Atatürk Müzeleri

Konu sahibi son olarak 1 gün önce görüldü
ANKARA - ETNOĞRAFYA MÜZESİNDE GEÇİCİ KABİR YERİ


Atatürk'ün 10 Kasım 1938'de ölümünden sonra, katafalkı büyük bir törenle 19 Kasım 1938 günü Dolmabahçe'den alınarak, önce Yavuz zırhlısına, sonra da Haydarpaşa'dan trene nakledilmişti. Tabut, buradan Büyük Millet Meclisi önündeki katafalkla taşınmış, 21 Kasım 1938 de Ankara Etnografya Müzesi büyük salonundaki geçici kabir konmuştu.

1927 yılında yapılan Ankara Etnoğrafya Müzesi, 1930 yılında ziyarete açılmıştı. Atatürk'ün ölümünden sonra, girişteki büyük salonun, Anıtkabir tamamlanıncaya kadar Geçici Kabir olması düşünülmüş, Atatürk'ün kurşunlu tabutu ise beyaz mermerlerle bir set yapılmıştı. Bu salon, 10 Kasım 1953 tarihine, yani tabutun Anıtkabir'e nakline kadar 15 yıl süre ile Anıtkabir vazifesi görmüş, devlet başkanları, yerli ve yabancı heyetler ve halk tarafından ziyaret edilmiştir.
Tabut kaldırıldıktan sonra, Geçici Kabir yerindeki mermer set üzerine şu kitabe konmuştur. (Burası 10. 11. 1938'den 10. 11. 1953'e kadar yattığı yerdir. )
Etnoğrafya Müzesi'nin önünde Atatürk'ün 1927 yılında yaptırılan at üzerinde büyük bir tunç heykeli vardır.
 
İSTANBUL - DOLMABAHÇE SARAYINDA ATATÜRK'ÜN ÖLDÜĞÜ ODA
Dolmabahçe Sarayı'nda Muayede Salonundan sonra geçilen ve bu gün (Hususi Daire) adıyla tanınan bölümün denize bakan yönündeki dördüncü oda, Atatürk'ün hayata gözlerin kapadığı tarihi bir oda olarak, bütün eşyasıyla bir müze halindedir. Bu oda, Abdülmecid ve daha sonraki Osmanlı padişahlarının kışlık yatak odasıydı. Hususi Dairenin iki büyük salonunu birbirine bağlıyan koridor üzerindeki bu oda, iki kapılı ve dört pencerelidir. Oda'da Atatürk'ün yattığı bronz işleme bir ceviz karyola, gardrop ve komodin vardır. Oda, halılar, kanepe ve koltuklarla döşenmiştir. Duvarları, açık yeşil üzerine yıldızlar ve çiçeklerle süslü bir kağıtla kaplıdır. Ceviz karyola üzerende keten işlememe beyaz bir örtü, mavi bir yorgan vardır. Pencereleri atlas perdelidir.
Atatürk, Savorana yatında geçen rahatsızlık günlerinden sonra, 25/26 Temmuz 1938 günü saat dokuzu beş geçe, bu odada gözlerini yummuştu.
Atatürk'ün ölümünden sonra, Dolmabahçe Sarayı'nın bu tarihi odası, Atatürk'ün yatak Odası olarak, olduğu gibi muhafaza edildi. Türk Milleti ile birlikte, sonsuz bir yas tutarak.
 
ERZURUM - KONGRE BİNASI VE ATATÜRK MÜZESİ
Milli Kurtuluş Savaşı'nın hazırlık yıllarında, Sivas'tan hareket ederek, 3 Temmuz 1919 günü Erzurum'a gelen Atatürk, 8/9 Temmuz 1919 gecesi son Osmanlı Padişahı Vahdeddin'e bir telgraf gönderen, askerlikten çekildiğini ve "sine-i millet'e" döndüğünü bildirmişti. Erzurum'da büyük bir Kongre'nin hazırlıklarına girdi. Kısa bir süre sonra, 23 Temmuz 1919'da, Erzurum Kongresi, Kavaf Mahallesindeki eski bir okulun salonlarında açıldı. 6 Ağustos 1919 tarihine kadar, 14 gün devam etti. Kongrenin yapıldığı okul, 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşlarından sonra Ortaokul olarak yaptırılmıştı Kongreden sonra 1920-1921 yıllarında Sanat Okulu, 1922-1923 yıllarında Sultani (lise), 1924 yılında da ilkokul olarak kullanılmış ayni yılın sonunda, çıkan bir yangınla tamamen yanmıştı. Erzurum ili özel idaresi, yanan okulun yerine, yeni bir okul yaptırmış, 1926-1927 ders yılı başında (Gazi İlkokul) adıyla hizmete açmıştı. Daha sonra okul, 1940 yılında (Atatürk Yapı Sanat Okulu) olarak kullanılmaya başlanmıştır. Her ne kadar, Erzurum Kongresi'nin yapıldığı bina, 1924 yılında yanmışsa da yerine yapılan okulun bir salonu, 1960 yılında (Atatürk ve Erzurum Kongresi Müzesi) olarak düzenlenmiş ve ziyarete açılmıştır. Müze salonundaki geniş bir masanın üzerinde, Kongreye katılan 53 delegenin adları yazılı mermer plakalar vardır. Ayrıca duvarlarda ve vitrinlerde Kongre ile ilgili tutanakların, yazışmaların, benaname ve telgrafların fotokopileri, delegelerin fotoğrafları ile birlikte kası biyografileri, Atatürk'ün çeşitli fotoğrafları, Onuncu yıl Nutku'nun el yazısı ile fotokopisi, Erzurum'daki tarihi anıtlardan bazılarını yağlıboya tabloları yer almaktadır.
 

İSTANBUL - PERA PALAS'TA ATATÜRK ODASI

Atatürk, 7. Ordu Komutanı iken 1917 de Veliaht Vahdettin'le birlikte Almanya'ya gitmiş, 4 Ocak 1918 günü dönüşte yine Pera Palas'ta kalmıştır. Atatürk Şişli'deki eve taşınıncaya kadar İstanbul'da bulunduğu günler hep Pera Palas otelinde kalmıştır. Son yıllarda, Atatürk'ün Pera Palas Otelinde kaldığı oda (Atatürk Odası) olarak düzenlenmiştir. Atatürk Odası'nda Atatürk'ün yatağı, gardrobu, masası, Atatürk'le ilgili eşya ve fotoğrafları sergilenmektedir.
 
SAMSUN - ATATÜRK EVİ



Samsun Atatürk Evi, Mıntıka Palas'ta Samsun Belediyesince düzenlenerek ziyarete açılmıştır. Şöyle ki: Atatürk, Dokuzuncu Ordu Kıt'aları Müfetişi olarak 18 kişilik kadrosuyla 19 Mayıs 1919 sabahı Samsun'a geldiği ve Bandırma vapurundan çıkarak karaya ayak bastığı zaman coşkun gösterilerle karşılanmış ve şehrin en iyi binası olan Mıntıka Palas'da misafir edilmişti. Burası iki katlı taş bir bina idi. 1902 de yılında Abacıoğlu adında zengin birisi tarafından otel olarak yaptırılmıştı. Atatürk'ün Samsuna geleceğini duyulur duyulmaz, o günlerde kapalı olan otel, Mutasarrıfın emriyle açtırılmış, Askeri hastaneden karyola ve sandalyeler taşınarak döşenmişti. Atatürk, bir hafta süre ile bu binada kalmış, Anadolu'da başlattığı Milli Mücadeleyi ilkin bu binada açmıştı.
Cumhuriyetin ilanından sonra 20 Eylül 1924 günü eşi latife hanımla birlikte Samsun'a ikinci kez gelen Atatürk , bu sefer Samsunlu Şahinzade Remzi Bey'in evine konuk olmuştur. O gün Samsun'a ilk geldiği zaman kaldığı eski Mıntıka Palas Belediyece kendisine hediye edilmiş, Atatürk bundan çok duygulanmıştır. Samsundan ayrılışından sonra, Belediye binayı dayayıp döşemiş, Atatürk Evi olarak korumuştur. Harf inkılabı günlerinde 16 Eylül 1928 de üçüncü kez Samsuna gelen Atatürk kendi evinde iki gece üç gündüz, dördüncü gelişi olan 28 Kasım 1930 tarihinde de dört gece beş gündüz kalmıştır.
Samsun Atatürk Evinin üst kat odaları Atatürk'ün yatak odası, çalışma odası Toplantı odası salonu olarak düzenlenmiştir. Alt katta l930 yılında açılan Gazi kütüphanesi, 1972 yılına kadar hizmet vermiş, daha sonra kütüphane buradan taşınmıştır. Samsun Belediyesinin düzenlediği Atatürk evi, Milli Mücadele tarihimizin ilk sayfası, hatta önsözüdür. Bu yönüyle tarihi değeri büyüktür.
 
ESKİŞEHİR - ATATÜRK VE KÜLTÜR MÜZESİ


Eskişehir-Atatürk ve Kültür Müzesi, eski Temyiz Mahkemesi ve Adalet İlkokulunda düzenlenmiş ve 1970 yılında ziyarete açılmıştır.

Atatürk, 1920-1938 yılları arasıda Eskişehir'e 16 kez gelmiş, bu gelişlerinde Eskişehir'de bir iki gün kaldığı gibi, çoğu kez günü birliğine Eskişehir'e uğramıştır. Atatürk'ün Eskişehir'e gelişlerini, bu gelişlerin anılarını yaşatmak üzere, Prof. Orhan Oğuz'un Milli Eğitim Bakanı, bu kitabın yazarının da Müsteşarı olduğu yıllarda, bir Atatürk Müzesi açılmasını kararlaştırılmış, Müze için en uygun yerin eski Temyiz Mahkemesi, daha sonra Adalet İlkokulu olan bodrumu ile 2 katlı bina olduğu sonucuna varılmıştır. Bir yıl gibi kısa bir sürede onarılan binada Atatürk'le ilgili Eşya ve fotoğraflarla Atatürk ve Kültür Müzesi düzenlenmiş, 24 Mayıs 1970 günü törenle ziyarete açılmıştır.
Atatürk ve Kültür Müzesi'nin bölümleri şöyledir:
Birinci Salon : Atatürk'ün anılarını yaşatan eşyalarla tanzim edilmiş olup, burada Anıtkabir Müzesinden getirilen şahsi eşyaları, Ankara Etnoğrafya Müzesinden getirilen hediyelik eşyaları, kronolojik olarak dizilen fotoğrafları yer almaktadır.
İkinci ve Üçüncü Salon : Topkapı Sarayı Müzesinde ve yöreden de derlenen etnoğrafik eserler, Atatürk'ün Eskişehir fotoğrafları ile kentin özelliği olan ve "beyaz altın" denilen lüle taşının yerinden çıkışından başlıyarak işlenişi ve kullanımına kadar geçirdiği safhaları gösterir koleksiyonu ihtiva etmektedir. Orta Salon : Atatürk ile ilgili kitaplar teşhir edilmektedir.
 
KASTAMONU - MÜZESİ ATATÜRK SALONU

Atatürk, Kastamonuluların daveti üzerine, 24 Ağustos 1925 Pazartesi günü, arkadaşları ile birlikte, otomobille Kastamonu'ya gelmiş, coşkun gösterilerle karşılanmıştı. Atatürk, karşılama töreni sırasında ilk kez panama şapkası ile görünmüş, böylece şapka inkılabını Kastamonu'da başlatmıştı. Ertesi günü 25 Ağustos 1925 Salı günü, bazı ziyaretler yapan, Belediye binasında halkın dileklerini dinleyen ve konuşmalar yapan Atatürk, o gün öğleye doğru İnebolu'ya hareket etmişti. Atatürk'ün Kastomonu'yu ziyaretleri sarısında kullandığı bazı eşyalar ve yemek takımları Kastamonu Belediyesince değerli bir hatıra olarak saklanmış, daha sonra Kastamonu Müzesine verilmiştir. Kastamonu Müzesinde (Atatürk Salonu) nda bulunan eşyalar arasıda cevizden küçük bir gümüş çay takımı, peçete, havlu ve sırmalı bronzlar bulunmaktadır.
 
ELAZIĞ - ATATÜRK MÜZESİ ODASI

Atatürk, Doğu Anadolu'ya yaptığı son gezi sırasında, 17 Kasım 1937 akşamı Elazığ'a gelmiş, Elazığ Halkevinde dinlenmiş, Elazığlıların düzenledikleri toplantıda gece yarısına kadar kalmıştı. Gece Saat birde Özel treni ile Fevzipaşa'ya hareket etmişti. Atatürk'ün Elazığ'dan ayrılışından sonra, Halkevinde Atatürk'ün oturduğu koltuk, kullandığı masa ve eşyalar bir hatıra olarak saklanmıştı. Daha sonra, Elazığ Halkevi, Elazığ Kız Öğretmen Okulu olarak kullanılmağa başlamış, burada bir Atatürk Odası düzenlenmiştir. Müzede Atatürk'ün kullandığı mobilyalar, Atatürk'ün silahı, yemek takımları, el yazısı belgeler ve fotoğrafları sergilenmektedir
 
Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi.

Anıtkabir’de Atatürk’ün mozolesinin bulunduğu şeref salonunun altında bulunan 3 bin m²’lik sütunlu alanda kurulan “Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi”, özellikle farklı sergileme teknikleri ile Çanakkale, Sakarya, Büyük Taarruz ve Başkomutanlık Muharebeleri’ni, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarını ve Atatürk dönemini çarpıcı biçimde sunuyor.

Misak-ı Milli Kulesi’nin kapısından girilen müze, dört ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Atatürk’ün özel eşyaları sergilenirken, ikinci bölümde panorama ve yağlı boya tablolarla Çanakkale Muharebeleri ile Kurtuluş Savaşı, üçüncü bölümde ayrı ayrı tonozlarda Milli Mücadele ve devrimler anlatılmaktadır. Dördüncü bölümde ise Atatürk’e ait kitaplar ile bu kitapları okurken altını çizip notlar aldığı kısımlardan örnekler sergilenmektedir.

Misak-ı Milli ve İnkılap kuleleri arasındaki ilk bölümde bulunan ve Atatürk’ün özel eşyalarının sergilendiği kısım, ilk olarak 21 Haziran 1960 tarihinde “Anıtkabir Atatürk Müzesi” olarak açılmış, daha sonra yeni sergileme teknikleriyle düzenlenerek ve diğer bölümlerle birleştirilerek, 2002 yılında “Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi” adını almıştır. Bu bölümde Atatürk’ün kullandığı eşyalar ile kendisine yabancı devlet adamları tarafından hediye edilen eşyalar sergilenmektedir. Ayrıca, Atatürk’ün manevi evlatlarından Afet İnan, Rukiye Erkin, Sabiha Gökçen’in müzeye hediye ettikleri Atatürk’e ait eşyalar da bulunmaktadır. Müzede, Atatürk’ün anne ve babasına ait fotoğraflar ve nüfus cüzdanları, kılıçlar, bastonlar, madalyalar, milletvekilliği belgeleri, sigara ve sigara tabakaları, TBMM tarafından hediye edilen altın alfabe, paralar ve cüzdanlar, not defterleri ve kalemler, likör takımı, çay ve pasta takımları, İş Bankası tarafından hediye edilen saat ile bazı yabancı devlet adamlarının fotoğrafları bulunmaktadır.

Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi’nin ikinci bölümünde Çanakkale Savaşı, Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz’u konu alan üç panorama dikkati çekmektedir. Üç büyük panorama, önlerinde düzenlenen başka bir alanla üç boyutlu bir etkiye büründürülmüştür. Bu alanda düzenlemelerde kullanılan savaş objeleri ve maketlerle, muharebelerin geçtiği yerler ve dönem, yaşananların aslına uygun olarak yeniden canlandırılmıştır. Türkiye’de ilk kez uygulanan bu teknikle, müze ziyaretçilerine Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşuna giden yolda yaşanan güçlükler hissettirilmeye çalışılmıştır.

1919-1938 yılları arasında, Atatürk Devrimleri ve dönemin önemli olaylarının anlatıldığı üçüncü bölümde, Kurtuluş Savaşı ve Atatürk Devrimleri’ne ilişkin 3 bin kadar fotoğraf ile bunların Türkçe ve İngilizce açıklamalarına yer verilmektedir. Ayrıca tonozlu odacıkların bulunduğu koridor boyunca Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasında büyük hizmetleri görülen asker-sivil 20 kahramanın büstü ve kısa özgeçmişleri de yer almaktadır.

18 tonozlu odacığın konuları şunlardır:

Türk Kurtuluş Savaşı Komutanları

Mondros, Vatanın İşgali

Kuva-yı Milliye

Kongreler

TBMM’nin Açılışı, İç İsyanlar

Çukurova, Antep, Maraş, Urfa Ve Trakya’da Milli Mücadele

Kurtuluş Savaşı’nda Donanmamız

Kazanılan Zaferler, Mudanya Mütarekesi ve Lozan Antlaşması

Siyasal Devrim

Eğitim, Dil ve Tarih Alanında Yapılan Reformlar

Hukuk, Kadın Hakları ve Soyadı Devrimleri

Sosyal Hayatın Düzenlenmesi

Güzel Sanatlar, Basın ve Halkevleri

Tarım, Ormancılık, Sanayi ve Ticaret

Maliye, Sağlık, Spor ve Turizm

Bayındırlık ve Ulaştırma

Milli Güvenlik

İç ve Dış Siyasi Olaylar (1923-1938)

Müzenin dördüncü bölümü, Atatürk Özel Kitaplığı’dır. Bu bölümde, Anıtkabir koleksiyonunda yer alan kitaplar, konularına göre tasnif edilerek sergilenmektedir.

Adres: Anıt Caddesi, Tandoğan-Ankara
 
Geri