BirDevrinSonu
Üye
-
- Katılım
- Ocak 10, 2010
-
- Mesajlar
- 38,599
-
- Tepkime puanı
- 3,179
-
- Puanları
- 354
-
- Konum
- Napıcan ?
unutma nedenleri - neden unuturuz - bastırma duygusu - duygulara ket vurma - bilinç altına atmak
Geçmişte öğrenilmiş bilgi, beceri ve nesnelerin gerektiğinde hatırlanmaması, karşılaşıldığında tanınmaması olayına, unutma denir. Unutma, öğrenilenlerin bellekten silinmesi, kaybolması olayıdır.
Unutma belleğin bütün aşamalarında görülür. Bilgiler, kısa süreli bellekte kullanıldıktan sonra uzun süreli belleğe aktarılmazsa tamamen unutulur. Uzun süreli belleğe aktarılan bilgiler ise tam olarak unutulmaz. Uzun süreli bellekte unutma değil hatırlamama söz konusudur. Hatırlamama, bellekte var olan bilginin yeterli ipucu olmadığı için çağrılamamasıdır. Dersine çok iyi çalışan bir öğrencinin sorulan sorunun cevabını hatırlamamasının nedeni unutma değil heyecandır. Öğrenci dersten çıktıktan sonra, sorunun cevabını hatırlar. Burada heyecan, bellekten doğru cevabın çağrılmasına engel olmuştur.
Günümüzde, unutmanın nasıl gerçekleştiği tam olarak bilinmemektedir. Ancak yapılan araştırmalar birçok faktörün unutmaya neden olduğunu göstermiştir. Bu faktörler; elde edilen bilginin kullanılmaması, ket vurma, bastırma ve organik bozukluk gibi faktörlerdir.
BİLGİLERİN UZUN SÜRE KULLANILMAMASI: Hepimiz ilkokuldayken kısa şiirler ve şarkılar öğreniriz. Bunları, sonraki yaşantımızda kullanmazsak, yani zaman zaman söylemezsek, unuturuz ya da hatırlamada güçlük çekeriz. Lise II. sınıfta okuyan bir öğrenci, ortaokuldan sonra okumadığı derslerle ilgili bilgileri, kullanmadığı için unutur. Uzun süre televizyon tamir etmeyen tamirci belli bir zaman sonra bildiklerini unutmaya başlar. Özellikle ezbere dayalı teorik bilgiler başta olmak Üzere tüm bilgiler, tekrar edilmezse unutulur. Derslerimizi öğrenirken aralıklı olarak bilgilerimizi tekrar edersek, gerektiğinde hatırlamak daha kolay olur.
Bir bilgi ya da nesnenin öğrenilmesi için önce algılanması gerekir. Bı. algıların belleğe kaydedilmesi ve zaman zaman tekrar edilmesi hem öğrenmenin daha kuvvetli olmasını sağlar hem de hatırlamayı kolaylaştırır. Sık ve yeterli sayıda yapılan tekrar, iyi bir öğrenmeye ve öğrenilen davranışların alışkanlık hâline gelmesine neden olur. Alışkanlık, iyi öğrenme sonucu sürekli olarak oıt.ıya çıkan ve otomatik olarak yapılan davranıştır. Alışkanlık hâline dönüşen bilgiler, organizma tarafından davranış olarak sürekli kullanılır. Bu nedenle, bellekte çok iyi bir yer edinmiştir ve hatırlamak için önemli bir çaba gerektirmez.
KET VURMA: Sürekli iç ve dış uyarıcıların etkisi altındayız. Her an yeni bilgiler öğreniyoruz. Öğrendiğimiz her bilgi, bir önceki bilgiye ya da önceden öğrendiğimiz bir bilgi, yeni öğrendiğimiz bir bilgiye etki etmekte, ondan etkilenmektedir. İşte, önceden öğrendiğimizin şimdi öğrendiklerimize; şimdi öğrendiklerimizin de daha önce öğrendiklerimize bozucu etkide bulunmasına ket vurma denir. Örneğin, farklı iki dili aynı anda öğrenmeye çalışan bir kışı, bu durumla karşı karşıya kalır. Her dilin özelliği, diğer dile etkide bulunabilir.
Eğer, önceden öğrendiklerimiz, şimdi öğrendiklerimize bozucu etkide bulunuyorsa, buna ileriye doğru ket vurma; eğer şimdi öğrendiklerimiz önceden öğrendiklerimize bozucu etkide bulunuyorsa bu duruma da geriye doğru ket vurma denir. Bir günde birden fazla derste yeni bilgiler öğreniyoruz. Günün son saatinde öğrendiğimiz bilgiler, ilk saatlerde öğrendiğimiz bilgilerin bir bölümünü unutmamıza neden olur. Bu durum geriye doğru ket vurmadan kaynaklanır. Aynı zamanda ilk saatlerde öğrendiğimiz bilgiler de son saatte öğrendiğimiz bilgilerin bir bölümünün unutulmasına neden olur. Bu durum da ileriye doğru ket vurmadan kaynaklanır.
Uzun süre mobilyacı olarak çalışan bir insan daha sonra tornacılık yapmaya başlar. Fakat mobilya ile ilgili bilgiler, tornacılık ile ilgili yeni öğrendiklerini unutturur ve hata yapmasına neden olur. Bu durum ileri ket vurmadır. Voleybol öğrenen bir kişi antrenmandan hemen sonra futbol oynamaya ya da kitap okumaya başlarsa öğrendiklerini unutması hızlanır. Bu durum geriye ket vurmadır.
Ket vurma ile negatif transfer, birbirine yakın fakat farklı durumlardır. Ket vurmada bilgiler birbirini unuttururken negatif transferde ise yeni öğrenilecek bilgilerde güçlükler yaşanır.
BASTIRMA (BİLİNÇ ALTINA ATMA): Birey, beğenmediği yaşantıları, kendini rahatsız eden olay, durum ya da kişilerle ilgili anıları, bilinçaltına atar. Böylece hatırlamak istemediği ve kendine sıkıntı veren bu durumdan kurtulmuş olur. Toplumun beğenmediğini düşündüğümüz duygu, düşünce ve arzularımızı da bu yolla bilinçaltına iterek unuturuz ve rahatsız edici durumdan kurtuluruz. Bir gencin sevmediği bir
arkadaşının doğum gününü, davet edildiği hâlde unutması buna örnektir.
ORGANİK NEDENLER: Unutmanın bir başka nedeni ise organik bozukluklardır Geçirilen kazalar ya da hastalıkların beyin ve sinir sistemine bir zarar vermesi sonucu, hasarın miktarına göre, geçmiş yaşantı, bilgi ve beceriler tamamen ya da kısmen unutulur. Amnezi denilen bu durumun dışında yaşlılık nedeniyle ortaya çıkan bedensel çöküntü, frengi gibi mikrobik faktörlerdir. Ayrıca aşırı derecede uyuşturucu kullananlarda da amnezi görülmektedir.
Unutmayı azaltmak ve hatırlamayı kolaylaştırmak için;
• Öğrenmenin tam olması,
• Öğrenilen bilgilerin anlamlı ya da birey birey tarafından anlamlandırılmış olması,
• Öğrenmeden sonra tekrar yapılması, yani bilginin kullanılması,
• Belleğin ve bellek kapasitesinin güçlendirilmesi gerekir.
Geçmişte öğrenilmiş bilgi, beceri ve nesnelerin gerektiğinde hatırlanmaması, karşılaşıldığında tanınmaması olayına, unutma denir. Unutma, öğrenilenlerin bellekten silinmesi, kaybolması olayıdır.
Unutma belleğin bütün aşamalarında görülür. Bilgiler, kısa süreli bellekte kullanıldıktan sonra uzun süreli belleğe aktarılmazsa tamamen unutulur. Uzun süreli belleğe aktarılan bilgiler ise tam olarak unutulmaz. Uzun süreli bellekte unutma değil hatırlamama söz konusudur. Hatırlamama, bellekte var olan bilginin yeterli ipucu olmadığı için çağrılamamasıdır. Dersine çok iyi çalışan bir öğrencinin sorulan sorunun cevabını hatırlamamasının nedeni unutma değil heyecandır. Öğrenci dersten çıktıktan sonra, sorunun cevabını hatırlar. Burada heyecan, bellekten doğru cevabın çağrılmasına engel olmuştur.
Günümüzde, unutmanın nasıl gerçekleştiği tam olarak bilinmemektedir. Ancak yapılan araştırmalar birçok faktörün unutmaya neden olduğunu göstermiştir. Bu faktörler; elde edilen bilginin kullanılmaması, ket vurma, bastırma ve organik bozukluk gibi faktörlerdir.
BİLGİLERİN UZUN SÜRE KULLANILMAMASI: Hepimiz ilkokuldayken kısa şiirler ve şarkılar öğreniriz. Bunları, sonraki yaşantımızda kullanmazsak, yani zaman zaman söylemezsek, unuturuz ya da hatırlamada güçlük çekeriz. Lise II. sınıfta okuyan bir öğrenci, ortaokuldan sonra okumadığı derslerle ilgili bilgileri, kullanmadığı için unutur. Uzun süre televizyon tamir etmeyen tamirci belli bir zaman sonra bildiklerini unutmaya başlar. Özellikle ezbere dayalı teorik bilgiler başta olmak Üzere tüm bilgiler, tekrar edilmezse unutulur. Derslerimizi öğrenirken aralıklı olarak bilgilerimizi tekrar edersek, gerektiğinde hatırlamak daha kolay olur.
Bir bilgi ya da nesnenin öğrenilmesi için önce algılanması gerekir. Bı. algıların belleğe kaydedilmesi ve zaman zaman tekrar edilmesi hem öğrenmenin daha kuvvetli olmasını sağlar hem de hatırlamayı kolaylaştırır. Sık ve yeterli sayıda yapılan tekrar, iyi bir öğrenmeye ve öğrenilen davranışların alışkanlık hâline gelmesine neden olur. Alışkanlık, iyi öğrenme sonucu sürekli olarak oıt.ıya çıkan ve otomatik olarak yapılan davranıştır. Alışkanlık hâline dönüşen bilgiler, organizma tarafından davranış olarak sürekli kullanılır. Bu nedenle, bellekte çok iyi bir yer edinmiştir ve hatırlamak için önemli bir çaba gerektirmez.
KET VURMA: Sürekli iç ve dış uyarıcıların etkisi altındayız. Her an yeni bilgiler öğreniyoruz. Öğrendiğimiz her bilgi, bir önceki bilgiye ya da önceden öğrendiğimiz bir bilgi, yeni öğrendiğimiz bir bilgiye etki etmekte, ondan etkilenmektedir. İşte, önceden öğrendiğimizin şimdi öğrendiklerimize; şimdi öğrendiklerimizin de daha önce öğrendiklerimize bozucu etkide bulunmasına ket vurma denir. Örneğin, farklı iki dili aynı anda öğrenmeye çalışan bir kışı, bu durumla karşı karşıya kalır. Her dilin özelliği, diğer dile etkide bulunabilir.
Eğer, önceden öğrendiklerimiz, şimdi öğrendiklerimize bozucu etkide bulunuyorsa, buna ileriye doğru ket vurma; eğer şimdi öğrendiklerimiz önceden öğrendiklerimize bozucu etkide bulunuyorsa bu duruma da geriye doğru ket vurma denir. Bir günde birden fazla derste yeni bilgiler öğreniyoruz. Günün son saatinde öğrendiğimiz bilgiler, ilk saatlerde öğrendiğimiz bilgilerin bir bölümünü unutmamıza neden olur. Bu durum geriye doğru ket vurmadan kaynaklanır. Aynı zamanda ilk saatlerde öğrendiğimiz bilgiler de son saatte öğrendiğimiz bilgilerin bir bölümünün unutulmasına neden olur. Bu durum da ileriye doğru ket vurmadan kaynaklanır.
Uzun süre mobilyacı olarak çalışan bir insan daha sonra tornacılık yapmaya başlar. Fakat mobilya ile ilgili bilgiler, tornacılık ile ilgili yeni öğrendiklerini unutturur ve hata yapmasına neden olur. Bu durum ileri ket vurmadır. Voleybol öğrenen bir kişi antrenmandan hemen sonra futbol oynamaya ya da kitap okumaya başlarsa öğrendiklerini unutması hızlanır. Bu durum geriye ket vurmadır.
Ket vurma ile negatif transfer, birbirine yakın fakat farklı durumlardır. Ket vurmada bilgiler birbirini unuttururken negatif transferde ise yeni öğrenilecek bilgilerde güçlükler yaşanır.
BASTIRMA (BİLİNÇ ALTINA ATMA): Birey, beğenmediği yaşantıları, kendini rahatsız eden olay, durum ya da kişilerle ilgili anıları, bilinçaltına atar. Böylece hatırlamak istemediği ve kendine sıkıntı veren bu durumdan kurtulmuş olur. Toplumun beğenmediğini düşündüğümüz duygu, düşünce ve arzularımızı da bu yolla bilinçaltına iterek unuturuz ve rahatsız edici durumdan kurtuluruz. Bir gencin sevmediği bir
arkadaşının doğum gününü, davet edildiği hâlde unutması buna örnektir.
ORGANİK NEDENLER: Unutmanın bir başka nedeni ise organik bozukluklardır Geçirilen kazalar ya da hastalıkların beyin ve sinir sistemine bir zarar vermesi sonucu, hasarın miktarına göre, geçmiş yaşantı, bilgi ve beceriler tamamen ya da kısmen unutulur. Amnezi denilen bu durumun dışında yaşlılık nedeniyle ortaya çıkan bedensel çöküntü, frengi gibi mikrobik faktörlerdir. Ayrıca aşırı derecede uyuşturucu kullananlarda da amnezi görülmektedir.
Unutmayı azaltmak ve hatırlamayı kolaylaştırmak için;
• Öğrenmenin tam olması,
• Öğrenilen bilgilerin anlamlı ya da birey birey tarafından anlamlandırılmış olması,
• Öğrenmeden sonra tekrar yapılması, yani bilginin kullanılması,
• Belleğin ve bellek kapasitesinin güçlendirilmesi gerekir.