Aristoteles, varlıkla ilgili tüm bilgimizi on başlık altında toplamış ve bunlara kategoriler adını vermiştir.
On kategori: Nicelik, nitelik, görecelik, zaman, yer, durum, iyelik, etki, edilgi ve cevher (töz).
Cevher (töz), Aristoteles’e göre bu kategorilerin içindeki esas belirleyici kategoridir:
Nesnelerin içinde bulunduğu oluş ve değişime karşın değişmeyen yönü.
Fiziksel nesnelerin duyularla algılanamayan, akılla kavranılan yönü.
Varlıkların gösterdiği bütün değişimlere rağmen yönü.
O varlığın o varlık (insanın insan, ağacın ağaç) olmasını sağlayan yönü.
Aristoteles’e göre bir varlığı bilmek onun cevherini (tözünü) bilmektir.
Cevher genelin (tümelin) cevheri ve tekilin cevheri olarak ikiye ayrılır.
Genelin cevheri:
İnsan’ın cevheri tüm insanlar için “insanı insan yapan şeydir”.
Tekilin cevheri:
Timur’un cevheri, Timur adındaki kişiyi diğer insanlardan ayıran şeydir.
Beş Tümel: Porphyrios ağacı
1. Cins:
Altında türlerin sırlandığı şeydir.
2. Tür:
Cinsin altında sıralanan, ortak özellikleri olan ikikavramdan içlemi daha geniş olandır.
3. Ayrım:
Türün cinsten ayrılmasını sağlayan özelliktir. İnsan akıllılık özelliği ile duygulu canlılardan ayrılır.
4. Özgülük:
Yalnız bir türe ait olan ve zorunlu olarak ayırıma bağlı olan özelliktir. Örneğin; kültür ve sosyalleşme insan için birer özgülüktür.
5. İlinti:
Birçok türde ortaklaşa bulunan özelliklerdir. Örneğin; uyumak, büyümek, üremek insanın ilintisidir.
Kaynak: krkariyerrehberlik
On kategori: Nicelik, nitelik, görecelik, zaman, yer, durum, iyelik, etki, edilgi ve cevher (töz).
Cevher (töz), Aristoteles’e göre bu kategorilerin içindeki esas belirleyici kategoridir:
Nesnelerin içinde bulunduğu oluş ve değişime karşın değişmeyen yönü.
Fiziksel nesnelerin duyularla algılanamayan, akılla kavranılan yönü.
Varlıkların gösterdiği bütün değişimlere rağmen yönü.
O varlığın o varlık (insanın insan, ağacın ağaç) olmasını sağlayan yönü.
Aristoteles’e göre bir varlığı bilmek onun cevherini (tözünü) bilmektir.
Cevher genelin (tümelin) cevheri ve tekilin cevheri olarak ikiye ayrılır.
Genelin cevheri:
İnsan’ın cevheri tüm insanlar için “insanı insan yapan şeydir”.
Tekilin cevheri:
Timur’un cevheri, Timur adındaki kişiyi diğer insanlardan ayıran şeydir.
Beş Tümel: Porphyrios ağacı
Altında türlerin sırlandığı şeydir.
2. Tür:
Cinsin altında sıralanan, ortak özellikleri olan ikikavramdan içlemi daha geniş olandır.
3. Ayrım:
Türün cinsten ayrılmasını sağlayan özelliktir. İnsan akıllılık özelliği ile duygulu canlılardan ayrılır.
4. Özgülük:
Yalnız bir türe ait olan ve zorunlu olarak ayırıma bağlı olan özelliktir. Örneğin; kültür ve sosyalleşme insan için birer özgülüktür.
5. İlinti:
Birçok türde ortaklaşa bulunan özelliklerdir. Örneğin; uyumak, büyümek, üremek insanın ilintisidir.
Kaynak: krkariyerrehberlik