Baba olmanıza engel olabilecek nedenler...
Bunların çoğu erkek ürüme hücrelerinin (sperma hücresinin) oluştuğu testisle ilgilidir. Sperm yapımının (spermatogenez) etkileyen başlıca sebepleri şunlardır.
Varikosel (testis damarlarında varis şeklinde gelişme)
Testis intihapları (epididimo- orşit)
İnmemiş testis ve testis torsiyonu
İlaçlar ve hormonlar
Sigara ve diğer toksit zehirli maddeler
Kemoterapi (kanser tedavisine kullanılan ilaçlar)
Radyoterapi (kanser tedavisinde ışınlama)
Doğumsal anomaliler
Genetik bozukluklar
Cerrahi girişimler ve ameliyatlar
Erkekte sertleşme sorunu
Psikoseksüel bozukluklar
Bu önemli nedenler içerisinde ilk dört başlığı sırası ile özetleyebilir misiz?
Varikosel Nedir? Ne kadar sıklıkla rastlanır?
Erkeklerin korkulu rüyası varikosel, testislerin toplar damarlarındaki varisleşme olup, tedavi edilmemesi durumunda başta kısırlık olmak üzere birçok soruna neden oluyor. Varikosel daha çok sol tarafta, uzun boylu, şişman, ağır spor yapan, kronik öksürük nöbeti geçiren, kabızlık yaşayan, varisleri olan, çok sıcak suyla banyo yapan, sık sık hamam ve saunaya giden erkekleri tehdit ediyor. Erkeklerin %15 inde varikosel hastalığının olduğu biliniyor. Erkek kısırlığı yaşayan hastaların ortalama %40 ında varikosel hastalığı olduğu görülmüştür.
Varikoselin tanısı nasıl konulur?
Tanısında fizik muayene ve buna destek olacak skrotal doppler ultrasonografi çok önemlidir.
Varikoselde tedavi seçenekleri nelerdir? Veya Her varikoselde tedavi şart mıdır?
Varikoselin tek tedavisi cerrahidir. Günümüzde varikosel tedavisinde altın standart mikrocerrahi varikoselektomidir. Ama her varikosele ameliyat yapmak gerekmez. Sperm kalitesini bozmuş erkek kısırlığı yaşayan hastada olan varikosel tedavi edilmesi gereken hastalıktır.
Tedavisi nasıldır veya her varikosel hastası mutlaka ameliyat olunmalı mı?
Tek tedavşisi cerrahidir. Spermogram sonuçlarına etki etmeyen varikosellerde ameliyat gerekmez. Varikoselin güncel tedavisi mikrocerrahi ile varikoselektomi ameliyatıdır. Varikosel ameliyatları kasık bölgesine yapılan bir kesi ile gerçekleştirilir. Testislerin toplardamarları bulunarak mümkün olduğu kadar yukarı seviyeden bağlanır. Varikosel ameliyatı yaklaşık 30-60 dakika kadar sürer. Tedavi gerektirmeyen olguların senede bir sperm analizi ve fizik inceleme ile takibi uygundur. Ameliyat olan hastalarda ise sperm analizindeki düzelme 3-6 ay içinde son halini almaktadır.
Epididimo-orşit nedir?
• Epididimit epididimin (sperm yapımında rol alan testisin yanındaki yapı) iltihaplanması anlamına gelir.
• Orşit testisin iltihaplanması anlamına gelir.
Epididim ve testis yan yana yattığı için epididim, testis veya her ikisinin de iltihaplanmadığını söylemek genellikle zordur. Bu nedenle, epididimo-orşit terimi sıklıkla kullanılır.
Epididimo-orşit sebelerini özetleyebilri misiniz?
İdrar yolu enfeksiyonları, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, kabakulak virüsü, prostat ve üretra ameliyatlarından sonra, nadiren tüberküloz, bruselloz sonrası görülebilir.15 – 30 yaş arası yada 60 yaş üstü hastalarda daha sık rastlanır. , Gençlerde cinsel yolla bulaşan hastalıklar yaşlılarda ise idrar yolu iltihapları en sık sebeptir.
Belirtileri Nelerdir?
Hastalar genellikle testislerde, testislerde ani şişme ve kızarıklık, testiste sertlik, testiste ağrılı kitle, diğer testiste hassasiyet, kasıklarda ağrı, ateş, üşüme, titreme, cinsel temas sırasında ve boşalma sırasında ağrı, idrar yaparken yanma ve ağrı hissi, dışkılama sırasında testis ağrısı, kasıklarda ağrı, bazen *****te akıntı gibi şikayetlerle başvurabilirler.
Tanısı nasl konulur?
Doktor, hastanın tıbbi hikâyesini öğrenir ve fizik muayene yapar. Hastalığın tanısı, muayene ve sorgulama ile kolaylıkla konabilir. İdrar yolları ile ilgili enfeksiyon şüphesi varsa idrar tetkiki ve idrar kültürü yapılır, üretradan akıntı varsa örnek alınarak bakteri varlığı açısından incelenir. Özellikle testis torsiyonu şüphesi varsa testise gelen kan akımlarını incelemek için renkli Doppler ultrasonografi veya testis sintigrafisi tetkiki ile ayırıcı tanıya gidilir. Testis torsiyonu hastalığının tedavisi, epididimoorşitten tamamen farklıdır, ayırıcı tanı yapılamayan olgularda operasyon yapılması gerekebilir, bu nedenle şüphe durumunda gerekli araştırmaların yapılması önemlidir.
Tedavisi nasıl?
Tedavinin esası nedene yönelik olmalıdır. Kabakulak sırasında oluşmuş bir yumurtalık enfeksiyonunda tedavi daha çok bulgulara yöneliktir. Skrotum elevasyonu (torbanın yükseltilmesi), yatak istirahatı destekleme ve bulgulara yönelik (anti emflamatuar ve ağrı kesici vermek) tedavi yapmak gerekir. Testis torsiyonu durumu oluşmuşsa; vakit kaybetmeden bir sağlık merkezine başvurmak(cerrahi gerekebilir) şarttır. Barsak bakterilerine bağlı orşit durumunda 3. kuşak sefalosporin veya beta laktam inhibitörlü bir *****lin grubu antibiyotik, ya da siprofloksasin verilebilir. Hastayı yakın izlemek, özellikle abse gelişimi yönünden hastayı her gün değerlendirmek gerekir.
Nasıl korunalım?
Korunmanın temeli orşiti oluşturabilecek enfeksiyon etkenine karşı savaştır. Kabakulağa karşı aşılama (çocuklukta iki doz aşılama ) altı çizilmesi gereken noktadır. Çocukluk döneminde aşılanmamış olanlar mutlaka aşılanmalıdır. Epididimit durumu oluşmuşsa acil tedavi şarttır. Özellikle, genç toplumun şüpheli korunmasız cinsel ilişki konusunda dıkkatli olması gerekmektedir. Tüm enfeksiyonlarda olduğu gibi tedavinin yerine korumayı ön plana almak vurgulanması gereken en önemli konu olmalıdı
İnmemiş Testis
Erkek çocuklarda yumurtalıklardan (testis) birinin ya da her ikisinin torbalarda olmaması halidir. Testisler anne karnında iken karın içinde gelişir ve testislerin torbaya inmesi bebek anne karnındayken diğer gelişmelere nazaran daha geç ve doğuma yakın dönemde gerçekleşir. İnmemiş testis, anne karnındaki normal süreyi tamamlamadan doğan prematür bebeklerde daha sık görülmektedir. 7 aylık doğmuş bebeklerde %33 gibi çok yüksek oranda görülür, zamanında doğan yenidoğan bebeklerde %6 gibi yüksek oranda görülür ancak zamanla inişini tamamlar. 1 yaşındaki erkek bebeklerin yaklaşık %1'inde görülür.
İnmemiş testislerin bazıları (%20) muayenede ele gelmez, bunların yerini, oluşup oluşmadığını anlamak gereklidir. Bu nedenle ele gelmeyen testisler için ultrason, MR ve hatta laparoskopi (karın içine kamerayla bakmak) yapmak gerekir. Kamerayla girmeden önce hasta anestezi almışken bu arada anestezi altında muayene etmek de testisin bulunmasına yardımcı olabilir.
Retraktil (inip çıkabilen) testisler torbaya indirilebilir ve bir süre orada kalırlar. Torbaya ve kasığa dokunulduğunda reflekslerin kuvvetli olması nedeniyle tekrar kasığa çıkarlar. Sıcak ortamda torbaya iner, soğukta tekrar kasığa çıkarlar. Retraktil testisler herhangi bir tedaviye gereksinim göstermezler. Sadece yıllık kontrol yeterlidir.
İnmemiş Testis tanısı nasıl konur?
Erkek çocukları olan ebeveyinler bu konuda dikkatli olmalıdırlar. Böyle bir şüphe olduğu durumda üroloji uzmanlarına mutlaka danışılması lazım.
Tanı ve ayırıcı tanıda fizik muayene en iyi tanı yöntemidir. Muayene sıcak ortamda, çocuk sakinken, bacakları yanlara doğru açarak yapılmalıdır. Eller soğuk olmamalıdır. Ultrason ele gelmeyen testislerde işe yarar ancak soğuk jelin temasıyla normal testisleri de kasıkta gibi gösterebilir. Bu nedenle dikkatle ele alınmalıdır.
Tedavisi Nasıldır?
Altı aylıktan itibaren tedaviye başlanmalıdır. Çünkü bu yaştan sonra genellikle testis kendiliğinden yerine inmez. Çocuk 1 yaşına geldiğinde testis torbaya inmemişse beklemeye gerek yoktur. En geç 18 ayda tedavi yapılmalıdır. Özel durumlar dışında ameliyatla testis yerine indirilmelidir. Çünkü bu yaştan sonra olumsuz doku değişiklikleri başlamaktadır.
Hormon iğneleri ergenlik çağını taklit eder ve geçici hormon uyarısıyla testisin inmesini sağlamak amacıyla uygulanır. Başarı oranları düşüktür, %20'yi geçmez. Başarılı olduğu olguların önemli bir bölümü retraktil testis olup inmemiş testisten ayırıcı tanısı tam yapılamamış olgulardır. Ancak hormon tedavisinin çift taraflı inmemiş testisli olgularda ameliyatla birlikte uygulanarak ileriki üreme yeteneğini arttırma potansiyeli mevcuttur. Kalıcı bir zararları olduğuna dair bir kanıt da yoktur.
Testis Torsiyonu ilgili bilgi verebilirsiniz?
Testis torsiyonu ürolojik olarak acil durumdur.
Testis torsiyonu herhangi bir nedenle testisin kendi etrafında dönmesi sonucu oluşan bir hastalıktır.
Testis Torsiyonu erkekler için oldukça ciddi bir rahatsızlıktır çünkü bu hastalıkta testislere kan taşıyan damarların bulunduğu spermatik kord kendi etrafında dolanır, kan taşıyamayan spermatik damarlar kan taşıyamaz hale gelir ve testis nekroze olur. İki şekilde gerçekleşen testis torsiyonu intravajinal torsiyon ve ekstavaginal torsiyon olarak incelenir. İntravajinal torsiyon testisi saran zar içerisinde torsiyondur ve genel olarak erkeklerin puberte çağında ortaya çıkar. Ektravaginal torsiyon ise daha çok yeni doğanlarda görülür. Testis torsiyonunda ilk 6 saatte tanı konulması ve cerrahi tedavi yapılması gerekmektedir. Bebeklik ve ergenlik döneminde ortaya çıktığı için ailelerin iyi bir gözlemci olması gerekir bu şekilde muayene ve dopler ultrasonografi ile teşhis konulabilir. Teşhis konulduktan sonra cerrahi müdahale uygulanır ancak cerrahi müdahalenin torsiyonun hangi aşamada uygulandığı önemlidir. İlk saatte uygulanan tedavi testisin canlılığını yitirmesini engeller. Cerrahi müdahalede testis detorsiyon edilir yani normal pozisyonuna geri dönmesi sağlanır ve sonrasında testis normal pozisyonunda torbaya dikiş ile sabitlenir. Eş zamanlı olarak torsiyon riskini ortadan kaldırmak amacı ile karşı taraftaki testis de torbaya dikiş ile sabitlenir.
Op. Dr. Hikmet CEBRAYILOV
Bunların çoğu erkek ürüme hücrelerinin (sperma hücresinin) oluştuğu testisle ilgilidir. Sperm yapımının (spermatogenez) etkileyen başlıca sebepleri şunlardır.
Varikosel (testis damarlarında varis şeklinde gelişme)
Testis intihapları (epididimo- orşit)
İnmemiş testis ve testis torsiyonu
İlaçlar ve hormonlar
Sigara ve diğer toksit zehirli maddeler
Kemoterapi (kanser tedavisine kullanılan ilaçlar)
Radyoterapi (kanser tedavisinde ışınlama)
Doğumsal anomaliler
Genetik bozukluklar
Cerrahi girişimler ve ameliyatlar
Erkekte sertleşme sorunu
Psikoseksüel bozukluklar
Bu önemli nedenler içerisinde ilk dört başlığı sırası ile özetleyebilir misiz?
Varikosel Nedir? Ne kadar sıklıkla rastlanır?
Erkeklerin korkulu rüyası varikosel, testislerin toplar damarlarındaki varisleşme olup, tedavi edilmemesi durumunda başta kısırlık olmak üzere birçok soruna neden oluyor. Varikosel daha çok sol tarafta, uzun boylu, şişman, ağır spor yapan, kronik öksürük nöbeti geçiren, kabızlık yaşayan, varisleri olan, çok sıcak suyla banyo yapan, sık sık hamam ve saunaya giden erkekleri tehdit ediyor. Erkeklerin %15 inde varikosel hastalığının olduğu biliniyor. Erkek kısırlığı yaşayan hastaların ortalama %40 ında varikosel hastalığı olduğu görülmüştür.
Varikoselin tanısı nasıl konulur?
Tanısında fizik muayene ve buna destek olacak skrotal doppler ultrasonografi çok önemlidir.
Varikoselde tedavi seçenekleri nelerdir? Veya Her varikoselde tedavi şart mıdır?
Varikoselin tek tedavisi cerrahidir. Günümüzde varikosel tedavisinde altın standart mikrocerrahi varikoselektomidir. Ama her varikosele ameliyat yapmak gerekmez. Sperm kalitesini bozmuş erkek kısırlığı yaşayan hastada olan varikosel tedavi edilmesi gereken hastalıktır.
Tedavisi nasıldır veya her varikosel hastası mutlaka ameliyat olunmalı mı?
Tek tedavşisi cerrahidir. Spermogram sonuçlarına etki etmeyen varikosellerde ameliyat gerekmez. Varikoselin güncel tedavisi mikrocerrahi ile varikoselektomi ameliyatıdır. Varikosel ameliyatları kasık bölgesine yapılan bir kesi ile gerçekleştirilir. Testislerin toplardamarları bulunarak mümkün olduğu kadar yukarı seviyeden bağlanır. Varikosel ameliyatı yaklaşık 30-60 dakika kadar sürer. Tedavi gerektirmeyen olguların senede bir sperm analizi ve fizik inceleme ile takibi uygundur. Ameliyat olan hastalarda ise sperm analizindeki düzelme 3-6 ay içinde son halini almaktadır.
Epididimo-orşit nedir?
• Epididimit epididimin (sperm yapımında rol alan testisin yanındaki yapı) iltihaplanması anlamına gelir.
• Orşit testisin iltihaplanması anlamına gelir.
Epididim ve testis yan yana yattığı için epididim, testis veya her ikisinin de iltihaplanmadığını söylemek genellikle zordur. Bu nedenle, epididimo-orşit terimi sıklıkla kullanılır.
Epididimo-orşit sebelerini özetleyebilri misiniz?
İdrar yolu enfeksiyonları, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar, kabakulak virüsü, prostat ve üretra ameliyatlarından sonra, nadiren tüberküloz, bruselloz sonrası görülebilir.15 – 30 yaş arası yada 60 yaş üstü hastalarda daha sık rastlanır. , Gençlerde cinsel yolla bulaşan hastalıklar yaşlılarda ise idrar yolu iltihapları en sık sebeptir.
Belirtileri Nelerdir?
Hastalar genellikle testislerde, testislerde ani şişme ve kızarıklık, testiste sertlik, testiste ağrılı kitle, diğer testiste hassasiyet, kasıklarda ağrı, ateş, üşüme, titreme, cinsel temas sırasında ve boşalma sırasında ağrı, idrar yaparken yanma ve ağrı hissi, dışkılama sırasında testis ağrısı, kasıklarda ağrı, bazen *****te akıntı gibi şikayetlerle başvurabilirler.
Tanısı nasl konulur?
Doktor, hastanın tıbbi hikâyesini öğrenir ve fizik muayene yapar. Hastalığın tanısı, muayene ve sorgulama ile kolaylıkla konabilir. İdrar yolları ile ilgili enfeksiyon şüphesi varsa idrar tetkiki ve idrar kültürü yapılır, üretradan akıntı varsa örnek alınarak bakteri varlığı açısından incelenir. Özellikle testis torsiyonu şüphesi varsa testise gelen kan akımlarını incelemek için renkli Doppler ultrasonografi veya testis sintigrafisi tetkiki ile ayırıcı tanıya gidilir. Testis torsiyonu hastalığının tedavisi, epididimoorşitten tamamen farklıdır, ayırıcı tanı yapılamayan olgularda operasyon yapılması gerekebilir, bu nedenle şüphe durumunda gerekli araştırmaların yapılması önemlidir.
Tedavisi nasıl?
Tedavinin esası nedene yönelik olmalıdır. Kabakulak sırasında oluşmuş bir yumurtalık enfeksiyonunda tedavi daha çok bulgulara yöneliktir. Skrotum elevasyonu (torbanın yükseltilmesi), yatak istirahatı destekleme ve bulgulara yönelik (anti emflamatuar ve ağrı kesici vermek) tedavi yapmak gerekir. Testis torsiyonu durumu oluşmuşsa; vakit kaybetmeden bir sağlık merkezine başvurmak(cerrahi gerekebilir) şarttır. Barsak bakterilerine bağlı orşit durumunda 3. kuşak sefalosporin veya beta laktam inhibitörlü bir *****lin grubu antibiyotik, ya da siprofloksasin verilebilir. Hastayı yakın izlemek, özellikle abse gelişimi yönünden hastayı her gün değerlendirmek gerekir.
Nasıl korunalım?
Korunmanın temeli orşiti oluşturabilecek enfeksiyon etkenine karşı savaştır. Kabakulağa karşı aşılama (çocuklukta iki doz aşılama ) altı çizilmesi gereken noktadır. Çocukluk döneminde aşılanmamış olanlar mutlaka aşılanmalıdır. Epididimit durumu oluşmuşsa acil tedavi şarttır. Özellikle, genç toplumun şüpheli korunmasız cinsel ilişki konusunda dıkkatli olması gerekmektedir. Tüm enfeksiyonlarda olduğu gibi tedavinin yerine korumayı ön plana almak vurgulanması gereken en önemli konu olmalıdı
İnmemiş Testis
Erkek çocuklarda yumurtalıklardan (testis) birinin ya da her ikisinin torbalarda olmaması halidir. Testisler anne karnında iken karın içinde gelişir ve testislerin torbaya inmesi bebek anne karnındayken diğer gelişmelere nazaran daha geç ve doğuma yakın dönemde gerçekleşir. İnmemiş testis, anne karnındaki normal süreyi tamamlamadan doğan prematür bebeklerde daha sık görülmektedir. 7 aylık doğmuş bebeklerde %33 gibi çok yüksek oranda görülür, zamanında doğan yenidoğan bebeklerde %6 gibi yüksek oranda görülür ancak zamanla inişini tamamlar. 1 yaşındaki erkek bebeklerin yaklaşık %1'inde görülür.
İnmemiş testislerin bazıları (%20) muayenede ele gelmez, bunların yerini, oluşup oluşmadığını anlamak gereklidir. Bu nedenle ele gelmeyen testisler için ultrason, MR ve hatta laparoskopi (karın içine kamerayla bakmak) yapmak gerekir. Kamerayla girmeden önce hasta anestezi almışken bu arada anestezi altında muayene etmek de testisin bulunmasına yardımcı olabilir.
Retraktil (inip çıkabilen) testisler torbaya indirilebilir ve bir süre orada kalırlar. Torbaya ve kasığa dokunulduğunda reflekslerin kuvvetli olması nedeniyle tekrar kasığa çıkarlar. Sıcak ortamda torbaya iner, soğukta tekrar kasığa çıkarlar. Retraktil testisler herhangi bir tedaviye gereksinim göstermezler. Sadece yıllık kontrol yeterlidir.
İnmemiş Testis tanısı nasıl konur?
Erkek çocukları olan ebeveyinler bu konuda dikkatli olmalıdırlar. Böyle bir şüphe olduğu durumda üroloji uzmanlarına mutlaka danışılması lazım.
Tanı ve ayırıcı tanıda fizik muayene en iyi tanı yöntemidir. Muayene sıcak ortamda, çocuk sakinken, bacakları yanlara doğru açarak yapılmalıdır. Eller soğuk olmamalıdır. Ultrason ele gelmeyen testislerde işe yarar ancak soğuk jelin temasıyla normal testisleri de kasıkta gibi gösterebilir. Bu nedenle dikkatle ele alınmalıdır.
Tedavisi Nasıldır?
Altı aylıktan itibaren tedaviye başlanmalıdır. Çünkü bu yaştan sonra genellikle testis kendiliğinden yerine inmez. Çocuk 1 yaşına geldiğinde testis torbaya inmemişse beklemeye gerek yoktur. En geç 18 ayda tedavi yapılmalıdır. Özel durumlar dışında ameliyatla testis yerine indirilmelidir. Çünkü bu yaştan sonra olumsuz doku değişiklikleri başlamaktadır.
Hormon iğneleri ergenlik çağını taklit eder ve geçici hormon uyarısıyla testisin inmesini sağlamak amacıyla uygulanır. Başarı oranları düşüktür, %20'yi geçmez. Başarılı olduğu olguların önemli bir bölümü retraktil testis olup inmemiş testisten ayırıcı tanısı tam yapılamamış olgulardır. Ancak hormon tedavisinin çift taraflı inmemiş testisli olgularda ameliyatla birlikte uygulanarak ileriki üreme yeteneğini arttırma potansiyeli mevcuttur. Kalıcı bir zararları olduğuna dair bir kanıt da yoktur.
Testis Torsiyonu ilgili bilgi verebilirsiniz?
Testis torsiyonu ürolojik olarak acil durumdur.
Testis torsiyonu herhangi bir nedenle testisin kendi etrafında dönmesi sonucu oluşan bir hastalıktır.
Testis Torsiyonu erkekler için oldukça ciddi bir rahatsızlıktır çünkü bu hastalıkta testislere kan taşıyan damarların bulunduğu spermatik kord kendi etrafında dolanır, kan taşıyamayan spermatik damarlar kan taşıyamaz hale gelir ve testis nekroze olur. İki şekilde gerçekleşen testis torsiyonu intravajinal torsiyon ve ekstavaginal torsiyon olarak incelenir. İntravajinal torsiyon testisi saran zar içerisinde torsiyondur ve genel olarak erkeklerin puberte çağında ortaya çıkar. Ektravaginal torsiyon ise daha çok yeni doğanlarda görülür. Testis torsiyonunda ilk 6 saatte tanı konulması ve cerrahi tedavi yapılması gerekmektedir. Bebeklik ve ergenlik döneminde ortaya çıktığı için ailelerin iyi bir gözlemci olması gerekir bu şekilde muayene ve dopler ultrasonografi ile teşhis konulabilir. Teşhis konulduktan sonra cerrahi müdahale uygulanır ancak cerrahi müdahalenin torsiyonun hangi aşamada uygulandığı önemlidir. İlk saatte uygulanan tedavi testisin canlılığını yitirmesini engeller. Cerrahi müdahalede testis detorsiyon edilir yani normal pozisyonuna geri dönmesi sağlanır ve sonrasında testis normal pozisyonunda torbaya dikiş ile sabitlenir. Eş zamanlı olarak torsiyon riskini ortadan kaldırmak amacı ile karşı taraftaki testis de torbaya dikiş ile sabitlenir.
Op. Dr. Hikmet CEBRAYILOV
