Bilinçsiz ağrı kesici almak neden riskli?

Onkolog Dr. Yavuz Dizdar ülkemizde en yaygın kullanılan ilaçlar arasında yer alan ağrı kesicilerin bilinmeyen zararlarına dikkat çekerek “Bu ilaçların tamamen masum olduğunu zannetmeyin” dedi.
Eczanelerde en çok satılanlar ilaçlar arasında ağrı kesiciler ilk sırada… Zira en ufak bir ağrıda bu ilaçlara sarılıyoruz. Peki bu ne kadar doğru? Gelişigüzel ağrı kesici kullanmanın ne gibi zararları var? İşte Onkolog Dr. Yavuz Dizdar'ın bu konudaki açıklamaları…

AĞRININ NEDENİ BİLİNMELİ

– Hocam biraz da ülkemizde leblebi gibi tüketilen ağrı kesicilerden bahseder misiniz? Bu ilaçları gelişigüzel kullanmak tehlikeli mi?

Ağrı aslında vücudun yanlış giden bir durum için ürettiği bilinç yanıtıdır. Ağır stres nedeniyle ortaya çıkan gerilim ağrılarını saymazsanız, kronik ağrının nedeni anlaşılmadan tedavisi zaten hatadır. Ancak neden artık belli ise hastanın sıkıntı çekmemesi için geçici süre ağrı kesici verilebilir. Aksi takdirde mesela baş ağrısı beyin damarlarındaki genişlemelerden de kaynaklanabilir. Dolayısıyla ağrı kesicilerin en büyük sorunu gerçek nedeni tedavisiz bırakmaları ya da ötelemeleridir. Ancak bunun dışında da sakıncalar var, en sık bilinenlerinden biri karaciğer için toksik olmalarıdır. Bu etki özellikle uzun sürede ortaya çıkar ama hasar kalıcı olur. Uzun süreli kullanımda böbrek yetmezliğine de yol açar. Tamam, her ağrı şikayetinde doktora gidemeyiz ama bu ilaçların tamamen masum olduğun zannetmeyelim, gerektiği gibi kullanalım bu yeterlidir.

YAN ETKİLER BİLİNMELİ

– Fransız ve Danimarkalı bilim insanları, yaygın olarak kullanılan ve ibuprofen etken maddeli ilaçların kısırlık, iktidarsızlık, depresyon ve kas erimesine yol açabileceğini ileri sürdü. Kullandığımız pek çok ilaçta buna benzer riskler var diyebilir miyiz?


Elbette var, bunların çoğu gözlemlenmesi güç etkilerdir, ancak zamanla, o da veren doktor bunu özellikle merak edip sorguluyorsa anlaşılır. Kas erimesi, kolesterol tedavisinde kullanılan statin sınıfı ilaçların iyi bilinen yan etkilerindendir, mamafih doktor bir kere yazıp gönderdiğinde hastayı birkaç ay görmez. Oysa uzun süreli kullanılacak hangi ilaç olursa olsun bu istenmeyen etkiler açısından incelenmesi gerekir. Burada sorun sadece ilaçta olmayabilir, herkesin metabolizması farklıdır. Bazıları ilaçları kolay metabilize ederken bazılarında bu çok yavaş olur.
Çok fazla yan etkiye sahipler
– Antidepresanların başka yan etkileri yok mu?

Var elbette, beynin işlevini değiştiren ilaçlar başka sistemleri de etkiler. Antibiyotiklerde olduğu gibi, bu ilaçlarda da uzun sürede farkına varılan, genellikle de varılamayan çok fazla yan etki söz konusudur. Siz beynin işlevini dışarıdan müdahale ile sadece bir yönde değiştirirsiniz ama uzun süreli kullanımda ilacın diğer sistemlerdeki baskısı ön plana çıkmaya başlar. Hormon düzeyleri doğrudan ya da dolaylı etkilenir. Dikkat, cinsel istek, öğrenme, hatırlama gibi beceriler azalır. Bir meslektaşımın açıkça ifade ettiği gibi “nedeni bilinmeyen” bir mutluluk durumu vardır ama genel olarak duygu durumu küntleşir. Zira mutluluk bir zorunluluk değildir, önemli olan insanın değişik duygu hallerine uyum yeteneğidir, bu ortadan kalktığında daha az kaygılı ama daha duyarsız bir kişilik ortaya çıkar. Olanların farkında olsa bile etkilenmez hale gelir… Nitekim antidepresan ilaçlar hayvan için ağır besi üretiminde de kullanılır.

sözcü