Baryum Simgesi Nedir, Baryum Nerelerde Kullanılır, Baryum Özellikleri Hakkında Bilgi, Baryum Ne Demek, Baryumun Kullanıldığı alanlar, Baryum Nasıl Bir Maddedir
Baryum (Ba), periyodik tablonun ila grubunda yer alan toprak alkali metaller grubundan kimyasal element. Element olarak metalürjide, bileşikleri ise fişekçilikte, petrol madenciliğinde ve radyolojide kullanılır.
Özellikleri, bulunduğu yerler ve kullanım alanları. Kurşundan biraz daha sert olan baryumun yeni kesilmiş yüzeyleri gümüş gibi parlak beyaz renktedir. Doğada her zaman başka elementlerle bileşikler halinde bulunur. 1774’te İsveçli kimyacı Cari Wilhelm Scheele, pirolüsit (manganez dioksit) mineralinin yapısında az miktarda yeni bir bazm (baryum oksit) bulunduğunu belirleyerek, bu bazdan ürettiği baryum sülfat kristallerini, manganez elementinin bulucusu olan Johan Gottlieb Gahn’a yollamıştı. Bir ay sonra Gahn, barit mineralinin de baryum sülfattan oluştuğunu açıkladı. Elektrik pilinin kullanıma girmesinden sonra, 1808’de Sir Humphry Davy, baryumu elektroliz yoluyla element halinde ayırmayı başardı.
Baryum minerallerinin yoğunluklarının yüksek olmasına karşılık, baryumun kendisi oldukça hafiftir. Baryum, temel olarak barit ve viterit mineralleri halinde yer kabuğunun yaklaşık yüzde 0,05’ini oluşturur. Sanayide üretilen baryum, erimiş baryum klorürün elektroliziyle ya da baryum monoksit ve peroksit karışımının elektrikli vakum fırınında aluminyumla indirgenmesiyle elde edilir.
Baryum, havası boşaltılmış elektron lambalarında kalan eser haldeki gazlarla birleşerek tam bir boşluk (vakum) yaratmak için getter (ampul temizleyici) olarak, bakırın arıtılmasında indirgeyici olarak ve bazı alaşımların bileşeni olarak kullanılır. Nikelle oluşturduğu alaşım ısıtıldığında kolayca elektron saldığı için, elektron lambalarında ve buji elektrotlarında bu alaşımdan yararlanılır. 1939’da gerçekleştirilen deneylerde, atom numarası 92 olan uranyumun nötronlarla bombardıman edilmesinden sonra baryumun (atom numarası 56) ortaya çıkması, çekirdek bölünmesi olayının belirlenmesinde önemli bir adım oluşturmuştur.
Doğada bulunan baryum, yedi kararlı izotopunun karışımıdır: Baryum-138 (yüzde 71,66), baryum-137 (yüzde 11,32), baryum- 136 (yüzde 7,81), baryum-135 (yüzde 6,59), baryum-134 (yüzde 2,42), baryum-130 (yüzde 0,101) ve baryum-132 (yüzde 0,097). Aynca, kütle sayıları 126 ile 143 arasında sıralanan daha birçok radyoaktif izotopu elde edilmiştir. Baryum, bileşiklerinde +- 2 değerlidir. Çözeltilere karbonat (CO32), sülfat (SO42), kromat (Cr042) ya da fosfat (PO42) anyonları katılarak Ba*2 iyonu çökeltilebilir. Baryumun bütün çözünür bileşikleri zehirlidir.
Baryum bileşiklerinin çoğu, sülfatın sülfüre indirgenmesi yöntemiyle üretilir. Doğada barit minerali olarak bulunan ve beyaz, ağır bir toz olan baryum sülfat (BaSO4,)), bilinen bütün tuzlar içinde en az çözünenlerden biridir. Bu bileşik, kâğıt, kauçuk gibi maddelerin hazırlanmasında dolgu maddesi olarak ve mide-bağırsak kanalının X ışınlarıyla incelenmesinde bu ışınlan geçirmeyen kontrast madde olarak çok kullanılır. Baryum sülfat ile çinko sülfür karışımı olan litopon ise parlak beyaz bir pigmenttir.
Baryum sülfat genellikle öbür baryum bileşiklerinden yararlanarak hazırlanır. En önemli baryum bileşiklerinden biri olan baryum karbonat (BaCO3), elektroliz yoluyla klor ve alkali üretiminde sülfatı ayırmak için kullanılır. Ayrıca, başka baryum bileşiklerinin elde edilmesinde seramik, optik cam ve değerli cam eşya üretiminde, hoparlörlerde kullanılan seramik mıknatıslara yapımında da baryum karbonattan yararlanılır. Baryum karbonat, suda çözünmemesine karşılık midenin salgıladığı hidroklorik asitte çözündüğü için fare zehiri olarak da kullanılır.
Suda çözünen renksiz kristallerden oluşan baryum klorür (BaCİ2-2H20) laboratuvarlarda, çözünür sülfatlann çökeltilmesinde etkin madde olarak, sanayide ise deri, kauçuk, kumaş ve fotoğraf kâğıdı üretiminde sodyum sülfatla birlikte beyaz pigment ve dolgu maddesi olarak, aynca ışıl işlem banyolarında kullanılır. Baryum peroksit (Ba02) ise hidrojen peroksit ve oksijen üretiminde kullanılır. San ve yeşil dalgaboyunda ışık yayan uçucu baryum bileşikleri, alevi sarımsı yeşil renge boyar. Baryumun azot-oksijen grubu (NO3) ile oluşturduğu baryum nitrat ve klor-okjisen grubu (CIO 3) ile oluşturduğu baryum klorat, aleve renk verme özelliklerinden ötürü, yeşil sinyal ışıklarında ve aydınlatma fişeklerinde kullanılır.
Baryum (Ba), periyodik tablonun ila grubunda yer alan toprak alkali metaller grubundan kimyasal element. Element olarak metalürjide, bileşikleri ise fişekçilikte, petrol madenciliğinde ve radyolojide kullanılır.
Özellikleri, bulunduğu yerler ve kullanım alanları. Kurşundan biraz daha sert olan baryumun yeni kesilmiş yüzeyleri gümüş gibi parlak beyaz renktedir. Doğada her zaman başka elementlerle bileşikler halinde bulunur. 1774’te İsveçli kimyacı Cari Wilhelm Scheele, pirolüsit (manganez dioksit) mineralinin yapısında az miktarda yeni bir bazm (baryum oksit) bulunduğunu belirleyerek, bu bazdan ürettiği baryum sülfat kristallerini, manganez elementinin bulucusu olan Johan Gottlieb Gahn’a yollamıştı. Bir ay sonra Gahn, barit mineralinin de baryum sülfattan oluştuğunu açıkladı. Elektrik pilinin kullanıma girmesinden sonra, 1808’de Sir Humphry Davy, baryumu elektroliz yoluyla element halinde ayırmayı başardı.
Baryum minerallerinin yoğunluklarının yüksek olmasına karşılık, baryumun kendisi oldukça hafiftir. Baryum, temel olarak barit ve viterit mineralleri halinde yer kabuğunun yaklaşık yüzde 0,05’ini oluşturur. Sanayide üretilen baryum, erimiş baryum klorürün elektroliziyle ya da baryum monoksit ve peroksit karışımının elektrikli vakum fırınında aluminyumla indirgenmesiyle elde edilir.
Baryum, havası boşaltılmış elektron lambalarında kalan eser haldeki gazlarla birleşerek tam bir boşluk (vakum) yaratmak için getter (ampul temizleyici) olarak, bakırın arıtılmasında indirgeyici olarak ve bazı alaşımların bileşeni olarak kullanılır. Nikelle oluşturduğu alaşım ısıtıldığında kolayca elektron saldığı için, elektron lambalarında ve buji elektrotlarında bu alaşımdan yararlanılır. 1939’da gerçekleştirilen deneylerde, atom numarası 92 olan uranyumun nötronlarla bombardıman edilmesinden sonra baryumun (atom numarası 56) ortaya çıkması, çekirdek bölünmesi olayının belirlenmesinde önemli bir adım oluşturmuştur.
Doğada bulunan baryum, yedi kararlı izotopunun karışımıdır: Baryum-138 (yüzde 71,66), baryum-137 (yüzde 11,32), baryum- 136 (yüzde 7,81), baryum-135 (yüzde 6,59), baryum-134 (yüzde 2,42), baryum-130 (yüzde 0,101) ve baryum-132 (yüzde 0,097). Aynca, kütle sayıları 126 ile 143 arasında sıralanan daha birçok radyoaktif izotopu elde edilmiştir. Baryum, bileşiklerinde +- 2 değerlidir. Çözeltilere karbonat (CO32), sülfat (SO42), kromat (Cr042) ya da fosfat (PO42) anyonları katılarak Ba*2 iyonu çökeltilebilir. Baryumun bütün çözünür bileşikleri zehirlidir.
Baryum bileşiklerinin çoğu, sülfatın sülfüre indirgenmesi yöntemiyle üretilir. Doğada barit minerali olarak bulunan ve beyaz, ağır bir toz olan baryum sülfat (BaSO4,)), bilinen bütün tuzlar içinde en az çözünenlerden biridir. Bu bileşik, kâğıt, kauçuk gibi maddelerin hazırlanmasında dolgu maddesi olarak ve mide-bağırsak kanalının X ışınlarıyla incelenmesinde bu ışınlan geçirmeyen kontrast madde olarak çok kullanılır. Baryum sülfat ile çinko sülfür karışımı olan litopon ise parlak beyaz bir pigmenttir.
Baryum sülfat genellikle öbür baryum bileşiklerinden yararlanarak hazırlanır. En önemli baryum bileşiklerinden biri olan baryum karbonat (BaCO3), elektroliz yoluyla klor ve alkali üretiminde sülfatı ayırmak için kullanılır. Ayrıca, başka baryum bileşiklerinin elde edilmesinde seramik, optik cam ve değerli cam eşya üretiminde, hoparlörlerde kullanılan seramik mıknatıslara yapımında da baryum karbonattan yararlanılır. Baryum karbonat, suda çözünmemesine karşılık midenin salgıladığı hidroklorik asitte çözündüğü için fare zehiri olarak da kullanılır.
Suda çözünen renksiz kristallerden oluşan baryum klorür (BaCİ2-2H20) laboratuvarlarda, çözünür sülfatlann çökeltilmesinde etkin madde olarak, sanayide ise deri, kauçuk, kumaş ve fotoğraf kâğıdı üretiminde sodyum sülfatla birlikte beyaz pigment ve dolgu maddesi olarak, aynca ışıl işlem banyolarında kullanılır. Baryum peroksit (Ba02) ise hidrojen peroksit ve oksijen üretiminde kullanılır. San ve yeşil dalgaboyunda ışık yayan uçucu baryum bileşikleri, alevi sarımsı yeşil renge boyar. Baryumun azot-oksijen grubu (NO3) ile oluşturduğu baryum nitrat ve klor-okjisen grubu (CIO 3) ile oluşturduğu baryum klorat, aleve renk verme özelliklerinden ötürü, yeşil sinyal ışıklarında ve aydınlatma fişeklerinde kullanılır.