Sanem
Platin Üye
-
- Katılım
- Nisan 7, 2019
-
- Mesajlar
- 16,067
-
- Tepkime puanı
- 9,041
-
- Puanları
- 353
Aşk nedir? Kime aşık oluyoruz?
Aşk, insandaki en yüce duygu... İnsan türünün devamlılığını sağlarken birçok parametreden de etkileniyor. Bu nedenle herkese aşık olmuyoruz. Peki kime aşık oluyoruz? Aşk neden var? Aşkın bir ömrü var mı? İlk görüşte aşk var mı? İstisnasız herkesin yaşadığı, kendisi gibi acısı da büyük olan aşkın nörobiyolojisini Oytun Erbaş'a sorduk. Erbaş, aşkın bilimsel açıklamasını yaparken, günümüzde kurulan yanlış ilişki biçimlerine de ışık tutuyor hatta aşkı daha güzel ve daha yoğun yaşamanın ilginç bir formülünü veriyor.
Hayvanlarla aramızda ortak dürtülerden olan ‘cinsellik’ insana özgü şeylerle birleşip ‘aşk’ı ortaya çıkarıyor. Böylece aşkın içinde tutku ve libido varken aynı zamanda onun hayalini kurmaktan zevk almak, onunla vakit geçirmek, güvenli bir ortamda dünyaya bir çocuk getirme, sevgililer gününde çiçek alarak onu mutlu etmeye çalışma isteği de oluyor.
Peki yanlış yaşanan ilişkiler neden var? İstanbul Bilim Üniversitesi Deneysel Tıp ve Ar-Ge Merkezi Müdürü Yrd. Doç. Dr. Oytun Erbaş nasıl aşık olduğumuzu anlatırken, önemli kilit noktalara değiniyor. Böylece de aslında yaşadığımız ilişkilerdeki sorunları irdelerken cevabı nerede bulabileceğimizi aktarıyor. İşte Erbaş’tan aşka dair merak ettikleriniz…
İstanbul Bilim Üniversitesi Deneysel Tıp ve Ar-Ge Merkezi Müdürü Yrd. Doç. Dr. Oytun Erbaş
Aşk neden var?
Aşk neslin devamlılığı için var. Bir kişiye odaklanmak en iyisi. Çünkü herkesle çiftleşmeye kalksan, dikkatini yoğunlaştıramazsın. Ama bir kişiye odaklanmak işe garanti veriyor. Ayrıca çocuk yapmak, iki kişi için de yatırımdır. İnsan yavrusu hayvan gibi değil çünkü; en az 6 yıl bakım istiyor. O yüzden iki kişi karşılıklı eş seçiyor ve diyor ki ‘Biz bu çocuğa bakarız’. Onun için aşk esasında bir kişiye odaklanmaktır. Peki neden böyle? Hem çocuğa bakmak için hem de güvenli bir ortam yaratmak için… Çünkü iki kişi yaşamak tek yaşamaktan daha güvenlidir. Tekil yaşamak çok anksiyeteli bir durum. Ama beraber yaşamak bir ödül insan için, daha doğrusu bir hedoni. İlkel beyin sosyal birlikteliği yani bir arada durmayı seviyor, tek eşi seviyor ve hatta karşı cinsi daha çok seviyor. Çünkü üreme güdüsü var içinde. O zaman hem yanında bir insanın olması hatta karşı cins bir insanın olması, çok zevkli bir şey insan için. Onun için aşkın ilk dönemlerinde daha büyük hedoniler, daha büyük zevkler yaşanır. Ama daha sonra tolerans gelişiyor ve aşk sevgiye dönüşüyor.
“EĞİTİM ARTARSA AŞK DA ARTAR”
Eğitim arttıkça korteks gelişiyor ve aşk da artıyor. Yani korteks geliştikçe sadece cinsellik değil, onu düşünmek, hayal etmek, onunla yemek yemek, vakit geçirmek de çok zevk veriyor. FOTO:TUNÇ SÜERDAŞ
Ne zaman oluyor bu? ‘Aşkın ömrü 3 yıl’ deniyor…
18 ya da 24 aydır aşkın ömrü… Aşk insanın en güzel duygularından biridir. Aslında aşkın sebebi ilkel beynimize dayanıyor, yani limbik sisteme. Bu sistem beynimizin altındaki bir sistem. O bizim zevklerimizi belirliyor, temel güdüler burada yer alıyor; yeme, içme, saldırganlık ve cinsellik. Bunlar hayvansal beynin istediği şeyler. Ama insanın bir özelliği daha var; insanın korteksi yani kabuğu var. Korteks nasıl gelişiyor peki? Eğitimle. O hayvansal beyin yani limbik sistemle korteks arasında bağlantılar oluşmaya başlıyor. Böylece insan sadece cinsellikten zevk almıyor; aynı zamanda kültürden, sanattan, bilimden, felsefeden de zevk alıyor. Yani bu noktada, zevk alma devrelerimiz hayvandan farklı. Onlarda da yeme, içme, cinsellik var ama bizde ona ek olarak korteks var.
Mesela biz bilimle uğraşıyoruz ve bu uğraşımıza ödül verildiği zaman çok seviniyoruz. İnsanların bizi onamasını, bize değer vermesini, sözümüzü dinlemesini, bizi saymasını istiyoruz. Yani bizim olayımız korteks. Korteksimiz eğitimle büyüyor ve böylece zevk almamız da artıyor. Çünkü korteksle o zevk alan beyin arasında bağlantı artıyor. O yüzden eğitim, dil öğrenme, felsefeyle uğraşma senin o haz alan limbik sistemle olan bağlantını artırıyor ve daha çok zevk alıyorsun. Ama eğitimsiz adam üç şeyden zevk alıyor sadece; birilerini dövmek, yemek yemek ve cinsellik. Yani kısaca eğitim arttıkça korteks gelişiyor ve aşk da artıyor. Korteks geliştikçe sadece cinsellik değil, onu düşünmek, hayal etmek, onunla yemek yemek, vakit geçirmek de çok zevk veriyor. Çünkü o bağlantın o kadar gelişmiş ki onu düşünmek bile zevk alan beyni uyarmaya yetiyor.
Sözcü
Aşk, insandaki en yüce duygu... İnsan türünün devamlılığını sağlarken birçok parametreden de etkileniyor. Bu nedenle herkese aşık olmuyoruz. Peki kime aşık oluyoruz? Aşk neden var? Aşkın bir ömrü var mı? İlk görüşte aşk var mı? İstisnasız herkesin yaşadığı, kendisi gibi acısı da büyük olan aşkın nörobiyolojisini Oytun Erbaş'a sorduk. Erbaş, aşkın bilimsel açıklamasını yaparken, günümüzde kurulan yanlış ilişki biçimlerine de ışık tutuyor hatta aşkı daha güzel ve daha yoğun yaşamanın ilginç bir formülünü veriyor.
Hayvanlarla aramızda ortak dürtülerden olan ‘cinsellik’ insana özgü şeylerle birleşip ‘aşk’ı ortaya çıkarıyor. Böylece aşkın içinde tutku ve libido varken aynı zamanda onun hayalini kurmaktan zevk almak, onunla vakit geçirmek, güvenli bir ortamda dünyaya bir çocuk getirme, sevgililer gününde çiçek alarak onu mutlu etmeye çalışma isteği de oluyor.
Peki yanlış yaşanan ilişkiler neden var? İstanbul Bilim Üniversitesi Deneysel Tıp ve Ar-Ge Merkezi Müdürü Yrd. Doç. Dr. Oytun Erbaş nasıl aşık olduğumuzu anlatırken, önemli kilit noktalara değiniyor. Böylece de aslında yaşadığımız ilişkilerdeki sorunları irdelerken cevabı nerede bulabileceğimizi aktarıyor. İşte Erbaş’tan aşka dair merak ettikleriniz…
İstanbul Bilim Üniversitesi Deneysel Tıp ve Ar-Ge Merkezi Müdürü Yrd. Doç. Dr. Oytun Erbaş
Aşk neden var?
Aşk neslin devamlılığı için var. Bir kişiye odaklanmak en iyisi. Çünkü herkesle çiftleşmeye kalksan, dikkatini yoğunlaştıramazsın. Ama bir kişiye odaklanmak işe garanti veriyor. Ayrıca çocuk yapmak, iki kişi için de yatırımdır. İnsan yavrusu hayvan gibi değil çünkü; en az 6 yıl bakım istiyor. O yüzden iki kişi karşılıklı eş seçiyor ve diyor ki ‘Biz bu çocuğa bakarız’. Onun için aşk esasında bir kişiye odaklanmaktır. Peki neden böyle? Hem çocuğa bakmak için hem de güvenli bir ortam yaratmak için… Çünkü iki kişi yaşamak tek yaşamaktan daha güvenlidir. Tekil yaşamak çok anksiyeteli bir durum. Ama beraber yaşamak bir ödül insan için, daha doğrusu bir hedoni. İlkel beyin sosyal birlikteliği yani bir arada durmayı seviyor, tek eşi seviyor ve hatta karşı cinsi daha çok seviyor. Çünkü üreme güdüsü var içinde. O zaman hem yanında bir insanın olması hatta karşı cins bir insanın olması, çok zevkli bir şey insan için. Onun için aşkın ilk dönemlerinde daha büyük hedoniler, daha büyük zevkler yaşanır. Ama daha sonra tolerans gelişiyor ve aşk sevgiye dönüşüyor.
“EĞİTİM ARTARSA AŞK DA ARTAR”
Eğitim arttıkça korteks gelişiyor ve aşk da artıyor. Yani korteks geliştikçe sadece cinsellik değil, onu düşünmek, hayal etmek, onunla yemek yemek, vakit geçirmek de çok zevk veriyor. FOTO:TUNÇ SÜERDAŞ
Ne zaman oluyor bu? ‘Aşkın ömrü 3 yıl’ deniyor…
18 ya da 24 aydır aşkın ömrü… Aşk insanın en güzel duygularından biridir. Aslında aşkın sebebi ilkel beynimize dayanıyor, yani limbik sisteme. Bu sistem beynimizin altındaki bir sistem. O bizim zevklerimizi belirliyor, temel güdüler burada yer alıyor; yeme, içme, saldırganlık ve cinsellik. Bunlar hayvansal beynin istediği şeyler. Ama insanın bir özelliği daha var; insanın korteksi yani kabuğu var. Korteks nasıl gelişiyor peki? Eğitimle. O hayvansal beyin yani limbik sistemle korteks arasında bağlantılar oluşmaya başlıyor. Böylece insan sadece cinsellikten zevk almıyor; aynı zamanda kültürden, sanattan, bilimden, felsefeden de zevk alıyor. Yani bu noktada, zevk alma devrelerimiz hayvandan farklı. Onlarda da yeme, içme, cinsellik var ama bizde ona ek olarak korteks var.
Mesela biz bilimle uğraşıyoruz ve bu uğraşımıza ödül verildiği zaman çok seviniyoruz. İnsanların bizi onamasını, bize değer vermesini, sözümüzü dinlemesini, bizi saymasını istiyoruz. Yani bizim olayımız korteks. Korteksimiz eğitimle büyüyor ve böylece zevk almamız da artıyor. Çünkü korteksle o zevk alan beyin arasında bağlantı artıyor. O yüzden eğitim, dil öğrenme, felsefeyle uğraşma senin o haz alan limbik sistemle olan bağlantını artırıyor ve daha çok zevk alıyorsun. Ama eğitimsiz adam üç şeyden zevk alıyor sadece; birilerini dövmek, yemek yemek ve cinsellik. Yani kısaca eğitim arttıkça korteks gelişiyor ve aşk da artıyor. Korteks geliştikçe sadece cinsellik değil, onu düşünmek, hayal etmek, onunla yemek yemek, vakit geçirmek de çok zevk veriyor. Çünkü o bağlantın o kadar gelişmiş ki onu düşünmek bile zevk alan beyni uyarmaya yetiyor.
Sözcü
