Seyretmeye doyamadığımız begonvillerle ilgili herşey!
Latince adı; Begonvil Bougainvillea
Budama şekline göre ya da bulunduğu toprağın besi durumuna göre 10-15 metre yükseklere tırmanabilen sarmaşık türü veya daha zayıf ve saksı gibi toprak azlığında bodur ağaçcık şeklinde gelişen süs ağacıdır.
Aslında küçük sarı yıldız şeklinde olan gerçek çiçeklerinin etrafını
genelde pembe
leylak mor
daha nadiren kırmızı
beyaz
sarı renklerde olabilen ve çiçek şeklinde farklılaşmış yapraklar çevreler. Görenlerin çiçek zannettiği
dalında kuruduğu zaman bile kağıtsı yapısı ile bir süre daha rengini korumaya devam eden bu çiçek yapraklar; duvarları
evlerin cephelerini kaplayarak altındaki gerçek yeşil yaprakları gizler.
Begonvil tropik ve tropik altı bölgelerin ağacı olup
yaz başından itibaren neredeyse sonbahar sonuna kadar pembe mor çiçekleri ile Akdeniz iklimli bahçeleri şenlendirir. Bahçelerde doğal yetişim alanının en Kuzey sınırı
İstanbul Büyükada ve diğer adalarıdır. Daha sert iklimli yerlerde kış donlarını atlatamaz.
Begonvil
bakımı çok kolay bir bitki olsa da; güzel
bol çiçek veren ve sağlıklı bir görünüm için budama yapmak şarttır.
Birkaç çeşit budama kaldırır.
Çalı Tipi ya da Bodur Begonviller
Bu türler
duvar üstlerinden aşağı sarkıtılarak
çit bitkisi olarak ya da saksılar içerisinde kullanılır. Düzenli budanmak isterler. Begonvil
gövdesi kalınlaştıkça daha çok dal üretir. Gelişigüzel yayılan bu dalları denetim altında tutmak için devamlı budama gerekebilir. Yapraklarını döktüğü şubat ayı
biçim vermek şubat ayı
biçim vermek için çok uygun bir zaman. Bu durumda tüm kırık ve aşınmış dalları temizleyin. Bodur kalması ve yuvarlak bir form alması için sıkı bir budama yapın.
Sarmaşık Begonvillerin Budanması
Bitkinin şekil almaya başladığı ilk iki sene çok önemlidir. Eğer pergola ya da bir duvarınızı kaplaması için boya gitmesini istiyorsanız birkaç ana dal bırakıp tüm dalları dipten budamalısınız. Eğer dipten budanmazsa yarım kalmış küçük dallardan çok sayıda yeni yan dal çıkar. Bu hoş bir görünüm vermez ve zamanla bitkiyi dentlemek güçleşir. Eğer bitki yaşlıysa
odunlaşmış ve çok kalınlaşmış ana gövdenin yanından çıkan sağlam ikinci ya da üçüncü dalın gelişmesine izin verin. Yaşlı gövde dipten kesildiğinde bitki gençleşir.
Begonvil Bakımı
Genelde büyük saksı ihtiyacı gösterdiğinden
balkonunuz için aldıysanız
buna dikkat ediniz. Ayrıca çok hassas olduğundan saksı büyütürken kök sistemini oynatmadan
kuru bıraktığınız toprağı ile sarsmadan bir bütün olarak çıkarıp yeni saksıya dikiniz. Güneşi çok sevmesine rağmen balkonda konuşlandıracaksanız
saksının yani köklerinin gölgede
serin kalmasına dikkat ediniz. Çiçekli bitkiyi kıskanarak sulayınız.
Bol sulama çiçeklerini birden bire bırakmasına neden olur. Ayrıca bu bitki dış mekân ağacı olduğundan
iç ortamlarda çiçeğini yine hemen döker. Ben câmekanda kış sonunda erkenden çiçeklendirdiğim begonvili
diğer bitkileri üşütmek pahasına gündüzleri açık cam önünde tutarak
çiçeklerini dökmemesini sağlamaya çalışıyorum ve kırağı soğuk tehlikesi ilk geçtiği ağaçların çiçeklenme döneminde balkona açık havaya çıkarıyorum.
Eğer Akdeniz özlemiyle begonvili İstanbul?da veya yakınında bir ılıman yörede bahçenizde yetiştirmek arzusundaysanız
size marketlerde satılan ve sıcak bölgelerde üretilmiş o yöre türleri yerine; Büyükada?ya giderek
çiçekçiden bu adanın özel türü olan bugenvil fidesinden almanızı kuvvetle öneririm!
Bitkiniz eğer saksı bitkisiyse ve eviniz Akdeniz bölgesi dışındaysa
don olmadan en geç Kasım?ın ortalarında bitkinizi korunaklı yerlere örneğin varsa camla kapatılmış balkona taşıyın. Ortam sıcaklığına göre ağaç yaprağını döker veya dökmeden kışı öyle geçirebilir. Kışın daha az sulayarak köklerini çürütmemek gerekir! İnce zayıf dalları ve dal uçları budama yapılırken bitkinin dikenlerinin elinize batmamasına dikkat ediniz.
Sıkı budamadan çekinmeyin. Bitkiniz ölmez daha canlı ve güzel dallar sağlıklı çiçekler oluşturur.
Ağaca Yönlendirme
Mor salkımda olduğu gibi
satın alırken
bitkinin sağlam bir gövde üzerinde gelişmiş olmasına dikkat edin. Dal budak sarmış bir begonvil fidesini ağaca yönlendirmek çok zaman ister iki fideyi birbirine dayayarak dikerseniz daha çabuk sonuç alırsınız.
Ağaca yönlendirme işlemi mor salkım örneğindeki gibidir.
İki değişik renkli begonvilden güzel bodur ağal elde edebilirsiniz. Mor ve kırmızı yan yana geldiğinde göz alıcı olur.
Begonvil Üretilmesi
Kitaplarda üretilmesinin kolay olduğu
ılık iklimlerde kışın veya geç sonbaharda kesilen çubukların aynı asma üretimi gibi
yataklama yöntemi ile üretildiği belirtilmekteyse de; amatörler için üretilmesi oldukça güçtür. Ben
başarısız denemelerden sonra
sürgün mevsiminde veya erken yazda
yarı odunlaşmış dallardan alınan kurşun kalem kalınlığında çelikleri nemli dere kumundan yatak içinde 45? yatık olarak yarısına kadar sapladığımda sonuç alabildim. Ayrıca kolay bulunur türler daha kolay köklenirken
az bulunur renklerdeki türleri çoğaltmak daha zor olmakta.
