Bilimi Dünyaya Sevdiren Carl Sagan Kimdir?

Gezegenimizi ve çok daha ötesini merak etme isteği uyandıran bilim insanı Carl Sagan, bir gökbilimci ve astrobiyolog olarak görev yaptı. 1934 yılında Brooklyn’de dünyaya gelen bilim insanı, 1996 yılında Seattle’da hayatını kaybetti.


Sagan’ın göklere bakmaktaki yeteneğiyle iletişim becerileri birbirleriyle hayli uyumluydu. Kendi kitabından uyarlanan Cosmos: A Personal Voyage belgeseli başta olmak üzere pek çok çalışmasıyla uzayı ve bilimi sıradan insan için anlaşılır kıldı.
İşte modern bilimin en önemli isimlerinden Carl Sagan hakkında hayatından ilgi çekici 12 bilgi!

1. Harvard Üniversitesi Sagan’ın Akademisyenlik Başvurusunu Reddetmişti​

Sagan’ın akademik kariyeri Harvard’ta başlasa da, 5 yıllık asistan profesörlük süreci sona erdiğinde, çalışmalarına kadrolu olarak üniversitede devam etmesi uygun görülmedi. Harvard’ın genç bilim insanını kalıcı olarak kabul etmemesindeki en önemli sebep bir öğretmeninin çalışmaları hakkında “laf kalabalığı ve kullanışsız” yorumunda bulunmasıydı.


Sagan bu reddin ardından şansını Cornell’de denedi ve 1996’daki ölümüne kadar çalışmalarına orada devam etti.

2. Bütün Eserlerini Önce Ses Kaydına Alıp Sonra Yazıya Geçirirdi​

1994’te yayımlanan Soluk Mavi Nokta’nın 20 taslağı ABD Kongre Kütüphanesi’nde görülebilir. Sagan’ın pek çok eseri, bunun gibi, sürekli revizelere, bitmez taslaklara sahip. Hatta kimi eserleri yayımlanmasından yıllar sonra eklenmiş, yeni bilgiler taşıyan kısımlarla dolu.

Ünlü bilim insanının bu kadar çok yeniden yazım kullanması bir yerden sonra eserlerin ilk hâlinin ses kaydı olmasına sebep olmuş. Kasetlerden dinleyerek yazıya çeken öğrenciler Sagan’a teslim ediyor ve hiç değilse o ilk taslak oluşurken ortaya çıkan kâğıt dağlarından kaçınılıyormuş.

3. “Kuşlar Neden Uçar?” İsimli Bir Çocuk Kitabı Yazmayı Planlamıştı​

1993’te “Neden?” sorusu üzerinde duran bir çocuk kitapları serisini düşünmeye başlamış. “Neden Yazlar Sıcak Geçer?”, “Neden Göller Var?” ve “Hava Nedir?” serideki diğer kitapların konularıymış. Sagan’ın ömrü bu fikri metne dökmeye yetmemiş.

4. Uzay İstasyonu Fikrine Karşı Çıkmış​

Sagan NASA’nın Uzay İstasyonu fikrini hiç de hoş karşılamamış. Ünlü astronoma göre gezegenin hemen dibindeki bir İstasyon’a gitmek uzay keşfi değilmiş. Sagan için robotlar kullanarak uzak gezegenlere gitmek esas hedef olmalı, bir istasyon da ancak insanları uzun yolculuklara hazırlamak için makul bir fikir.

5. İklim Değişikliğine Dikkat Çeken İlk İsimlerdendi​

​

​

1960’da yazdığı doktora tezi Venüs’ün atmosferini konu alıyordu. Teorik modeli gezegenin son derece yüksek yüzey sıcaklığının atmosferdeki sera etkisinden kaynaklandığını ortaya çıkardı. Konu hakkında Kozmos kitabından bir alıntı:

“Venüs’ün yüzeyi bir uyarı, bizimkine benzeyen bir gezegende yaşanabilecek facialara dair bir uyarı.”

6. Kongre Kütüphanesi’ndeki Carl Sagan Arşivi, “Family Guy” Dizisinin Yaratıcısı Tarafından Fonlandı​

Carl Sagan’ın bütün eserlerinin yanında taslakları ve dağınık notları gibi materyallerden oluşan “bin kutuluk” bir koleksiyon ABD’deki en büyük kütüphane olan Kongre Kütüphanesi’nde sergileniyor. Sagan’ın vefatının ardından eşi Ann Druyan’ın çabalarıyla bir araya getirilen koleksiyon, Family Guy dizisinin yaratıcısı Seth MacFarlane’in bağışladığı açıklanmayan bir miktarla satın alınmış. “Seth MacFarlane Koleksiyonu, Carl Sagan ve Ann Druyan Arşivi” adıyla sergilenen eserlerin arasında Sagan’ın ilk not defterleri ve sınav kâğıtları bile var.

7. Hiç Söylemediği Bir Sözle Ünlü Oldu​

Johnny Carson’un sunduğu Tonight Show’da birkaç kez boy gösteren Sagan, bir noktadan sonra sunucunun mizahının da hedefi oldu. Carson’un, boyunlu kazak dahil kusursuz yaptığı Sagan taklidinde geçen “milyarlarca ve milyarlarca” kalıbı, Sagan’ın en ünlü deyimleri arasında.




İşin aslıysa farklı. Sagan hiç bu kalıbı kullanmadı ama uzayın büyüklüğünü betimlemek için milyon, milyar ve trilyonları sürekli tekrarladığı da bir gerçek.

8. Sagan ve Ann Druyan Sadece Bir Telefon Görüşmesi Sürecinde Çıkıp Ardından Nişanlanmışlar​

Sagan ve Druyan birbirlerine Voyager mesajını hazırlarken âşık olmuş. İkilinin kısa süren flört evresi kayda eklenecek bir Çin müziği ararken ortaya çıkmış. Druyan geç mesailerden birinde “Akan Nehir” adında bir melodiye denk gelmiş ve heyecanla Sagan’ı aramış. İkili o zamana kadar iş partneri ve arkadaş olsa da aralarında başka hiçbir şey yokmuş. Telefonda ne konuşuldu bilmiyoruz ama o çağrı sona erdiğinde telefonu nişanlı bir çift olarak kapatmışlar.

9. Esrarın Yasallaşması için Çalıştı​

1969’da Time dergisinde marihuana kullanmanın kişisel faydalarından bahseden makaleyi yazan Mr X, Carl Sagan’dan başkası değildi. Ünlü bilim insanı, gençliği boyunca uyuşturucu kullandığını 30’larının sonunda kabul etti. Sagan’a göre, “içimizdeki hassas yönü ve kardeşlik duygumuzu ortaya çıkartan bir ilacın yasal olmaması öfke uyandırıcı,” bir olaydı.

10. Star Trek’teki Çeşitlilik Azlığı Canını Sıkmıştı​

1978’de bilimkurgu eserlerin hayatındaki önemini anlatan bir yazı kaleme alan Sagan, Star Trek’in çok beyaz olmasından dert yakınmış:
“Yüzyıllarca gelecekteki bir geminin küresel toplumdan seçilmiş üyeleri utanç verici düzeyde Anglo-Amerikan. Ayrıca, dizideki 12 ya da 14 yıldızlararası aracın sadece ikisi -Kongo ve Potemkin- İngilizce olmayan isimlere sahip.”

11. Mars’ı Kendi Başına Bırakmamız Gerektiğini Düşünüyordu​

Uzayı keşfetme kendisinin en büyük tutkusu olsa da, Sagan’a göre Mars’ı korumak uzayda yol alma limitimizi azaltma pahasına bile değecek kadar önemli.
Ünlü astronom, Cosmos belgeselinde tezini şöyle açıklıyor:

“Mars’ta hayat varsa, Mars’ta hiçbir şey yapmamamız gerektiğine inanıyorum. O durumda, Mars, Marslılara aittir. Marslılar sadece mikroplardan ibaret olsa bile. Bizden bağımsız bir biyolojinin varlığı hayal edebileceğimizden çok daha büyük bir servet ve o hayatın korunması, Mars’ın herhangi bir diğer olası kullanımından çok daha kıymetli.`

12. Bir “Contact” Oyunu Yapma İsteği Vardı​

Ülkemizde de Mesaj adıyla vizyona giren Contact, ünlü yazarın tek romanı. Metin aslında ilk taslaklarda bir video oyunu olarak geliştirilmişti. Oyuncular Dünya’ya bir mesaj getiren bir uzaylıyı kontrol edecek ve evren boyunca pek çok farklı tehlikeden kaçmaya çalışacaktı. Sagan oyunda insanları canlandıracağımız bazı bölümlerin de olacağı, döneminin çok ilerisinde bir oyun düşünmüş olsa da, bu tasarı hiçbir zaman meyvesini vermedi.




Sagan göremese de, 1997’de romandan aynı adla uyarlanan, yönetmen koltuğunda Robert Zemeckis’in oturduğu bir film yapılmıştı.

İşte En Popüler Carl Sagan Kitapları​

• Kozmos: Evrenin ve Yaşamın Sırları
• Karanlık Bir Dünyada Bilimin Mum Işığı
• Cennetin Ejderleri & İnsan ZekÂsının Evrimi Üzerine Düşünceler
• Tanrı’nın Kapısını Çalan Bilim
• Milyarlarca ve Milyarlarca
• Mesaj
• Nükleer Kış / Silahlanma Yarışının Sonu
• Atalarımızın Gölgesinde

Kaynak