Türk Dili ve Edebiyatı Bağlaşıklık

F
  • Kullanıcı Fenerbahçe
  • Başlangıç tarihi Başlangıç tarihi
  • - Ortaöğretim
Bağlaşıklık​
Bir metinde dil öğelerinin (ek, kelime ve kelime grupları) dil bilgisi kurallarına uyularak yan yana getirilmesine (cümle oluşturulmasına) bağlaşıklık (dil bilgisi bağıntısı) adı verilir. Bağlaşıklık cümlede aşağıda unsurların gerçekleşmesinde etkilidir.

  • Bağlaşıklık cümlede anlam belirsizliğini ve bundan kaynaklanan anlatım bozukluğunu engeller.
Geleceğini annemden duydum.==> “Onun geleceğini annemden duydum.” ve ya “Senin geleceğini annemden duydum.
Yarışmada birinci olduğuna sevindim. ==> “Senin yarışmada birinci olduğuna sevindim.” Ya da “Onun yarışmada birinci olduğuna sevindim.”

  • Eklerin eksik veya yanlış kullanılmasına ve bundan doğacak anlatım bozukluğuna engel olur.
Bu çocuklar fakir ülkenin, savaş nedeniyle gerekli eğitimi alamayan çocuklardır.==>Bu çocuklar fakir ülkenin, savaş nedeniyle gerekli eğitimi alamayan çocuklarıdır.
Senin en sevdiğim yanın derslerine düzenli çalıştığındır. ==> Senin en sevdiğim yanın derslerine düzenli çalışmandır.

  • Dolaylı tümleç eksikliğini ve bundan kaynaklanan anlatım bozukluklarını engeller.
Öğrencileri rahat edecekleri odalara yerleştirip, en iyi imkânları sağladı. ==>Öğrencileri rahat edecekleri odalara yerleştirip onlara en iyi imkânları sağladı.
Burada daha çok eski arkadaşlarını arıyor, hasret duyuyordu. ==> Burada daha çok eski arkadaşlarını arıyor, onlara hasret duyuyordu

  • Nesne eksikliklerini ve bundan kaynaklanan anlatım bozukluklarını engeller.
Televizyona çok bakıyor, akşama kadar kapatmıyor. ==> Televizyona çok bakıyor, televizyonu akşama kadar kapatmıyor.
Herkesin fikrine saygı gösteriyor, dinliyor.==> Herkesin fikrine saygı gösteriyor, onları dinliyor

  • Özne eksikliğini ve bundan kaynaklanan anlatım bozukluklarını engeller.
Kapıya dayanmayın, dün boyandı. ==> Kapıya dayanmayın, kapı dün boyandı.
Nüfus sayımı bu yıl yapıldı, bir hayli artmış.==> Nüfus sayımı bu yıl yapıldı, nüfusumuz bir hayli artmış

  • Fiilin veya yardımcı fiilin yanlış kullanılmasını ve bundan doğan anlatım bozukluklarını engeller.
Ekşiyi az, acıyı ise hiç sevmezdi. ==> Ekşiyi az sever, acıyı ise hiç sevmezdi.
Kitap için kendine verilen paranın eksik ve yeterli olmadığını söyledi. ==> Kitap için kendine verilen paranın eksik olduğunu ve yeterli olmadığını söyledi
Bu davranışıyla bize yarar mı sağladı zarar mı belli değil. ==> Bu davranışıyla bize yarar mı sağladı zarar mı verdi belli değil.

  • Kelimelerin cümle içinde yanlış yerde kullanılmasını ve bundan kaynaklanan anlatım bozukluklarını engeller.
Alınan bu karar savaşta askerin daha çok ölmesine neden oldu. ==> Alınan bu karar savaşta daha çok askerin ölmesine neden oldu
İzinsiz inşaata girilmez. ==> İnşaata izinsiz girilmez.

  • Gereksiz kelime kullanılmasını ve bundan doğacak anlatım bozukluklarını engeller.
Yalnız gitmekten korkmuş, annesiyle birlikte gitmiş. ==> Yalnız gitmekten korkmuş, annesiyle gitmiş
Yüksek sesle bağırmana gerek yok. ==> Bağırmana gerek yok.

  • Tamlama yanlışlıklarını ve bundan doğacak anlatım bozukluklarını engeller.
Kaza yerine birçok askerî ve polis aracı geldi. ==> Kaza yerine birçok askerî araç ve polis aracı geldi.
Bu önlemler ekonomik ve sağlık açısından olumlu sonuçlar verdi ==> Bu önlemler ekonomik açıdan ve sağlık açısından olumlu sonuçlar verdi

  • Etken ve edilgen fillerin bir arada kullanılmasını ve bundan doğacak anlatım bozukluklarını engeller.
Bütün yemekleri hazırlayıp bir kenara koyulmalıdır. ==> “Bütün yemekleri hazırlayıp bir kenara koymalıdır” ve ya Bütün yemekler hazırlanarak bir kenara koyulmalıdır.
Bazı yolcuların giriş işlemleri yapmaya başlandı. ==> Bazı yolcuların giriş işlemleri yapılmaya başlandı.

  • Ek fiilin kullanılmamasını ve bundan doğacak anlatım bozukluklarını engeller.
Boyu kısa bedeni de pek biçimli değildi. ==> Boyu kısaydı bedeni de pek biçimli değildi.
O yaşlı şair geleneklere bağlı, ama yeniliklere kapalı değildi. ==> O yaşlı şair geleneklere bağlıydı, ama yeniliklere kapalı değildi.

  • Farklı yüklemlerin aynı özneye bağlanmasını ve bundan doğacak anlatım bozukluklarını engeller.
Hiç kimse okula gelmedi, geziye gitti. ==> Hiç kimse okula gelmedi, herkes geziye gitti.
Annem hiçbirimizi azarlamaz, severdi. ==> Annem hiçbirimizi azarlamaz, hepimizi severdi.
Her gün okula geç geliyor, erken gelmiyor. ==> Her gün okula geç geliyor hiç erken gelmiyor.
Herkes konuşuyor, ders dinlemiyor. ==> Herkes konuşuyor, hiç kimse ders dinlemiyor.
 
Geri