Mephistophelés
Bronz Üye
-
- Katılım
- Eylül 10, 2012
-
- Mesajlar
- 3,744
-
- Tepkime puanı
- 2
-
- Puanları
- 293
-
- Yaş
- 48
Türkçedeki seslerin, hecelerin ve sözcüklerin tam değeriyle söylenmesine katkı sağlayacak dilsel gereçlerden biri de bağımsız tekerlemelerdir. Okulöncesi dönemden başlayarak çocukların, birden fazla sözcüğü aynı anda doğru ve akıcı bir biçimde söyleme alışkanlığı kazanmalarında bağımsız tekerlemelerden de yararlanılabilir.
Çocukların, Türkçemizdeki ünlü ve ünsüzleri doğru boğumlandırabilme-eri için, konuşma örgenlerine işleklik kazandırmak bu çalışmaların temel amacı olmalıdır. Çalışmalar, oyun etkinliklerini bütünleyen bir parça olarak algılanmalı, tekerlemeler oyunlarda kullanılan bir gereç olarak düşünülmelidir.
Şimdi de bağımsız tekerleme örneklerinden bazılarım tanıyalım:
- Gece, penceredeki tekir kedi kendi tenceresindeki eti yedi.
- İbibiklerin ibiklerini iyileştirmek için ibibikçiye götürdüm.
- Bizde bize biz derler sizde size ne derler.
- Üç tunç tas has kayısı hoşafı.
- Siyah sineklerle sivri sinekler sihirli sinemada sivilceli sipahileri sinirlendirdiler.
- Şu köşe yaz köşesi şu köşe kış köşesi ortada boş su şişesi.
- Kırk kırık küp, kırkının da kulpu kırık kara küp.
- Sizin damda var beş boz başlı beş boz ördek, bizim damda var beş boz başlı beş boz ördek.
- Bu yoğurdu sarmısaklasak da mı saklasak, sarmısaklamasak da mı saklasak?
- İbiş ile Memiş mahkemeye gitmiş, mahkemeleşmiş mi gelmiş, mahkemeleşme-miş mi gelmiş?
- Ocak kıvılcımlandırıcılarından mısın, kapı gıcırdatıcılarından mısın? Ne ocak kıvılcımlandırıcılardanım, ne kapı gıcırdatıcılarındanım.
- Değirmene girdi köpek, değirmenci çaldı kötek; hem kepek yedi köpek, hem kötek yedi köpek.
- Şu karşıda bir dal, dalda bir kartal;dal sarkar, kartal kalkar;kartal kalkar, dal sarkar. Dal kalkar, kartal sarkar, kantar tartar.
- Bu yoğurdu mayalamak da mı saklamak, mayalamamak da mı saklamak?
- Elâlem bir aladana aldı aladanalandı da biz bir aladana alıp aladanalanamadık.
- Al bu takatukaları takatukacıya takatukalatmaya götür. Takatukacı takatukaları takatukalamam derse, takatukacıdan takatukaları takatukalatmadan al gel.
Bağımsız tekerlemeler, çocukların eğlenmesi için fırsatlar yarattığı gibi, dağarcıklarına yeni sözcükler de ekler. Tekerlemelerin çocuklar tarafından sürekli yinelenmesi, sözcüklerin doğru söylenişlerini kalıcı davranışlara dönüştürür. Çalışmalarda, öncelikle çocukların kolayca söyleyebilecekleri tekerlemeler seçilmelidir. Çocuklardan, tekerlemeleri hızlı seslendirmesinden çok, tekerlemelerdeki ses ve sözcükleri tam ve doğru olarak söylemesi beklenmelidir; ancak, tekerlemeleri söyleme isteksizliği gösteren çocuklara karşı ısrarcı davranılmamalıdır.
Çocukların, Türkçemizdeki ünlü ve ünsüzleri doğru boğumlandırabilme-eri için, konuşma örgenlerine işleklik kazandırmak bu çalışmaların temel amacı olmalıdır. Çalışmalar, oyun etkinliklerini bütünleyen bir parça olarak algılanmalı, tekerlemeler oyunlarda kullanılan bir gereç olarak düşünülmelidir.
Şimdi de bağımsız tekerleme örneklerinden bazılarım tanıyalım:
- Gece, penceredeki tekir kedi kendi tenceresindeki eti yedi.
- İbibiklerin ibiklerini iyileştirmek için ibibikçiye götürdüm.
- Bizde bize biz derler sizde size ne derler.
- Üç tunç tas has kayısı hoşafı.
- Siyah sineklerle sivri sinekler sihirli sinemada sivilceli sipahileri sinirlendirdiler.
- Şu köşe yaz köşesi şu köşe kış köşesi ortada boş su şişesi.
- Kırk kırık küp, kırkının da kulpu kırık kara küp.
- Sizin damda var beş boz başlı beş boz ördek, bizim damda var beş boz başlı beş boz ördek.
- Bu yoğurdu sarmısaklasak da mı saklasak, sarmısaklamasak da mı saklasak?
- İbiş ile Memiş mahkemeye gitmiş, mahkemeleşmiş mi gelmiş, mahkemeleşme-miş mi gelmiş?
- Ocak kıvılcımlandırıcılarından mısın, kapı gıcırdatıcılarından mısın? Ne ocak kıvılcımlandırıcılardanım, ne kapı gıcırdatıcılarındanım.
- Değirmene girdi köpek, değirmenci çaldı kötek; hem kepek yedi köpek, hem kötek yedi köpek.
- Şu karşıda bir dal, dalda bir kartal;dal sarkar, kartal kalkar;kartal kalkar, dal sarkar. Dal kalkar, kartal sarkar, kantar tartar.
- Bu yoğurdu mayalamak da mı saklamak, mayalamamak da mı saklamak?
- Elâlem bir aladana aldı aladanalandı da biz bir aladana alıp aladanalanamadık.
- Al bu takatukaları takatukacıya takatukalatmaya götür. Takatukacı takatukaları takatukalamam derse, takatukacıdan takatukaları takatukalatmadan al gel.
Bağımsız tekerlemeler, çocukların eğlenmesi için fırsatlar yarattığı gibi, dağarcıklarına yeni sözcükler de ekler. Tekerlemelerin çocuklar tarafından sürekli yinelenmesi, sözcüklerin doğru söylenişlerini kalıcı davranışlara dönüştürür. Çalışmalarda, öncelikle çocukların kolayca söyleyebilecekleri tekerlemeler seçilmelidir. Çocuklardan, tekerlemeleri hızlı seslendirmesinden çok, tekerlemelerdeki ses ve sözcükleri tam ve doğru olarak söylemesi beklenmelidir; ancak, tekerlemeleri söyleme isteksizliği gösteren çocuklara karşı ısrarcı davranılmamalıdır.