çocuk için o güne kadar en fazla bağ kurduğu ve dilediğinde ulaşabildiği anne ve babasına eşit olarak ulaşamayacağı ve dünyasının bölüneceği bir dönemdir.
Anne ve baba için ise boşanmayla birlikte yeni bir yaşam kurma, maddi-manevi zorlukları beraberinde getirdiği ve hem eski eşle hem çocuklarla yeni bir ilişki modelinin geliştirileceği ve sosyal ilişkilerde de değişikliklerin yaşanabileceği bir süreçtir. Boşanmanın çocuk üzerindeki yıkıcı etkilerinin en aza indirilmesi için anne ve babanın bazı konular üzerinde hassas davranması, özen göstermesi gerekir.
Boşanma Sürecinde Anne-Babanın Dikkat Etmesi Gerekenler
• Boşanma kararı veren eşler, ayrılık kararlarını çocuğun yaşına uygun bir dille birlikte olacak şekilde açıklanmalıdır. Bu açıklama yapılmadan önce anne ve babanın ortak bir dil kullanması, çocuktan gelebilecek her türlü tepkiye, soruya nasıl bir yanıt verileceğini kararlaştırması için birlikte planlanmalı ve hazırlanılmalıdır. Ortak bir dil kullanılması ve çocuğun iki ebeveynden de aynı şeyleri duyması onu birazda olsa rahatlatacaktır.
• Çocuklara boşanma sebebinizi sakin ve net bir şekilde açıklayınız. Belirsizlik çocuğun kaygılarının artmasına neden olur. Yetişkinlerin de anlaşamadığı zamanlar olabileceğini ve birlikteyken geçinemediklerini birbirlerini mutsuz edebildiklerini bundan dolayı ayrılmak istediklerini bu kararın çocukla hiçbir ilgisi olmadığını hala onun anne-babası olduklarını ve onu çok sevdiklerini net bir şekilde belirtmeleri gerekir.
Çocuk böylelikle anne- babası ayrılsa bile onun hep bir ailesi olduğunu bilir ve kendisini güvende hisseder. Çocuk bundan sonraki hayatında ne gibi değişiklikler olacağı konusunda bilgilendirilmelidir. Çocuklar rutinlerine önem verir ve güvende hissettirir. Çocuğun bundan sonraki süreçte kiminle kalacağı ve diğer ebeveynini ne zamanlar görebileceği açıklanmalıdır.
• Rutinlerinin eskisi gibi devam edeceği, hala onun ödevlerine yardım edecek ona masal okuyacak, babası aynı evde yaşamasa bile hala onu okula bırakabileceği anlatılmalıdır. Zaman zaman bu rutinlerde değişikliklerin olabileceği ya da esneyebileceği çocuğa aktarılmalı çocuk gerçekleşmeyecek vaatler ile yatıştırılmamalıdır.
• Anne- baba birbirlerine olan kızgınlıklarını bir güç savaşı haline dönüştürülmemelidir. Bu şekilde çocuk anne ve babasının arasında kalarak tercih yapma durumuna düşüp bir tarafı suçlama yoluna gidebilir. Karşı tarafı suçlamak yerine biz babanla anlaşamadık ayrıldık ama baban seni çok seven iyi bir insan onunla gurur duymalısın şeklinde bir konuşma yapılmalıdır.
Çocuk bu karardan sonra yas duygusuna benzer bir duygu yaşayabilir. Bu süreçte çocuğun duygularını aktarabilmesi, kendini ifade edebilmesi için onu destekleyin. Onu anladığınızı ve neler hissettiğinin sizin için önemli olduğunu hissettirin.
Bu süreçte anne baba çocuklarına gösterdikleri hassasiyet kadar kendi içsel yaşantılarına da gereken önemi vermelidir. Mutsuz bir anne baba çocuğunu mutlu edemez. Siz iyi olun ki çocuğunuz iyi olsun!
Özetle boşanma süreci hem ebeveynler hem de çocuklar için hassas ve zor bir dönemdir. Bu sürecin çocuklar üzerinde kısa süreli ve uzun süreli etkileri vardır. Çocukların boşanmaya uyum sağlaması ve en az şekilde etkilenmesi için anne ve babanın yaşadıkları durumu ciddiye almaları ve ona göre davranmaları gerekmektedir. Unutulmamalıdır ki boşanmanın getirdiği belirsizlik, güvensizlik, endişe ve kaygılarla baş etmek için çabalayan çocuk için, anne ve babasının tutarlı, ilgili, güven veren davranışları sürecin sağlıklı olarak atlatılması için oldukça önemlidir.
Psk. Beyza GÜLMEZ
Psikoloji