Anıtkabir'de Atatürk'ün mozolesinin bulunduğu şeref salonunun altında bulunan 3 bin metrekarelik sütunlu alanda kurulan Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi, özellikle farklı sergileme teknikleri ile Çanakkale, Sakarya, Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Muharebeleri'ni, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş yıllarını ve Atatürk dönemini çarpıcı biçimde sunuyor.
Tören alanından Anıt bloğuna doğru bakıldığında, sağda yer alan Misak-ı Millî Kulesi'nin kapısından girilen müze, dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Atatürk'ün özel eşyaları sergilenmekte; ikinci bölümde panorama ve yağlı boya tablolarla Çanakkale Muharebeleri ile Kurtuluş Savaşı; üçüncü bölümde ayrı ayrı tonozlarda Millî Mücadele ve devrimler anlatılmaktadır. Dördüncü bölümde ise Atatürk'e ait kitaplar ile bu kitapları okurken altını çizip notlar aldığı kısımlardan örnekler sergilenmektedir.
Misak-ı Millî ve İnkılap kuleleri arasındaki ilk bölümde bulunan ve Atatürk'ün özel eşyalarının sergilendiği Atatürk Müzesi, yeni sergileme teknikleriyle düzenlenerek ve diğer bölümlerle birleştirilerek, Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi adını almıştır. İlk olarak 21 Haziran 1960 tarihinde açılan bu bölümde Atatürk'ün kullandığı eşyalar ile kendisine yabancı devlet adamları tarafından hediye edilen eşyalar sergilenmektedir. Müzede Atatürk'ün manevi evlatlarından A. Afet İnan, Rukiye Erkin, Sabiha Gökçen'in müzeye hediye ettikleri Atatürk'e ait eşyalar da bulunmaktadır.
Atatürk'ün anne ve babasına ait fotoğraflar ve nüfus cüzdanları - Kılıçlar
Kılıçlar - Kılıçlar
Bastonlar - Madalyalar
Fotoğraflarını Hediye Eden Yabancı Devlet Adamları - Milletvekilliği Belgeleri
Sigara ve sigara tabakaları
T.B.M.M. Tarafından Hediye Edilen Altın Alfabe
Paralar ve Cüzdanlar
Misak-ı Millî ve İnkılap kuleleri arasındaki ilk bölümde bulunan ve Atatürk'ün özel eşyalarının sergilendiği Atatürk Müzesi, yeni sergileme teknikleriyle düzenlenerek ve diğer bölümlerle birleştirilerek, Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi adını almıştır. İlk olarak 21 Haziran 1960 tarihinde açılan bu bölümde Atatürk'ün kullandığı eşyalar ile kendisine yabancı devlet adamları tarafından hediye edilen eşyalar sergilenmektedir. Müzede Atatürk'ün manevi evlatlarından A. Afet İnan, Rukiye Erkin, Sabiha Gökçen'in müzeye hediye ettikleri Atatürk'e ait eşyalar da bulunmaktadır.
Atatürk'ün anne ve babasına ait fotoğraflar ve nüfus cüzdanları - Kılıçlar
Kılıçlar - Kılıçlar
Bastonlar - Madalyalar
Fotoğraflarını Hediye Eden Yabancı Devlet Adamları - Milletvekilliği Belgeleri
Sigara ve sigara tabakaları
T.B.M.M. Tarafından Hediye Edilen Altın Alfabe
Paralar ve Cüzdanlar
Not Defterleri ve Kalemler
Türkiye İş Bankası Tarafından Hediye Edilen Saat
Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi'nin ikinci bölümünde ilk önce Çanakkale Savaşı, Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz'u konu alan üç panorama dikkati çekiyor. Üç büyük panorama, önlerinde düzenlenen başka bir alanla üç boyutlu bir etkiye büründürülmüştür. Bu alanda düzenlemelerde kullanılan savaş objeleri ve maketlerle, muharebelerin geçtiği yerler ve dönem, yaşananların aslına uygun olarak yeniden canlandırılmıştır. Türkiye'de ilk kez uygulanan bu teknikle, Müzede ziyaretçilere Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşuna giden yolda yaşanan güçlükler hissettirilmeye çalışılmaktadır
Çanakkale Savaşı Panoraması KabatepeSakarya Savaşı Panoraması Duatepe
Büyük Taarruz PanoramasıBüyük Taarruz Panoraması KocatepeBu bölümde ayrıca, başta Büyük Önder Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere, Kurtuluş Savaşı'na katılan komutanların portreleri ile kurtuluş mücadelesinden çeşitli anların resmedildiği büyük boyutlu tablolar sergilenmektedir.
Müzenin üçüncü bölümü, Panorama Bölümünü çevreleyen koridordaki 18 tonozda yer alan tematik sergi alanlarından oluşmaktadır. 1919-1938 yılları arasında, Atatürk dönemine ilişkin olayların anlatıldığı Tonozlu Galeriler, Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi'ne farklı bir atmosfer kazandırmaktadır. Mozolenin bulunduğu şeref salonunu ayakta tutan sütunlu salon ile Anıtkabir'in temel duvarları arasında kalan koridorda yer alan ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanları'ndan ebediyete intikal edenlerin defnedilmesi amacıyla inşaa edilen, ancak kullanılmayan tonozlu odacıklardaki vitrin düzenlemelerinde Kurtuluş Savaşı ve Atatürk Devrimleri'ne ilişkin 3 bin kadar fotoğraf ile bunların Türkçe ve İngilizce açıklamalarına yer verilmektedir. Değerli sanatçılar tarafından hazırlanmış rölyefler de tonozlu galerilerin görselliğini güçlendirmektedir. Ayrıca tonozlu galerilerin bulunduğu koridor boyunca Kurtuluş Savaşı'nın kazanılmasında büyük hizmetleri görülen asker-sivil 20 kahramanın büstü ve kısa özgeçmişleri de yer almaktadır.
Müzenin dördüncü bölümü olan Atatürk Özel Kitaplığı modern müzecilik anlayışına uygun olarak 11 Haziran 2005 yılında yeniden düzenlenmiş ve böylece kitaplar daha özenli bir şekilde koruma altına alınmıştır. “Düşünce Adamı Atatürk” fikrinden ilham alınarak düzenlenen bölümde yerli ve yabancı ziyaretçilerimizin “Atatürkçü Düşünce Sistemi”nin ne olduğu ve bundan ne anlaşılması gerektiği hakkında bilgilenmeleri hedeflenmiştir. 26 Ağustos 2002 tarihinde açılan Kurtuluş Savaşı Müzesi’nde Atatürk’ün askeri dehası vurgulanırken, burada ise Atatürk’ün “düşünce adamı” yönü vurgulanmaktadır.
Bu bölümde Atatürk'ün kendisine ait özel kitapları bulunmaktadır. 3123 adet olup, 26 konu başlığı altında toplanarak vitrinlerde sergilenmektedir.Kitapların dillere göre dağılımına bakıldığında ağırlıklı olarak Türkçe ve Fransızca olduğu görülür. Bunun yanında İngilizce, Romence, Yunanca ve Latince kitaplar da bulunmaktadır. Konu bazında değerlendirildiğinde ise ilk sırayı tarih, ikinci sırayı ise dil ve edebiyat almaktadır.
