R
Restful
Ziyaretçi
Ziyaretçi
bilimler nasıl sınıflandırılır, bilimlerin sınııflandırılması nasıl yapılır, sosyolojide bilimlerin sınıflandırılması
Bilimleri, en temel düzeyde matematik bilimler ve pozitif bilimlerşeklinde ikiye
ayırmak mümkündür. Matematik bilimler, matematik ve mantıktan oluşur. Matematik
gözlenebilir ve nesnel bir bilimdir çünkü matematik kavramların hareket
noktası gözlemdir ve simgeledikleri varlıklar da soyut olsalar da nesnel gerçekliklerdir
Ancak matematik bilimlerde sayı ve biçim gibi temel kavramlar hakkındaki bilgi gözleme dayansa da bu kavramlar arasındaki ilişkiler bazı ön kabullere dayanır. Örneğin üç çizginin birbirini kesmesiyle oluşan üçgen kavramı, gözlemlere dayanarak geliştirilmiştir, ama üçgenin iç açılarının toplamının 180 derece olması gerektiği, gözlemle ilişkisi olmayan bir kabuldür. Oysa
pozitif bilimlerde genellemeler matematik bilimlerindeki gibi kabullerle değil, tek
tek durumların gözlemi sonucunda oluşturulur. Örneğin suyun 100 derecede kaynadığı
ya da havadan daha ağır bir cismin yüksek bir yerden bırakıldığında düşeceği gibi genellemeler, önceden yapılan kabuller değildir Matematik çıkarımlar tekrarlayıcı çıkarımlardır, yeni bir şey söylemeden aynı bilgiyi yinelerler, bu açıdan matematik çıkarımlar totolojiktir. Matematik bilimlerin ikinci türü olarak kabul edilen mantık, belirli öncüllerden kalkarak yapılacak çıkarı
mların geçerlik ve doğruluk koşullarını gösteren bir bilimdir ve matematik gibi
mantık önermeleri de totolojiktir. Özetle matematik bilimler çıkarımları yaparken
gerçekte yeni bilgiler üretmeyen, bir takım ön kabullere dayanarak genel bilgilerden
özel bilgiler türeten bilgiler sistemidir. Matematik bilgilerimize kesinlik, mantı
k ise tutarlılık kazandırır. Bu nedenle matematik de mantık da hem kendi başları
na bilimdirler, hem de diğer bilimlerin nicelleştirme, bilgi türetme veya çıkarım
yapma için kullandıkları araçlardır.
Pozitif bilimler ise gözlenebilir ve deneysel bir konuya sahip olan ve bu konularda
çıkarım yapabilen, ortaya yeni bilgiler koyan, yenilik yaratıcı olan bilimlerdir.
Bütün pozitif bilimlerin ortak özelliği, olguların gözlemlenmesiyle genellemelere
ulaşmalarıdır. Matematik bilimlerde çıkarımlar sınırlıdır çünkü aynı kabullere
dayanarak yapılan tekrarlayıcı çıkarımlardır, oysa pozitif bilimlerde çıkarım
olanakları sınırsızdır ve bu sayede bilgi hacmi giderek artar. Pozitif bilimlerle pozitif olmayan bilimler arasındaki fark, olanla olması gereken arasındaki farktır, “Pozitif bilim” olması gerekeni değil; olanı inceleyen bilimdir. Pozitif bilimler de kendi içlerinde doğa bilimleri ve sosyal
bilimler olmak üzere ikiye ayrılırlar. Doğa bilimleri, astronomi, fizik, kimya,
biyoloji gibi canlı-cansız maddeleri ve maddi olayları konu alan bilimlerdir. Sosyal
bilimler ise sosyoloji, antropoloji, psikoloji, ekonomi, siyaset bilimi gibi insanlar
arasındaki ilişkileri ve toplumsal dünyayı konu alan bilimlerdir.
ayırmak mümkündür. Matematik bilimler, matematik ve mantıktan oluşur. Matematik
gözlenebilir ve nesnel bir bilimdir çünkü matematik kavramların hareket
noktası gözlemdir ve simgeledikleri varlıklar da soyut olsalar da nesnel gerçekliklerdir
Ancak matematik bilimlerde sayı ve biçim gibi temel kavramlar hakkındaki bilgi gözleme dayansa da bu kavramlar arasındaki ilişkiler bazı ön kabullere dayanır. Örneğin üç çizginin birbirini kesmesiyle oluşan üçgen kavramı, gözlemlere dayanarak geliştirilmiştir, ama üçgenin iç açılarının toplamının 180 derece olması gerektiği, gözlemle ilişkisi olmayan bir kabuldür. Oysa
pozitif bilimlerde genellemeler matematik bilimlerindeki gibi kabullerle değil, tek
tek durumların gözlemi sonucunda oluşturulur. Örneğin suyun 100 derecede kaynadığı
ya da havadan daha ağır bir cismin yüksek bir yerden bırakıldığında düşeceği gibi genellemeler, önceden yapılan kabuller değildir Matematik çıkarımlar tekrarlayıcı çıkarımlardır, yeni bir şey söylemeden aynı bilgiyi yinelerler, bu açıdan matematik çıkarımlar totolojiktir. Matematik bilimlerin ikinci türü olarak kabul edilen mantık, belirli öncüllerden kalkarak yapılacak çıkarı
mların geçerlik ve doğruluk koşullarını gösteren bir bilimdir ve matematik gibi
mantık önermeleri de totolojiktir. Özetle matematik bilimler çıkarımları yaparken
gerçekte yeni bilgiler üretmeyen, bir takım ön kabullere dayanarak genel bilgilerden
özel bilgiler türeten bilgiler sistemidir. Matematik bilgilerimize kesinlik, mantı
k ise tutarlılık kazandırır. Bu nedenle matematik de mantık da hem kendi başları
na bilimdirler, hem de diğer bilimlerin nicelleştirme, bilgi türetme veya çıkarım
yapma için kullandıkları araçlardır.
Pozitif bilimler ise gözlenebilir ve deneysel bir konuya sahip olan ve bu konularda
çıkarım yapabilen, ortaya yeni bilgiler koyan, yenilik yaratıcı olan bilimlerdir.
Bütün pozitif bilimlerin ortak özelliği, olguların gözlemlenmesiyle genellemelere
ulaşmalarıdır. Matematik bilimlerde çıkarımlar sınırlıdır çünkü aynı kabullere
dayanarak yapılan tekrarlayıcı çıkarımlardır, oysa pozitif bilimlerde çıkarım
olanakları sınırsızdır ve bu sayede bilgi hacmi giderek artar. Pozitif bilimlerle pozitif olmayan bilimler arasındaki fark, olanla olması gereken arasındaki farktır, “Pozitif bilim” olması gerekeni değil; olanı inceleyen bilimdir. Pozitif bilimler de kendi içlerinde doğa bilimleri ve sosyal
bilimler olmak üzere ikiye ayrılırlar. Doğa bilimleri, astronomi, fizik, kimya,
biyoloji gibi canlı-cansız maddeleri ve maddi olayları konu alan bilimlerdir. Sosyal
bilimler ise sosyoloji, antropoloji, psikoloji, ekonomi, siyaset bilimi gibi insanlar
arasındaki ilişkileri ve toplumsal dünyayı konu alan bilimlerdir.