BirDevrinSonu
Üye
-
- Katılım
- Ocak 10, 2010
-
- Mesajlar
- 38,605
-
- Tepkime puanı
- 3,185
-
- Puanları
- 354
-
- Konum
- Napıcan ?
Atatürk İlkerleri ve İnkılap Tarihi ( Tüm Üniteler ) 7
ÜNİTE - 7 MİSAK-I MİLÜ'DEN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ'NE İTTİHAT VE TERAKKİ PARTİSİ
Türk tarihindeki ilk düzenli siyasal örgütlenme ittihat ve Terakki Gizli içeriği görüntülüyorsunuzDerneği ile başladı. İkinci Meşru-tiyet'in ilanı bu dernek üyelerinin gerçekten büyük özverili çabaları sonrasında gerçekleşmiştir.
1909 Anayasa değişikliğinden sonra dernek tam olarak yasallaştı ve 1913'te siyasal bir partiye dönüştürüldü. Bu parti demokratik bir ortam kuramadı; Ama Osmanlı Devleti'nin pek çok alanda modernleşmesi için bazı çalışmalar yaptı. Özellikle "Türklük" bilincinin uyanmasında en önemli rolü oynadı.
Bu parti tek başına iktidar olma hevesini somut birsonuca bağlayıp, ardından ülkeyi Birinci Dünya Savaşı'na sürükleyerek ağır bir yenilgi ve parçalanma sürecine sokması ile saygınlığını yitirdi.
ANADOLU VE RUMELİ MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ
Ýttihat ve Terakki Partisi'nin varlığını yitirmesiyle Türk ulusunu kurtaracak siyasal nitelikte ve birleştirici yeni bir örgüt gerekliydi. Bu örgüt başlangıcını "Redd-i ilhak" ve "Müdafaa-i Hukuk" derneklerinde buldu.
Sivas Kongresi ile, birkaçı dışında bütün bu dernek ve kuruluşlar birleşerek büyük bir örgüt durumunu almışlardı. Zaman geçtikçe dernek iyice güçlenmiş, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nun kuruluşunu sağlamış ve o mecliste tek etkili siyasal topluluk olarak çalışmıştır. Bu dernek M. Kemal tarafından rejimin ilksiyasal partisi haline getirildi.
SİVAS KONGRESİ'NDEN SONRAKİ SİYASAL GELİŞMELER
Mustafa Kemal Sivas Kongresi'nde alınan kararların ulusun haklı istekleri olarak her yerde benimsetmek amacını güdüyordu.
Bu nedenle aşağıdaki işlerin yapılması gerekliydi. o Mustafa Kemal Paşa'nın düşüncesine göre artık Meclis-i Mebusan'ın yapabilceği bir iş kalmamıştı. Bu kurum işlevini çoktan yitirmiş sayılırdı.
- Meclis-i Mebusan, Osmanlı Devleti Parla-mentosu'nun ulusu temsil eden kanadıydı; Yani Osmanlı Devleti'nin en yüksek karar merkezlerinden biri idi. Bu nedenle yeni kurulacak olan Osmanlı Hükümeti ile anlaşma çareleri araması gerekir.
- Heyet-i Temsiliye Başkanı Mustafa Kemal idi.
OSMANLI HÜKÜMETİ İLE ANLAŞMA AMASYA PROTOKOLÜ
Damat Ferit Sivas kongresi engelleyemeyince büyük bir siyasal yenilgiye uğradı. Çekilen Damat Ferit'in yerine Ali Rıza Paşa hükümeti geçti. Bu dönemden sonra Heyet-i Temsiliye kendini artık bütün yurttaki Kuvay-ı Milliye hareketinin başı mere-zi olarak görmekte ve bu sıfatıyla istanbul Hüküme-ti'nin karşısına çıkmaktadır.
Zira görevden çekilince-ye kadar Anadolu harekâtını boğup yok etmek için elinden geleni yapmış olan Damat Ferit hükümetinin yerine geçen bu hükümetin üyeleri vatansever kimselerdi.
Yurtsever kişilerden oluşan bu hükümetin üyeleri Anadolu ile iyi geçinmeye çalışmıştır. Bu maaçla Bahriye Nazırı Salih Paşa, istanbul Hükü-meti'nin temsilcisi olarak Amasya'ya, Heyet-i Temsiliye başkanı olan Mustafa Kemal Paşa'ya gönderildi.
20-22 Ekim tarihleri arasında gerçekleşen bu görüşmeler devrim tarihimize "Amasya Kararları" adıyla geçmişti, içeriği şöyle özetlenebilir; istanbul Hükümeti, Heyet-i Temsiliye'yi tanıyordu. Meclis-i Mebusan toplanacaktı.
ANKARA'NIN ULUSAL KURTULUŞ HAREKETİNİN MERKEZİ YAPILMASI
Ankara'nın stratejik açıdan çok elverişli olması istanbul'dan gelen demiryolunun Ankara'da sona ermesi, bu bakımdan ulaşım olanaklarının o dönem için oldukça iyi olması, ayrıca Batı Cephesi'ne yakın olduğu gibi diğer çarpışma alanlarına da eşit uzakiıkta olmasından dolayı Mustafa Kemal yayınladığı bir bildiride Meclis-i Mebusan için yapılacak görüşmelerin Ankara'da olmasını duyurdu.
Bundan sonra Ankara artık Ulusal Kurtuluş Savaşımızın merkezi durumuna gelecek simgeleşecektir
MECLİS-İ MEBUSAN'IN NİTELİĞİ VE AÇILIŞI
II. Abdülhamit'in devrinde Anayasa ile yasama işlerinde halkın seçtiği temsilcilerinin de düşüncelerinin alınması ile Meclis-i Mebusan oluşmuştu.
Ama egemenlik kayıtsız şartsız Osmanlı ailesi adına padişahta olduğu için, halkın seçtiği Meclis-i Mebusan'ın yetkilerini kısmak onun kesin hakkıydı. Meclis-i Mebusan ulusun değil, padişahın meclisi idi.
Ulus Egemenliği düşüncesini gerçekleştirmeyi kendisine en kutsal ülkü edinen Mustafa Kemal Paşa için Meclis-i Mebusan'ın hiçbir hukuksal ve toplumsal değeri yoktu.
Bundaki uygulama yanlışlarını Mustafa Kemal düzeltti. Ve yeni Meclis-i Mebusan 28 Ocak 1920'de Misak-ı Milli'yi kabul etti.
Misak-ı Milli daha Erzurum Kongresi sıralarında hazırlanmaya başlanmıştı. Andın metni Mustafa Kemal tarafından kaleme alınmış ve milletvekillerine verilmişti.
MİSAK-I MİLLÎ'NİN İÇERİĞİ
Osmanlı Saltanatfnın ve Halifeliğin merkezi istanbul'un güvenliği sağlanması koşulu ile Boğazlar açılabilir. Birinci Dünya Savaşı'nın bitişinde imzalanan ateşkes anlaşmasının çizdiği sınırlar içinde, her bakımdan birlik oluşturan yurttaşların oturdukları yerler, hiçbir biçimde yurttan koparılamaz.
Daha önce bizden ayrılan Batı Trakya'da, Kars, Ardahan ve Batum'da halkoyuna başvurulacak, yine Arapların çoğunlukta bulunduğu yerlerde halkoyla-masına başvurulacak. Bağımsızlığımızı sınırlayacak siyasal, ekonomik hiçbir anlaşma kabul edilemez.
MİSAK-I MİLLÎ'NİN NİTELİĞİ
Misak-ı MillAı kararları Mustafa Kemal ve arkadaşlarının inkâr edilemez etkisi altında alınmıştır. Mustafa Kemal bu girişimiyle kongrede beliren ulusal istekleri Osmanlı Parlamentosu'na yansıtmıştır.
Misak-ı Milli'ye bu bakımdan Anadolu hareketinin Sivas Kongresi'nden sonra ve ondan daha büyük ilk siyasal zaferi olarak nitelemek yerindedir.
İSTANBULİN İŞGALİ
Anlaşma (itilaf) Devletleri 13 Kasım 1918'den itibaren İstanbul'un işgaline başlamışlardı. Bu tarihten itibaren Anlaşma Devletleri kentte bir karargâh kurmuşlar ve yönetimi dolaylı olarak denetim altına almışlardı.
Resmi işgal 16 Mart 1920'de yapıldı. Anlaşma Devletleri Mondros Ateşkes Anlaşması'nın 7. maddesi hükmüne dayanarak kenti işgal ettiklerini bildirmişlerdi.
18 Mart'ta toplanan Meclis-i Mebusan bu koşullar altında çalışmanın mümkün olmadığına karar vererek toplantılarını durdurdu. 11 Nisan günü padişah Kanun-i Esasi'deki yetkilerini kullanarak Meclis-i Me-busan'ı dağıttı.
Mustafa Kemal istanbul'un işgalinden sonra 19 Mart'ta bir genelge yayınladı. Dağıtılan Meclis-i Me-busan'ın artık tekrar toplanma olanağı kalmadığını ve yeni bir parlamento kurulması gerektiğini, bunun Ankara'da toplanmasının en uygun yol olduğunu duyurdu.
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ'NİN AÇILIŞ HAZIRLIKLARI
Yakınçağ'da dünyada yeni bir siyasal gelenek belirmiştir. Eğer bir devlet yeni baştan kurulacak ise, bunu sağlamak için halk temsilcilerinden oluşan bir meclis seçilir.
Bu meclis yeni devletin dayanacağı esasları saptar, başka bir deyişle anayasasını yapar. Ayrıca bu anayasayı işler bir duruma getirerek diğer kararları da alır.
işte bu organ bir "Kurucu Meclis"tir. Ondaki güç de "Kuruculuk gücüdür" Bu güç, eğer meclis üyeleri halk tarafından seçilmişse ulustan gelir.
Amerikan Bağımsızlık Savaşı sırasında ve Fransız ihtilali başlarken bu tür meclisler doğmuş ve daha sonra başka ülkelerde de görülmüşlerdir. Mustafa Kemal Meclis-i Mebusan yerine Ankara'da toplanacak yeni meclisin birkurucu meclis olmasını istiyordu.
Kimsenin aklından Osmanlı Devle-ti'nin son bulduğu düşüncesi geçmiyordu. Kamuoyu bu düşünceyi benimseyemezdi. Bu nedenle Mustafa Kemal "Kurucu Meclis" deyiminden vazgeçmek zorunda kaldı.
İSTANBUL'UN İŞGALİNDEN SONRAKİ SİYASAL VE ASKERİ GELİŞMELER
Anadolu-İstanbul ilişkilerinin giderek sertleşmesi ile birlikte Ali Rıza Paşa Hükümeti görevden alınıp yerine Salih Paşa kabinesi getirilmişti.
Salih Paşa'nın sadrazamlığa atanmasından sonra İstanbul işgal e-dilmiş ve bu ağır bunalıma çare bulamayan Salih Paşa görevinden ayrıldı. Tekrar Damat Ferit Paşa sadrazamlık görevine geldi (5 Nisan 1920).
Damat Ferit işbaşına gelir gelmez Kuvay-ı Milli-ye'ye karşı sert önlemleri almaya başladı. 18 Ni-san'da hükümet Kuvay-ı Milliye'ye karşı resmi bir örgüt kurdu. "Kuvay-ı İnzibatiye" (Düzeni Sağlama Kuvvetleri).
Kuvay-ı inzibatiye vahşet sürerken, Güneydoğu Anadolu'daki Kuvay-ı Milliye birlikleri Fransızlara karşı üstün başarılar göstermişti. Damat Ferit, Anadolu halkının kafasını iyice karıştırmak için başka çareler denedi. Şeyhülislâm Dürrizade'den bir fetva aldı. Bu fetva ile Kuvay-ı Milliye birlikleri "kâfir" ilan ediliyordu.
Bu zorluklar içinde Heyet-i Temsiliye ile ona yakın kadro çalışarak "olağanüstü yetkilere sahip meclisin" açılması için didindiler.
Birkaç ay önce seçimler yapılmış ve Meciis-i Mebusan üyeleri belirlenmişti. Heyet-i Temsiliye, Meclis-i Mebusan üyelerinin milleti temsil ettiğini düşünüyorlardı. Ankara'da 23 Nisan tarihine kadar yeterli sayıda milletvekili toplanabilmiştir.
Ünite 7 Degerlendirme Sorulari
1- Heyet-i Temsiliye'nin İstanbul Hükümeti'nce tanındığını gösteren belge nerede kim tarafından imzalanmıştır?
Sivas'ta izzet Paşa
Ankara'da Enver Paşa
Havza'da Ali Rıza Paşa
Amasya'da Salih Paşa
Havza'da Ali Kemal Paşa
2- 12 Ocak 1920'de toplanan Meclis-i Mebusan hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Ulus egemenliği padişahla birlikte paylaşılır.
Heyet-i Temsiliye'nin iradesine bağlıdır.
Tamamen padişahın iradesine bağlıdır.
Ulus egemenliğine dayanır.
Kuvay-ı Milliye'nin iradesine bağlıdır.
3- Amasya görüşmelerinde İstanbul hükümeti aşağıdaki şahıslardan hangisi tarafından temsil edilmiştir?
Ahmet İzzet Paşa
Ali Rıza Paşa
Salih Paşa
Kâzım Karabekir
Damat Ferit
4- Anlaşma Devletleri Mondros Ateşkes Anlaşması'nın hangi maddesi hükmüne dayanarak İstanbul'u işgal etmişlerdir?
3
5
1
7
10
5- Aşağıdaki olaylardan hangisi Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin toplanması için uygun bir ortam yaratmıştır?
Antep ve Urfa'nım kurtarılması
Milne Hattının çizilmesi
Meclis-i Mebusan'ın dağıtılması
Sevr Antlaşmasının imzalanması
Düzenli ordunun kurulması
6- Aşağıdakilerden hangisi İstanbul Hükümetinin Kuvay-ı Milliye'ye karşı kurmuş olduğu resmi örgüttür?
Kuvay-ı inzibatiye
Kürt Teali Cemiyeti
Kuvay-ı Seyyare
İngiliz Muhipler Cemiyeti
Mavri Mira Cemiyeti
7- Mustafa Kemal Paşa Ankara'da bir meclis toplanmasını ne zaman duyurdu?
İstanbul'un işgalinden sonra
Anzavur ayaklanması ile
TBMM'nin açılışından sonra
İzmir'in işgalinden sonra
Misak-ı Millinin kabulünden sonra
8- Aşağıdakilerden hangisi İstanbul'un, Anlaşma Devletleri tarafından resmen işgal edilmesinin sonuçlarından biridir?
Heyet-i Temsilliye'nin Ankara'ya gelmesi
TBMM'nin açılması
Misak-ı Millinin ilan edilmesi
Son Osmanlı Meclis-i mebusan'ın toplanması
Sevr Antlaşmasının imzalanması
ÜNİTE - 7 MİSAK-I MİLÜ'DEN TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ'NE İTTİHAT VE TERAKKİ PARTİSİ
Türk tarihindeki ilk düzenli siyasal örgütlenme ittihat ve Terakki Gizli içeriği görüntülüyorsunuzDerneği ile başladı. İkinci Meşru-tiyet'in ilanı bu dernek üyelerinin gerçekten büyük özverili çabaları sonrasında gerçekleşmiştir.
1909 Anayasa değişikliğinden sonra dernek tam olarak yasallaştı ve 1913'te siyasal bir partiye dönüştürüldü. Bu parti demokratik bir ortam kuramadı; Ama Osmanlı Devleti'nin pek çok alanda modernleşmesi için bazı çalışmalar yaptı. Özellikle "Türklük" bilincinin uyanmasında en önemli rolü oynadı.
Bu parti tek başına iktidar olma hevesini somut birsonuca bağlayıp, ardından ülkeyi Birinci Dünya Savaşı'na sürükleyerek ağır bir yenilgi ve parçalanma sürecine sokması ile saygınlığını yitirdi.
ANADOLU VE RUMELİ MÜDAFAA-İ HUKUK CEMİYETİ
Ýttihat ve Terakki Partisi'nin varlığını yitirmesiyle Türk ulusunu kurtaracak siyasal nitelikte ve birleştirici yeni bir örgüt gerekliydi. Bu örgüt başlangıcını "Redd-i ilhak" ve "Müdafaa-i Hukuk" derneklerinde buldu.
Sivas Kongresi ile, birkaçı dışında bütün bu dernek ve kuruluşlar birleşerek büyük bir örgüt durumunu almışlardı. Zaman geçtikçe dernek iyice güçlenmiş, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nun kuruluşunu sağlamış ve o mecliste tek etkili siyasal topluluk olarak çalışmıştır. Bu dernek M. Kemal tarafından rejimin ilksiyasal partisi haline getirildi.
SİVAS KONGRESİ'NDEN SONRAKİ SİYASAL GELİŞMELER
Mustafa Kemal Sivas Kongresi'nde alınan kararların ulusun haklı istekleri olarak her yerde benimsetmek amacını güdüyordu.
Bu nedenle aşağıdaki işlerin yapılması gerekliydi. o Mustafa Kemal Paşa'nın düşüncesine göre artık Meclis-i Mebusan'ın yapabilceği bir iş kalmamıştı. Bu kurum işlevini çoktan yitirmiş sayılırdı.
- Meclis-i Mebusan, Osmanlı Devleti Parla-mentosu'nun ulusu temsil eden kanadıydı; Yani Osmanlı Devleti'nin en yüksek karar merkezlerinden biri idi. Bu nedenle yeni kurulacak olan Osmanlı Hükümeti ile anlaşma çareleri araması gerekir.
- Heyet-i Temsiliye Başkanı Mustafa Kemal idi.
OSMANLI HÜKÜMETİ İLE ANLAŞMA AMASYA PROTOKOLÜ
Damat Ferit Sivas kongresi engelleyemeyince büyük bir siyasal yenilgiye uğradı. Çekilen Damat Ferit'in yerine Ali Rıza Paşa hükümeti geçti. Bu dönemden sonra Heyet-i Temsiliye kendini artık bütün yurttaki Kuvay-ı Milliye hareketinin başı mere-zi olarak görmekte ve bu sıfatıyla istanbul Hüküme-ti'nin karşısına çıkmaktadır.
Zira görevden çekilince-ye kadar Anadolu harekâtını boğup yok etmek için elinden geleni yapmış olan Damat Ferit hükümetinin yerine geçen bu hükümetin üyeleri vatansever kimselerdi.
Yurtsever kişilerden oluşan bu hükümetin üyeleri Anadolu ile iyi geçinmeye çalışmıştır. Bu maaçla Bahriye Nazırı Salih Paşa, istanbul Hükü-meti'nin temsilcisi olarak Amasya'ya, Heyet-i Temsiliye başkanı olan Mustafa Kemal Paşa'ya gönderildi.
20-22 Ekim tarihleri arasında gerçekleşen bu görüşmeler devrim tarihimize "Amasya Kararları" adıyla geçmişti, içeriği şöyle özetlenebilir; istanbul Hükümeti, Heyet-i Temsiliye'yi tanıyordu. Meclis-i Mebusan toplanacaktı.
ANKARA'NIN ULUSAL KURTULUŞ HAREKETİNİN MERKEZİ YAPILMASI
Ankara'nın stratejik açıdan çok elverişli olması istanbul'dan gelen demiryolunun Ankara'da sona ermesi, bu bakımdan ulaşım olanaklarının o dönem için oldukça iyi olması, ayrıca Batı Cephesi'ne yakın olduğu gibi diğer çarpışma alanlarına da eşit uzakiıkta olmasından dolayı Mustafa Kemal yayınladığı bir bildiride Meclis-i Mebusan için yapılacak görüşmelerin Ankara'da olmasını duyurdu.
Bundan sonra Ankara artık Ulusal Kurtuluş Savaşımızın merkezi durumuna gelecek simgeleşecektir
MECLİS-İ MEBUSAN'IN NİTELİĞİ VE AÇILIŞI
II. Abdülhamit'in devrinde Anayasa ile yasama işlerinde halkın seçtiği temsilcilerinin de düşüncelerinin alınması ile Meclis-i Mebusan oluşmuştu.
Ama egemenlik kayıtsız şartsız Osmanlı ailesi adına padişahta olduğu için, halkın seçtiği Meclis-i Mebusan'ın yetkilerini kısmak onun kesin hakkıydı. Meclis-i Mebusan ulusun değil, padişahın meclisi idi.
Ulus Egemenliği düşüncesini gerçekleştirmeyi kendisine en kutsal ülkü edinen Mustafa Kemal Paşa için Meclis-i Mebusan'ın hiçbir hukuksal ve toplumsal değeri yoktu.
Bundaki uygulama yanlışlarını Mustafa Kemal düzeltti. Ve yeni Meclis-i Mebusan 28 Ocak 1920'de Misak-ı Milli'yi kabul etti.
Misak-ı Milli daha Erzurum Kongresi sıralarında hazırlanmaya başlanmıştı. Andın metni Mustafa Kemal tarafından kaleme alınmış ve milletvekillerine verilmişti.
MİSAK-I MİLLÎ'NİN İÇERİĞİ
Osmanlı Saltanatfnın ve Halifeliğin merkezi istanbul'un güvenliği sağlanması koşulu ile Boğazlar açılabilir. Birinci Dünya Savaşı'nın bitişinde imzalanan ateşkes anlaşmasının çizdiği sınırlar içinde, her bakımdan birlik oluşturan yurttaşların oturdukları yerler, hiçbir biçimde yurttan koparılamaz.
Daha önce bizden ayrılan Batı Trakya'da, Kars, Ardahan ve Batum'da halkoyuna başvurulacak, yine Arapların çoğunlukta bulunduğu yerlerde halkoyla-masına başvurulacak. Bağımsızlığımızı sınırlayacak siyasal, ekonomik hiçbir anlaşma kabul edilemez.
MİSAK-I MİLLÎ'NİN NİTELİĞİ
Misak-ı MillAı kararları Mustafa Kemal ve arkadaşlarının inkâr edilemez etkisi altında alınmıştır. Mustafa Kemal bu girişimiyle kongrede beliren ulusal istekleri Osmanlı Parlamentosu'na yansıtmıştır.
Misak-ı Milli'ye bu bakımdan Anadolu hareketinin Sivas Kongresi'nden sonra ve ondan daha büyük ilk siyasal zaferi olarak nitelemek yerindedir.
İSTANBULİN İŞGALİ
Anlaşma (itilaf) Devletleri 13 Kasım 1918'den itibaren İstanbul'un işgaline başlamışlardı. Bu tarihten itibaren Anlaşma Devletleri kentte bir karargâh kurmuşlar ve yönetimi dolaylı olarak denetim altına almışlardı.
Resmi işgal 16 Mart 1920'de yapıldı. Anlaşma Devletleri Mondros Ateşkes Anlaşması'nın 7. maddesi hükmüne dayanarak kenti işgal ettiklerini bildirmişlerdi.
18 Mart'ta toplanan Meclis-i Mebusan bu koşullar altında çalışmanın mümkün olmadığına karar vererek toplantılarını durdurdu. 11 Nisan günü padişah Kanun-i Esasi'deki yetkilerini kullanarak Meclis-i Me-busan'ı dağıttı.
Mustafa Kemal istanbul'un işgalinden sonra 19 Mart'ta bir genelge yayınladı. Dağıtılan Meclis-i Me-busan'ın artık tekrar toplanma olanağı kalmadığını ve yeni bir parlamento kurulması gerektiğini, bunun Ankara'da toplanmasının en uygun yol olduğunu duyurdu.
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ'NİN AÇILIŞ HAZIRLIKLARI
Yakınçağ'da dünyada yeni bir siyasal gelenek belirmiştir. Eğer bir devlet yeni baştan kurulacak ise, bunu sağlamak için halk temsilcilerinden oluşan bir meclis seçilir.
Bu meclis yeni devletin dayanacağı esasları saptar, başka bir deyişle anayasasını yapar. Ayrıca bu anayasayı işler bir duruma getirerek diğer kararları da alır.
işte bu organ bir "Kurucu Meclis"tir. Ondaki güç de "Kuruculuk gücüdür" Bu güç, eğer meclis üyeleri halk tarafından seçilmişse ulustan gelir.
Amerikan Bağımsızlık Savaşı sırasında ve Fransız ihtilali başlarken bu tür meclisler doğmuş ve daha sonra başka ülkelerde de görülmüşlerdir. Mustafa Kemal Meclis-i Mebusan yerine Ankara'da toplanacak yeni meclisin birkurucu meclis olmasını istiyordu.
Kimsenin aklından Osmanlı Devle-ti'nin son bulduğu düşüncesi geçmiyordu. Kamuoyu bu düşünceyi benimseyemezdi. Bu nedenle Mustafa Kemal "Kurucu Meclis" deyiminden vazgeçmek zorunda kaldı.
İSTANBUL'UN İŞGALİNDEN SONRAKİ SİYASAL VE ASKERİ GELİŞMELER
Anadolu-İstanbul ilişkilerinin giderek sertleşmesi ile birlikte Ali Rıza Paşa Hükümeti görevden alınıp yerine Salih Paşa kabinesi getirilmişti.
Salih Paşa'nın sadrazamlığa atanmasından sonra İstanbul işgal e-dilmiş ve bu ağır bunalıma çare bulamayan Salih Paşa görevinden ayrıldı. Tekrar Damat Ferit Paşa sadrazamlık görevine geldi (5 Nisan 1920).
Damat Ferit işbaşına gelir gelmez Kuvay-ı Milli-ye'ye karşı sert önlemleri almaya başladı. 18 Ni-san'da hükümet Kuvay-ı Milliye'ye karşı resmi bir örgüt kurdu. "Kuvay-ı İnzibatiye" (Düzeni Sağlama Kuvvetleri).
Kuvay-ı inzibatiye vahşet sürerken, Güneydoğu Anadolu'daki Kuvay-ı Milliye birlikleri Fransızlara karşı üstün başarılar göstermişti. Damat Ferit, Anadolu halkının kafasını iyice karıştırmak için başka çareler denedi. Şeyhülislâm Dürrizade'den bir fetva aldı. Bu fetva ile Kuvay-ı Milliye birlikleri "kâfir" ilan ediliyordu.
Bu zorluklar içinde Heyet-i Temsiliye ile ona yakın kadro çalışarak "olağanüstü yetkilere sahip meclisin" açılması için didindiler.
Birkaç ay önce seçimler yapılmış ve Meciis-i Mebusan üyeleri belirlenmişti. Heyet-i Temsiliye, Meclis-i Mebusan üyelerinin milleti temsil ettiğini düşünüyorlardı. Ankara'da 23 Nisan tarihine kadar yeterli sayıda milletvekili toplanabilmiştir.
Ünite 7 Degerlendirme Sorulari
1- Heyet-i Temsiliye'nin İstanbul Hükümeti'nce tanındığını gösteren belge nerede kim tarafından imzalanmıştır?
Sivas'ta izzet Paşa
Ankara'da Enver Paşa
Havza'da Ali Rıza Paşa
Amasya'da Salih Paşa
Havza'da Ali Kemal Paşa
2- 12 Ocak 1920'de toplanan Meclis-i Mebusan hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Ulus egemenliği padişahla birlikte paylaşılır.
Heyet-i Temsiliye'nin iradesine bağlıdır.
Tamamen padişahın iradesine bağlıdır.
Ulus egemenliğine dayanır.
Kuvay-ı Milliye'nin iradesine bağlıdır.
3- Amasya görüşmelerinde İstanbul hükümeti aşağıdaki şahıslardan hangisi tarafından temsil edilmiştir?
Ahmet İzzet Paşa
Ali Rıza Paşa
Salih Paşa
Kâzım Karabekir
Damat Ferit
4- Anlaşma Devletleri Mondros Ateşkes Anlaşması'nın hangi maddesi hükmüne dayanarak İstanbul'u işgal etmişlerdir?
3
5
1
7
10
5- Aşağıdaki olaylardan hangisi Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin toplanması için uygun bir ortam yaratmıştır?
Antep ve Urfa'nım kurtarılması
Milne Hattının çizilmesi
Meclis-i Mebusan'ın dağıtılması
Sevr Antlaşmasının imzalanması
Düzenli ordunun kurulması
6- Aşağıdakilerden hangisi İstanbul Hükümetinin Kuvay-ı Milliye'ye karşı kurmuş olduğu resmi örgüttür?
Kuvay-ı inzibatiye
Kürt Teali Cemiyeti
Kuvay-ı Seyyare
İngiliz Muhipler Cemiyeti
Mavri Mira Cemiyeti
7- Mustafa Kemal Paşa Ankara'da bir meclis toplanmasını ne zaman duyurdu?
İstanbul'un işgalinden sonra
Anzavur ayaklanması ile
TBMM'nin açılışından sonra
İzmir'in işgalinden sonra
Misak-ı Millinin kabulünden sonra
8- Aşağıdakilerden hangisi İstanbul'un, Anlaşma Devletleri tarafından resmen işgal edilmesinin sonuçlarından biridir?
Heyet-i Temsilliye'nin Ankara'ya gelmesi
TBMM'nin açılması
Misak-ı Millinin ilan edilmesi
Son Osmanlı Meclis-i mebusan'ın toplanması
Sevr Antlaşmasının imzalanması