8.2. Besin İsrafının Önlenmesi
Beslenmeyi; besin öğelerinin türleri, miktarları, özellikleri, besinlerin organizmadaki
görevleri, besinlerin bileşimi, fiziksel, kimyasal özellikleri, üretimden tüketime kadar
uygulanan işlemler ve besin kalitesi etkiler. Beslenmede amaç; bireyin yaşına, cinsiyetine
bulunduğu fizyolojik ortama göre gerekli besin öğelerinden yeterince almasıdır.
Sağlıklı beslenmenin oluşturulmasında besinlerin seçimine, saklanmasına, hazırlama
ve pişirilmesine özen göstermek gerekir. Gıda harcamalarında; düzenli ve planlı olunması,
israftan kaçınılması, yiyeceklerdeki besin kayıplarının önlenmesi önem taşır. Beslenme
eğitimi yetersizliği, satın alma, saklama, hazırlama, pişirme teknikleri hakkında bilgi
yetersizliği besin israfına yol açar.
8.2.1. Besinlerin Seçimi ve Satın Alınması
Besinlerin satın alınmasında, gıdaların besin değerleri hakkında bilgi sahibi
olunmalıdır.
Aile bireylerinin; beslenme alışkanlıkları, ekonomik durumları göz önünde
bulundurulmalıdır.
Öğünlerde, her besin grubuna yer verilmelidir.
Besinlerin hazırlanması ve pişirilmesinde, besin kayıpları önlenmelidir.
Besinleri, mevsiminde tüketmeye özen gösterilmelidir. Turfanda besinler yerine
mevsime uygun besin seçilmelidir.
Sebze ve meyveler taze tüketilmelidir.
Satın alınırken fiyatı aynı olan besinlerden, besin değeri yüksek olan tercih
edilmelidir. Örneğin; asitli içecek yerine süt; ayran v.b. alınmalıdır.
Aynı besin grubunda olan besinlerden aile bütçesine göre daha ucuz olanı tercih
edilmelidir. Örneğin; pirinç yerine bulgur, reçel yerine pekmez.
Satın alınacak besin miktarı hesaplanarak gıda israfından kaçınılmalıdır
(gereğinden fazla alınmamalıdır).
(Satın alınacak besin miktarı=Bir porsiyon yemeğe giren besin miktarı × yiyecek kişi
sayısı) Örneğin; üç kişilik aile için et alınacaksa kişi başı 180–200 gram et × 3 = 540–600
gram et alınmalıdır.
Besin satın alırken haftalık yemek listesi yapılmalı; bu listede tüm besin
gruplarına yer verilmelidir.
İşlenmiş ürünlerin üretim ve son kullanma tarihlerine bakılmalıdır. Etiketsiz
ambalajı yırtık, delik ürünler alınmamalıdır.
Beslenmeyi; besin öğelerinin türleri, miktarları, özellikleri, besinlerin organizmadaki
görevleri, besinlerin bileşimi, fiziksel, kimyasal özellikleri, üretimden tüketime kadar
uygulanan işlemler ve besin kalitesi etkiler. Beslenmede amaç; bireyin yaşına, cinsiyetine
bulunduğu fizyolojik ortama göre gerekli besin öğelerinden yeterince almasıdır.
Sağlıklı beslenmenin oluşturulmasında besinlerin seçimine, saklanmasına, hazırlama
ve pişirilmesine özen göstermek gerekir. Gıda harcamalarında; düzenli ve planlı olunması,
israftan kaçınılması, yiyeceklerdeki besin kayıplarının önlenmesi önem taşır. Beslenme
eğitimi yetersizliği, satın alma, saklama, hazırlama, pişirme teknikleri hakkında bilgi
yetersizliği besin israfına yol açar.
8.2.1. Besinlerin Seçimi ve Satın Alınması
Besinlerin satın alınmasında, gıdaların besin değerleri hakkında bilgi sahibi
olunmalıdır.
Aile bireylerinin; beslenme alışkanlıkları, ekonomik durumları göz önünde
bulundurulmalıdır.
Öğünlerde, her besin grubuna yer verilmelidir.
Besinlerin hazırlanması ve pişirilmesinde, besin kayıpları önlenmelidir.
Besinleri, mevsiminde tüketmeye özen gösterilmelidir. Turfanda besinler yerine
mevsime uygun besin seçilmelidir.
Sebze ve meyveler taze tüketilmelidir.
Satın alınırken fiyatı aynı olan besinlerden, besin değeri yüksek olan tercih
edilmelidir. Örneğin; asitli içecek yerine süt; ayran v.b. alınmalıdır.
Aynı besin grubunda olan besinlerden aile bütçesine göre daha ucuz olanı tercih
edilmelidir. Örneğin; pirinç yerine bulgur, reçel yerine pekmez.
Satın alınacak besin miktarı hesaplanarak gıda israfından kaçınılmalıdır
(gereğinden fazla alınmamalıdır).
(Satın alınacak besin miktarı=Bir porsiyon yemeğe giren besin miktarı × yiyecek kişi
sayısı) Örneğin; üç kişilik aile için et alınacaksa kişi başı 180–200 gram et × 3 = 540–600
gram et alınmalıdır.
Besin satın alırken haftalık yemek listesi yapılmalı; bu listede tüm besin
gruplarına yer verilmelidir.
İşlenmiş ürünlerin üretim ve son kullanma tarihlerine bakılmalıdır. Etiketsiz
ambalajı yırtık, delik ürünler alınmamalıdır.